Amplified Bible

Luke 8

Ministering Women

1Soon afterward, Jesus began going around from one city and village to another, preaching and proclaiming the good news of the kingdom of God. The twelve [disciples] were with Him, and also some women who had been healed of evil spirits and diseases: Mary, called Magdalene [from the city of Magdala in Galilee], from whom seven demons had come out, and Joanna, the wife of Chuza, Herod’s household steward, and Susanna, and many others who were contributing to their support out of their private means [as was the custom for a rabbi’s disciples].

Parable of the Sower

When a large crowd was gathering together, and people from city after city were coming to Him, He spoke [to them] using a parable: “The sower went out to sow his seed; and as he sowed, some fell beside the road and it was trampled underfoot, and the birds of the sky ate it up. And some seed fell on [shallow soil covering] the rocks, and as soon as it sprouted, it withered away, because it had no moisture. Other seed fell among the thorns, and the thorns grew up with it and choked it out. And some fell into good soil, and grew up and produced a crop a hundred times as great.” As He said these things, He called out, “He who has ears to hear, let him hear and heed My words.”

Now His disciples began asking Him what this parable meant. 10 And He said, “To you [who have been chosen] it has been granted to know and recognize the [a]mysteries of the kingdom of God, but to the rest it is in parables, so that though seeing they may not see, and hearing they may not understand.

11 “Now [the meaning of] the parable is this: The seed is the word of God [concerning eternal salvation]. 12 Those beside the road are the people who have heard; then the devil comes and takes the message [of God] away from their hearts, so that they will not believe [in Me as the Messiah] and be saved. 13 Those on the rocky soil are the people who, when they hear, receive and welcome the word with joy; but these have no firmly grounded root. They believe for a while, and in time of trial and temptation they fall away [from Me and abandon their faith]. 14 The seed which fell among the thorns, these are the ones who have heard, but as they go on their way they are suffocated with the anxieties and riches and pleasures of this life, and they bring no fruit to maturity. 15 But as for that seed in the good soil, these are the ones who have heard the word with a good and noble heart, and hold on to it tightly, and bear fruit with patience.

Parable of the Lamp

16 “Now no one lights a lamp and then covers it with a container [to hide it], or puts it under a bed; instead, he puts it on a lampstand, so that those who come in may see the light. 17 For there is nothing hidden that will not become evident, nor anything secret that will not be known and come out into the open. 18 So be careful how you listen; for whoever has [a teachable heart], to him more [understanding] will be given; and whoever does not have [a longing for truth], even what he thinks he has will be taken away from him.”

19 Then Jesus’ mother and His brothers came up toward Him, but they could not reach Him because of the crowd. 20 And He was told, “Your mother and Your brothers are standing outside, asking to see You.” 21 But He answered, “My mother and My brothers are these who listen to the word of God and do it!”

Jesus Calms the Sea

22 Now on one of those days Jesus and His disciples got into a boat, and He said to them, “Let us cross over to the other side of the lake (Sea of Galilee).” So they set out. 23 But as they were sailing, He fell asleep. And a fierce gale of wind swept down [as if through a wind tunnel] on the lake, and they began to be swamped, and were in great danger. 24 They came to Jesus and woke Him, saying, “Master, Master, we are about to die!” He got up and rebuked the wind and the raging, violent waves, and they ceased, and it became calm [a perfect peacefulness]. 25 And He said to them, “Where is your faith [your confidence in Me]?” They were afraid and astonished, saying to one another, “Who then is this, that He commands even the winds and the sea, and they obey Him?”

The Demoniac Cured

26 Then they sailed to the [b]country of the Gerasenes, which is east of Galilee. 27 Now when Jesus stepped out on land, He was met by a man from the city [of Gerasa] who was possessed with demons. For a long time he had worn no clothes, and was not living in a house, but among the [c]tombs. 28 Seeing Jesus, he cried out [with a terrible voice from the depths of his throat] and fell down before Him [in dread and terror], and shouted loudly, “[d]What business do we have [in common] with each other, Jesus, Son of the Most High God? I beg You, do not torment me [before the appointed time of judgment]!” 29 Now He was [already] commanding the unclean spirit to come out of the man. For it had seized him [violently] many times; and he was kept under guard and bound with chains and shackles, but he would break the bonds and be driven by the demon into the desert. 30 Then Jesus asked him, “What is your name?” And he answered, “Legion”; because many demons had entered him. 31 They continually begged Him not to command them to go into the abyss.

