The Message

Numbers 22

Balaam

1The People of Israel marched on and camped on the Plains of Moab at Jordan-Jericho.

2-3 Balak son of Zippor learned of all that Israel had done to the Amorites. The people of Moab were in a total panic because of Israel. There were so many of them! They were terrorized.

4-5 Moab spoke to the leaders of Midian: “Look, this mob is going to clean us out—a bunch of crows picking a carcass clean.”

Balak son of Zippor, who was king of Moab at that time, sent emissaries to get Balaam son of Beor, who lived at Pethor on the banks of the Euphrates River, his homeland.

5-6 Balak’s emissaries said, “Look. A people has come up out of Egypt, and they’re all over the place! And they’re pressing hard on me. Come and curse them for me—they’re too much for me. Maybe then I can beat them; we’ll attack and drive them out of the country. You have a reputation: Those you bless stay blessed; those you curse stay cursed.”

7-8 The leaders of Moab and Midian were soon on their way, with the fee for the cursing tucked safely in their wallets. When they got to Balaam, they gave him Balak’s message.

“Stay here for the night,” Balaam said. “In the morning I’ll deliver the answer that God gives me.”

The Moabite nobles stayed with him.

Then God came to Balaam. He asked, “So who are these men here with you?”

10-11 Balaam answered, “Balak son of Zippor, king of Moab, sent them with a message: ‘Look, the people that came up out of Egypt are all over the place! Come and curse them for me. Maybe then I’ll be able to attack and drive them out of the country.’”

12 God said to Balaam, “Don’t go with them. And don’t curse the others—they are a blessed people.”

13 The next morning Balaam got up and told Balak’s nobles, “Go back home; God refuses to give me permission to go with you.”

14 So the Moabite nobles left, came back to Balak, and said, “Balaam wouldn’t come with us.”

15-17 Balak sent another group of nobles, higher ranking and more distinguished. They came to Balaam and said, “Balak son of Zippor says, ‘Please, don’t refuse to come to me. I will honor and reward you lavishly—anything you tell me to do, I’ll do; I’ll pay anything—only come and curse this people.’”

18-19 Balaam answered Balak’s servants: “Even if Balak gave me his house stuffed with silver and gold, I wouldn’t be able to defy the orders of my God to do anything, whether big or little. But come along and stay with me tonight as the others did; I’ll see what God will say to me this time.”

20 God came to Balaam that night and said, “Since these men have come all this way to see you, go ahead and go with them. But make sure you do absolutely nothing other than what I tell you.”

21-23 Balaam got up in the morning, saddled his donkey, and went off with the noblemen from Moab. As he was going, though, God’s anger flared. The angel of God stood in the road to block his way. Balaam was riding his donkey, accompanied by his two servants. When the donkey saw the angel blocking the road and brandishing a sword, she veered off the road into the ditch. Balaam beat the donkey and got her back on the road.

24-25 But as they were going through a vineyard, with a fence on either side, the donkey again saw God’s angel blocking the way and veered into the fence, crushing Balaam’s foot against the fence. Balaam hit her again.

26-27 God’s angel blocked the way yet again—a very narrow passage this time; there was no getting through on the right or left. Seeing the angel, Balaam’s donkey sat down under him. Balaam lost his temper; he beat the donkey with his stick.

28 Then God gave speech to the donkey. She said to Balaam: “What have I ever done to you that you have beat me these three times?”

29 Balaam said, “Because you’ve been playing games with me! If I had a sword I would have killed you by now.”

30 The donkey said to Balaam, “Am I not your trusty donkey on whom you’ve ridden for years right up until now? Have I ever done anything like this to you before? Have I?”

He said, “No.”

31 Then God helped Balaam see what was going on: He saw God’s angel blocking the way, brandishing a sword. Balaam fell to the ground, his face in the dirt.

32-33 God’s angel said to him: “Why have you beaten your poor donkey these three times? I have come here to block your way because you’re getting way ahead of yourself. The donkey saw me and turned away from me these three times. If she hadn’t, I would have killed you by this time, but not the donkey. I would have let her off.”

34 Balaam said to God’s angel, “I have sinned. I had no idea you were standing in the road blocking my way. If you don’t like what I’m doing, I’ll head back.”

35 But God’s angel said to Balaam, “Go ahead and go with them. But only say what I tell you to say—absolutely no other word.”

And so Balaam continued to go with Balak’s nobles.

36 When Balak heard that Balaam was coming, he went out to meet him in the Moabite town that was on the banks of the Arnon, right on the boundary of his land.

37 Balak said to Balaam, “Didn’t I send an urgent message for help? Why didn’t you come when I called? Do you think I can’t pay you enough?”

