Manugwali 8 – HLGN & NIRV

Ang Pulong Sang Dios

Manugwali 8:1-17

1Wala sing may makapareho sa maalamon nga tawo, nga nakahibalo magpaathag sang mga butang. Ang kaalam sang tawo nagapanayanaya sa iya guya, kag nagakuha sang iya pagkurisong.

Tumana ang Hari

2Tumana ang sugo sang hari tungod nga ginpromisa mo sa Dios nga himuon mo ini. 3Indi pagpabay-i ang imo katungdanan sa hari, kag indi ka mag-upod sa mga nagaplano sing malain kontra sa iya,8:3 Indi… iya: ukon, Maghalin ka sa presensya sang hari; indi ka magtiner sa sining delikado nga lugar. kay mahimo sang hari ang bisan ano nga luyag niya. 4May awtoridad ang mga sugo sang hari, kag wala sing may makapamatok sini. 5Indi maano ang bisan sin-o nga nagatuman sini. Ang maalamon nga tawo nakahibalo kon san-o kag paano niya himuon ang isa ka butang. 6Kay ang tagsa ka butang may husto nga tion kag pamaagi sa paghimo sini sa pihak sang madamo nga mga kalisod nga ginaatubang sang tawo.

7Tungod nga wala sing tawo nga nakahibalo sang palaabuton, wala sing may makasugid sa kay bisan sin-o kon ano ang matabo. 8Subong nga indi mapunggan sang tawo ang hangin,8:8 ang hangin: ukon, ang iya espiritu kon maghalin na. indi man niya mapunggan ang iya kamatayon. Pareho ini sa inaway nga indi siya makapalagyo. Kag ang iya kalautan indi gid makaluwas sa iya sa kamatayon.

9Nakita ko ini tanan samtang ginahunahuna ko ang parte sa mga butang nga ginahimo diri sa kalibutan, pareho kon ang isa ka tawo may gahom sa paghalit sang iya isigkatawo. 10Nakita ko man ang mga malaot nga ginlubong. Ini sila permi nagasulod sadto sa balaan nga siyudad sang Jerusalem nga sa diin naghimo sila sang kalautan. Kag sa sini mismo nga lugar ginadayaw 8:10 ginadayaw: Amo ini sa Septuagint kag sa iban nga mga kopya sang Hebreo. Sa kalabanan nga mga kopya sang Hebreo, ginakalimtan. sila sang mga tawo. Wala man ini sing pulos.

11Kon indi dayon masentensyahan ang tawo nga nakasala, nagahunahuna ang iban sa paghimo sang malain. 12Bisan makasala ang tawo sing madamo gid,8:12 madamo gid: sa literal, isa ka gatos. mahimo nga magakabuhi siya gihapon sing malawig. Pero nahibaluan ko nga maayo ang dangatan sang tawo nga nagatahod sa Dios, 13kag malain ang dangatan sang malaot nga tawo nga wala nagatahod sa Dios, kag indi maglawig ang iya kabuhi kundi mangin pareho ini sa landong nga dali lang madula. 14Ang problema lang diri sa kalibutan, kon kaisa ang matarong nga mga tawo amo ang nagabaton sang silot nga para kuntani sa mga malaot, kag ang malaot nga mga tawo amo ang nagabaton sang padya nga para kuntani sa mga matarong. Makasiling ako nga wala man ini sing pulos.

15Gani para sa akon, mas maayo pa sa tawo nga magkalipay siya sa iya kabuhi. Wala sing iban nga maayo sa iya diri sa kalibutan kundi ang magkaon, mag-inom kag magkalipay samtang nagatrabaho siya sa bug-os niya nga kabuhi nga ginhatag sang Dios sa iya diri sa kalibutan.

16Adlaw-gab-i wala ako nagatulog sa pagpaninguha nga makaangkon sang kaalam para maintiendihan ko ang mga nagakalatabo sa kalibutan. 17Nakita ko ang tanan nga ginahimo sang Dios diri sa kalibutan, kag wala gid sing tawo nga makaintiendi sini. Bisan ano pa ang pagpaninguha sang tawo nga intiendihon ini, indi niya maintiendihan. Bisan magsiling pa ang maalamon nga tawo nga naintiendihan niya, ang matuod indi gid niya maintiendihan.

New International Reader’s Version

Ecclesiastes 8:1-17

1Who is like a wise person?

Who knows how to explain things?

A person’s wisdom makes their face bright.

It softens the look on their face.

Obey the King

2I’m telling you to obey the king’s command. You promised to serve him. You made a promise to God. 3Don’t be in a hurry to quit your job in the palace. Don’t stand up for something the king doesn’t like. He’ll do anything he wants to. 4The king has the final word. So who can ask him, “What are you doing?”

5No one who obeys his command will be harmed.

Those who are wise will know the proper time and way to approach him.

6There’s a proper time and way for people to do everything.

That’s true even though a person might be suffering greatly.

7No one knows what lies ahead.

So who can tell someone else what’s going to happen?

8No one can stop the wind from blowing.

And no one has the power to decide when they will die.

No one is let out of the army in times of war.

And evil won’t let go of those who practice it.

9I understood all these things. I used my mind to study everything that’s done on earth. A man sometimes makes life hard for others. But he ends up hurting himself. 10I also saw sinful people being buried. They used to come and go from the place of worship. And others praised them in the city where they worshiped. That doesn’t have any meaning either.

11Sometimes the sentence for a crime isn’t carried out quickly. So people make plans to commit even more crimes. 12An evil person may be guilty of a hundred crimes. Yet they may still live a long time. But I know that things will go better with those who have great respect for God. 13Sinful people don’t respect God. So things won’t go well with them. Like a shadow, they won’t be around very long.

14Here’s something else on this earth that doesn’t have any meaning. Sometimes godly people get what sinful people should receive. And sinful people get what godly people should receive. Here’s what I’m telling you. That doesn’t have any meaning either. 15So I advise everyone to enjoy life. A person on this earth can’t do anything better than eat and drink and be glad. Then they will enjoy their work. They’ll be happy all the days of the life God has given them on earth.

16I used my mind to understand what it really means to be wise. I wanted to observe the hard work people do on earth. They don’t close their eyes and go to sleep day or night. 17I saw everything God has done. No one can understand what happens on earth. People might try very hard to figure it out. But they still can’t discover what it all means. Wise people might claim they know. But they can’t really understand it either.