32 Now a large herd of pigs was feeding there on the mountain. The demons begged Jesus to allow them to enter the pigs, and He gave them permission. 33 Then the demons came out of the man and entered the pigs; and the herd rushed down the steep bank into the lake and was drowned.

34 When the herdsmen saw what had happened, they ran away and told it in the city and out in the country. 35 And people came out to see what had happened. They came to Jesus, and found the man from whom the demons had gone out, sitting at Jesus’ feet, clothed and in his right mind (mentally healthy); and they were frightened. 36 Those who had seen it told them how the man who had been demon-possessed had been healed. 37 Then all the people of the country of the Gerasenes and the surrounding district asked Him to leave them, because they were overwhelmed with fear. So Jesus got into the boat and returned [to the west side of the Sea of Galilee]. 38 But the man from whom the demons had gone out kept begging Him, pleading to go with Him; but Jesus sent him away, saying, 39 “Return home and tell [about] all the great things God has done for you.” So the man went away, proclaiming throughout the whole city what great things Jesus had done for him.

Miracles of Healing

40 Now as Jesus was returning [to Galilee], the people welcomed Him, for they had all been expecting Him. 41 Now a man named Jairus, a synagogue official, came [to Him]; and he fell at Jesus’ feet and began begging Him to come to his house; 42 for he had an only daughter, about twelve years old, and she was dying. But as Jesus went, the people were crowding against Him [almost crushing Him].

43 And a woman who had [suffered from] a hemorrhage for twelve years [e][and had spent all her money on physicians], and could not be healed by anyone, 44 came up behind Him and touched the fringe of His outer robe, and immediately her bleeding stopped. 45 Jesus said, “Who touched Me?” While they all were denying it, Peter [f][and those who were with him] said, “Master, the people are crowding and pushing against You!” 46 But Jesus said, “Someone did touch Me, because I was aware that power [to heal] had gone out of Me.” 47 When the woman saw that she had not escaped notice, she came up trembling and fell down before Him. She declared in the presence of all the people the reason why she had touched Him, and how she had been immediately healed. 48 He said to her, “Daughter, your faith [your personal trust and confidence in Me] has made you well. Go in peace (untroubled, undisturbed well-being).”

49 While He was still speaking, someone from the synagogue official’s house came and said [to Jairus], “Your daughter is dead; do not inconvenience the Teacher any further.” 50 But Jesus, hearing this, answered him, “Do not be afraid any longer; only believe and trust [in Me and have faith in My ability to do this], and she will be made well.” 51 When He came to the house, He allowed no one to enter with Him, except Peter and John and James, and the girl’s father and mother. 52 Now they were all weeping loudly and mourning for her; but He said, “Do not weep, for she is not dead, but is sleeping.” 53 Then they began laughing scornfully at Him and ridiculing Him, knowing [without any doubt] that she was dead. 54 But Jesus took hold of her hand and spoke, saying, “Child, arise!” 55 And her spirit returned, and she got up immediately; and He ordered that she be given something to eat. 56 Her parents were greatly astonished [by the miracle]; but He instructed them to tell no one what had happened.

Notas al pie

  1. Luke 8:10 Spiritual truths hidden throughout the ages, but now revealed through the teaching of Christ.
  2. Luke 8:26 The southeastern region of the Sea of Galilee.
  3. Luke 8:27 These probably were burial places built above the ground, or natural caves in the hillside. Cave tombs often had two chambers, one of which remained empty as long as relatives were still alive. Such tombs frequently were used as shelter by lepers, demoniacs, and the poor.
  4. Luke 8:28 See note 4:34.
  5. Luke 8:43 One early ms and many late ones add this clause.
  6. Luke 8:45 One early ms and many late ones add this clause.