38 Balaam said to Balak, “Well, I’m here now. But I can’t tell you just anything. I can speak only words that God gives me—no others.”

39-40 Balaam then accompanied Balak to Kiriath Huzoth (Street-Town). Balak slaughtered cattle and sheep for sacrifices and presented them to Balaam and the nobles who were with him.

41 At daybreak Balak took Balaam up to Bamoth Baal (The Heights of Baal) so that he could get a good view of some of the people.

Ang Pulong Sang Dios

Numero 22

Ginpatawag ni Haring Balak si Balaam

1Nagpadayon sa paglakat ang mga Israelinhon hasta nga nakaabot sila sa kapatagan sang Moab, kag nagkampo sila sa sidlangan sang Suba sang Jordan, sa atubangan sang Jerico.

Karon, nahibaluan ni Haring Balak sang Moab, nga anak ni Zipor, ang tanan nga ginhimo sang mga Israelinhon sa mga Amornon. Hinadlukan gid siya kag ang mga Moabnon tungod sa kadamuon sang mga Israelinhon.

Nagsiling ang mga Moabnon sa mga manugdumala sang Midian, “Ubuson gid kita sining madamo nga mga tawo, pareho sa baka nga nagasipot sang mga hilamon.”

Gani si Balak nga anak ni Zipor, nga amo ang hari sang Moab sang sina nga panahon, nagpadala sang mga mensahero sa pagpatawag kay Balaam nga anak ni Beor nga nagaestar sa Petor. Diri natawo si Balaam sa Petor, nga malapit sa Suba sang Eufrates. Amo ini ang mensahi ni Balak:

“May mga tawo nga naghalin sa Egipto kag puwerte sila kadamo kag nagaestar malapit sa amon. Gani kadto diri kag pakamalauta ini nga mga tawo, kay mas gamhanan sila sang sa amon. Kag basi pa lang mapierdi ko sila kag matabog palayo sa akon duta. Kay nahibaluan ko nga ang bisan sin-o nga bendisyunan mo ginabendisyunan, kag ang pakamalauton mo ginapakamalaot.”

Gani naglakat ang mga manugdumala sang Moab kag Midian nga dala ang bayad para kay Balaam. Ginsilingan nila siya sang ginsiling ni Balak. Kag nagsiling si Balaam sa ila, “Diri lang kamo tulog sa gab-i, kag isugid ko sa inyo buwas kon ano ang ihambal sang Ginoo sa akon.” Gani didto nagtulog ang mga pangulo sang Moab.

Karon, nagpamangkot ang Dios kay Balaam, “Sin-o ining upod mo nga mga tawo?” 10 Nagsabat si Balaam sa Dios, “Sila ang mga mensahero nga ginpadala ni Haring Balak sang Moab, nga anak ni Zipor. Amo ini ang iya mensahi: 11 ‘May mga tawo nga naghalin sa Egipto kag puwerte sila kadamo. Gani kadto ka diri kag pakamalauta ini nga mga tawo para sa akon. Kay basi pa lang mapierdi ko sila kag matabog palayo.’ ”

12 Pero nagsiling ang Dios kay Balaam, “Indi ka mag-upod sa ila. Kag indi pagpakamalauta ang mga tawo nga ginasiling nila, kay ginpakamaayo ko sila.”

13 Pagbugtaw ni Balaam pagkaaga, ginsilingan niya ang mga pangulo ni Balak, “Pauli na lang kamo sa inyo nasyon kay indi magsugot ang Ginoo nga mag-upod ako sa inyo.”

14 Gani nagbalik ang mga pangulo sang Moab kay Balak kag nagsiling, “Indi mag-upod si Balaam sa amon.”

15 Gani nagpadala liwat si Balak sang mga pangulo nga mas madamo kag mas dungganon pa sang sa nahauna. 16 Nagkadto sila kay Balaam kag nagsiling:

“Amo ini ang ginpasiling ni Balak nga anak ni Zipor: ‘Indi pagtuguti nga may magsablag sa imo sa pagkadto diri. 17 Bayaran ko ikaw sing maayo kag himuon ko ang bisan ano nga gusto mo. Sige na, kadto na diri kag pakamalauta ini nga mga tawo para sa akon.’ ”

18 Pero nagsabat si Balaam sa ila, “Bisan ihatag pa ni Balak sa akon ang iya palasyo nga puno sang pilak kag bulawan, indi ko mahimo nga lapason ang sugo sang Ginoo nga akon Dios, bisan sa dako ukon sa gamay lang nga bagay. 19 Pero diri lang anay kamo tulog sa gab-i pareho sang ginhimo sang iban ninyo nga kaupod, kay basi kon may iban pa nga ihambal ang Ginoo sa akon.”

20 Sadto nga gab-i nagsiling ang Dios kay Balaam, “Total nagkadto gid man diri ini nga mga tawo sa pagtawag sa imo, mag-upod ka na lang sa ila, pero ang isiling ko lang sa imo amo ang himua.”

Ang Asno ni Balaam

21 Gani pagkaaga, ginpreparar ni Balaam ang iya asno kag nag-upod sa mga pangulo sang Moab, 22 upod sang iya duha ka suluguon. Pero samtang nagapanglakaton[a] si Balaam nga nagasakay sa asno, naakig gid ang Dios, gani ginbalabagan siya sang anghel sang Ginoo sa dalan. 23 Pagkakita sang asno nga nagatindog ang anghel sang Ginoo sa dalan nga nagauyat sang espada, naglipas sang dalan ang asno kag nagpakadto sa uma. Gani ginhanot ini ni Balaam kag ginpabalik sa dalan.

24 Dayon nagtindog ang anghel sang Ginoo sa makitid nga dalan sa gin-utlan sang duha ka pader sang mga talamnan sang ubas. 25 Pagkakita sang asno sa anghel sang Ginoo, nagpangalihid siya sa pader hasta nga naipit ang tiil ni Balaam. Gani ginhanot siya liwat ni Balaam.

26 Dayon naglakat sa unhan ang anghel sang Ginoo kag nagtindog sa mas makitid pa nga dalan nga indi na gid makaliso sa wala ukon sa tuo. 27 Pagkakita sang asno sa anghel sang Ginoo nagluko na lang siya, kag naakig gid si Balaam kag ginhanot niya ini sang iya baston. 28 Dayon ginpahambal sang Ginoo ang asno, kag nagsiling ini kay Balaam, “Ano bala ang nahimo ko sa imo nga ginhanot mo ako sing tatlo na ka beses?” 29 Nagsabat si Balaam sa asno, “Ginhimo mo ako nga daw sa buang-buang! Kon may espada lang ako, patyon ta gid ka subong.” 30 Nagsiling ang asno kay Balaam, “Indi bala nga ako ang imo asno nga permi mo ginasakyan? Nakaagi bala nga nagbisyo ako sing pareho sini?” Nagsabat si Balaam, “Wala.”

31 Dayon ginpakita sang Ginoo kay Balaam ang iya anghel nga nagatindog sa dalan nga nagauyat sang espada. Gani nagluhod si Balaam sa duta.

32 Nagpamangkot sa iya ang anghel sang Ginoo, “Ngaa bala nga ginhanot mo ang imo asno sing tatlo gid ka beses? Ari ako diri sa pagbalabag sa imo kay ang imo pagginawi indi husto sa akon panulok. 33 Nakita ako sang imo asno kag naglikaw siya sa akon sing tatlo ka beses. Kon wala siya naglikaw sa akon, ginpatay ko na kuntani ikaw, kag ang imo asno ginpabay-an ko nga mabuhi.”

34 Nagsiling si Balaam sa anghel sang Ginoo, “Nakasala ako! Wala gid ako nakahibalo nga nagatindog ka gali dira sa dalan sa pagbalabag sa akon. Karon, kon para sa imo malaot ang akon ginahimo, mapauli na lang ako.”

35 Nagsiling ang anghel sang Ginoo kay Balaam, “Upod ka sa sina nga mga tawo, pero ihambal lang ang isiling ko sa imo.” Gani nag-upod si Balaam sa mga pangulo ni Balak.

36 Pagkahibalo ni Balak nga nagapadulong si Balaam, naglakat siya sa pagsugata sa iya didto sa isa ka banwa sang Moab malapit sa Arnon, sa dulunan sang iya teritoryo.

37 Nagsiling si Balak kay Balaam, “Indi bala nga dali-dali ko ikaw nga ginpatawag? Ngaa wala ka nagkadto gilayon? Nagahunahuna ka bala nga indi ko ikaw pagsuhulan?” 38 Nagsabat si Balaam, “Ti, ari na ako. Pero wala ako sing iban nga ihambal kundi ang ipahambal lang sang Dios sa akon.”

39 Dayon nag-upod si Balaam kay Balak sa Kiriat Huzot. 40 Kag didto naghalad si Balak sang baka kag karnero. Ginhatag niya ang iban nga karne kay Balaam kag sa mga pangulo nga kaupod niya. 41 Pagkaaga, gindala ni Balak si Balaam sa Bamot Baal, kag didto nakita niya sa ubos ang iban nga mga katawhan sang Israel.

Notas al pie

  1. 22:22 samtang nagapanglakaton: ukon, tungod nga naglakat.