Ang Pulong Sang Dios

Lucas 8

Ang mga Babayi nga Nagabulig kay Jesus

1Pagkatapos sadto, naglibot si Jesus sa mga banwa kag mga baryo nga nagawali sang Maayong Balita parte sa paghari sang Dios. Upod sa iya ang dose ka apostoles, kag ang iban nga mga babayi nga iya gin-ayo sa malaot nga mga espiritu kag mga balatian. Ang isa sa ila amo si Maria nga taga-Magdala nga pito gid ka malaot nga mga espiritu ang ginpaguwa sa iya. Upod man nila amo si Juana nga asawa ni Cuza nga amo ang ginasaligan ni Herodes sa iya palasyo. Si Susana isa man sa ila kag may madamo pa gid nga mga babayi. Amo ini sila ang nagahatag sang mga kinahanglanon nila ni Jesus halin sa ila pagkabutang.

Ang Paanggid Parte sa Manugsab-og

May adlaw nga madamo gid nga mga tawo halin sa mga banwa ang padayon nga nag-inabot kag nagtilipon kay Jesus. Ginsugiran sila ni Jesus sini nga paanggid:

“May isa ka mangunguma nga nagsab-og sang binhi. Sa iya pagsab-og, ang iban nagtupa sa higad sang dalan, kag natapakan ini sang mga nagaalagi kag gintuka sang mga pispis. Ang iban nagtupa sa kabatuhan. Nagtubo ini pero nalaya dayon kay mala ang duta. Ang iban nagtupa sa duta nga may mga tunukon nga hilamon, kag dungan nga nagtubo ining hilamon kag ang binhi. Gani sang ulihi nalumos sang hilamon ang nagtubo nga binhi. Ang iban nagtupa sa maayo nga duta, nagtubo kag nagpatubas sing madamo gid.”[a] Nagsiling pa si Jesus sa ila, “Kamo nga nagapamati, dapat intiendihon gid ninyo ining inyo nabatian.”

Ang Katuyuan sang mga Paanggid

Ginpamangkot siya sang iya mga sumulunod kon ano ang kahulugan sang sadto nga paanggid. 10 Nagsabat siya, “Ang mga tinago nga kamatuoran parte sa paghari sang Dios ginasugid sa inyo nga maintiendihan ninyo, pero sa iban ginasugid ini paagi sa mga paanggid agod nga ‘bisan sige lang sila tulok indi sila makakita, kag bisan sige lang sila pamati indi sila makaintiendi.’ ”[b]

Ginsaysay ni Jesus ang Paanggid Parte sa Manugsab-og

11 Dayon ginsaysay ni Jesus ang kahulugan sang paanggid. Nagsiling siya, “Ang binhi amo ang pulong sang Dios. 12 Ang higad sang dalan nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nakabati sang pulong sang Dios, pero nag-abot si Satanas kag ginkuha niya ang pulong sa ila mga tagipusuon, agod indi sila magtuo kag maluwas. 13 Ang kabatuhan nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nakabati man sang pulong sang Dios kag ginbaton nila nga may kalipay, pero indi hugot sa ila mga tagipusuon. Gani wala magdugay ang ila pagtuo, kay sang pag-abot sang mga pagtilaw nagtalikod sila dayon. 14 Ang duta nga may mga tunukon nga hilamon nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nakabati sang pulong sang Dios, pero nadaog sila sang ila mga palaligban, mga manggad, kag mga kalipayan sa sini nga kalibutan, gani wala sila nagpamunga. 15 Pero ang maayo nga duta nga gintup-an sang binhi amo ang mga tawo nga nagpamati sang pulong sang Dios, kag ginatipigan nila ini sa ila maayo kag sinsero nga mga tagipusuon kag nagatinguha sila sa pagtuman sini hasta nga nagpamunga ini sa ila kabuhi.”

Ang Paanggid Parte sa Suga

16 Nagsiling pa gid si Jesus, “Wala sing may nagasindi sang suga kag takluban lang dayon sang suludlan ukon ibutang lang sa idalom sang katre, kundi ginabutang ini sa tulungtungan agod masanagan ang mga nagasulod sa balay. 17 Amo man ina nga wala sing tinago nga indi magguwa sa ulihi, kag wala sing sekreto nga indi mahibaluan kag mabuyagyag.[c]

18 “Gani pamatii ninyo ako sing maayo, kay ang tawo nga nagatuman sang iya nabatian nga kamatuoran pagahatagan pa gid sang pag-intiendi. Pero ang tawo nga wala nagatuman sa kamatuoran, bisan ang ginahunahuna niya nga iya naintiendihan, kuhaon pa sa iya.”

Ang Iloy kag ang mga Utod ni Jesus

19 Karon, nag-abot ang iloy kag ang mga utod ni Jesus. Tungod sa kadamuon sang mga tawo indi sila makapalapit sa iya. 20 Gani may nagsugid kay Jesus, “Ang imo iloy kag mga utod nagahulat sa guwa. Gusto nila nga magpakigkita sa imo.” 21 Pero nagsiling si Jesus sa ila, “Ang mga nagapamati kag nagatuman sang pulong sang Dios amo ang akon iloy kag mga utod.”

Ginpauntat ni Jesus ang Hangin kag Balod

22 Isa sadto ka adlaw nagsakay si Jesus kag ang iya mga sumulunod sa sakayan. Nagsiling siya sa ila, “Dali, matabok kita sa pihak sang dagat.”[d] Kag nagpanakayon sila. 23 Samtang nagapanakayon sila natulugan si Jesus. Hinali lang nga nagbaskog ang hangin kag sige sulod ang tubig sa ila sakayan. Tama na gid ka delikado ang ila kahimtangan. 24 Gani ginpalapitan nila si Jesus kag ginpukaw, “Manunudlo![e] Manunudlo! Malunod na kita!” Nagbangon si Jesus kag ginmanduan niya ang hangin kag ang mga balod nga mag-untat. Kag sa gilayon naglinaw. 25 Dayon nagsiling si Jesus sa iya mga sumulunod, “Diin bala ang inyo pagtuo?” Natingala gid ang iya mga sumulunod nga may kakulba. Siling nila sa isa kag isa, “Sin-o gid ayhan ini nga bisan ang hangin kag ang mga balod ginamanduan niya kag nagatuman sa iya?”

Gin-ayo ni Jesus ang Tawo nga May Malaot nga mga Espiritu

26 Nagpadayon sila sa pagpanakayon hasta nakaabot sila sa lugar sang mga Gerasenhon[f] nga nagaatubang sa Galilea. 27 Pagtakas ni Jesus, ginsugata siya sang isa ka tawo nga may malaot nga mga espiritu. Ini nga tawo permi lang nagauba kag wala nagapauli sa iya balay sa banwa. Didto siya nagaestar sa mga kuweba nga lulubngan. 28 Sang makita niya si Jesus nagsinggit siya kag nagluhod sa atubangan niya. Dayon naghambal siya sa mabaskog nga tingog, “Jesus, Anak sang Labing Mataas nga Dios, ano ang imo labot sa akon? Nagapakitluoy ako sa imo nga indi mo ako pagsilutan.” 29 Amo ini ang ginsiling niya tungod kay ginsugo na ni Jesus ang malaot nga espiritu nga magguwa sa iya. Madugay na nga ginagamhan siya sang malaot nga espiritu. Kag bisan ginagapos sang mga tawo ang iya mga kamot kag tiil sang mga kadena, kag ginabantayan gid siya, ginapamugto lang niya ini, kag ginadala siya sang malaot nga espiritu sa kamingawan. 30 Ginpamangkot siya ni Jesus, “Sin-o ang imo ngalan?” Nagsabat siya, “Ako si Panong.” Amo ina ang sabat niya tungod kay madamo ang malaot nga mga espiritu nga nagsulod sa iya. 31 Kag nagpakitluoy ang malaot nga mga espiritu nga indi lang sila pagtabugon sa kadadalman nga sa diin sila silutan.

32 Malapit didto, may madamo nga mga baboy nga nagakaon sa banglid. Nagpakitluoy kay Jesus ang malaot nga mga espiritu nga tugutan na lang sila nga magsulod sa mga baboy. Kag gintugutan sila ni Jesus. 33 Gani nagguwa ang malaot nga mga espiritu sa tawo kag nagsulod sa mga baboy. Dayon nagdinaguso ang mga baboy padulhog sa banglid deretso sa tubig kag nagkalalumos.

34 Sang makita sang mga manugsagod sang mga baboy ang natabo, nagdinalagan sila, kag ginpanugid nila ini sa mga tawo sa banwa kag sa kaumahan. 35 Gani nagkadto ang mga tawo kay Jesus kay gusto nila nga makita ang natabo. Pag-abot nila didto nakita nila ang tawo nga sadto anay may malaot nga mga espiritu nga nagapungko sa tiilan ni Jesus nga may bayo kag husto na ang iya paminsaron. Gani hinadlukan sila. 36 Ang mga nakakita sa natabo nagsugid sa mga tawo kon paano nag-ayo ang tawo nga gin-gamhan anay sang malaot nga mga espiritu. 37 Dayon ang tanan nga Gerasenhon[g] kag ang mga tawo nga nagaestar sa palibot nila nagpangabay kay Jesus nga maghalin siya didto sa ila, kay dako gid ang ila kahadlok. Gani nagsakay si Jesus sa sakayan kag nagbalik sa iya ginhalinan. 38 Ang tawo nga gin-gamhan anay sang malaot nga mga espiritu nagpakitluoy kay Jesus nga mag-upod sa iya. Pero nagsiling si Jesus sa iya, 39 “Magpauli ka sa inyo kag isugid mo ang mga ginhimo sang Dios sa imo.” Gani nagpauli ang tawo, kag naglibot siya sa bug-os nga banwa nga nagapanugid sang tanan nga ginhimo ni Jesus sa iya.

Ang Babayi nga Bata ni Jairus kag ang Babayi nga Ginapangguwaan sang Dugo

40 Sang pagdungka ni Jesus sa tabok sang dagat, nalipay gid ang mga tawo sa pag-abiabi sa iya tungod kay tanan sila nagapaabot sa iya. 41 Dugay-dugay may nag-abot nga tawo nga ang iya ngalan si Jairus. Isa siya ka manugdumala sang simbahan sang mga Judio. Sang pagpalapit niya kay Jesus nagluhod siya kag nagpakitluoy nga magkadto siya didto sa iya balay, 42 tungod kay daw mapatay na ang iya bugtong nga bata. Ining babayi nga bata nagaedad sang dose ka tuig. Sang nagapakadto sila ni Jesus sa balay ni Jairus, nagadinugok ang madamo nga mga tawo sa iya. 43 Karon, may babayi didto nga ginapangguwaan sang dugo sa sulod sang dose na ka tuig. [Naubos na niya gasto ang tanan niya nga pagkabutang sa pagpabulong.] Pero wala gid sang may nakaayo sa iya. 44 Nagpanagil-ot siya sa mga tawo hasta nakapalapit siya sa likod ni Jesus. Dayon gintandog niya ang gaway-gaway[h] sang bayo ni Jesus, kag sa gilayon nag-untat ang pagpangguwa sang dugo sa iya. 45 Dayon nagsiling si Jesus, “Sin-o ang nagtandog sa akon?” Tanan sila naghambal nga wala sila makatandog sa iya. Gani nagsiling si Pedro, “Manunudlo, nahibaluan mo man nga kadamo sang mga tawo nga nagadinas-ukanay sa imo palibot.” 46 Pero nagsabat si Jesus, “May nagtandog gid sa akon, tungod nga nabatyagan ko nga may gahom nga nagguwa sa akon.” 47 Sang matalupangdan sang babayi nga nahibaluan ni Jesus ang ginhimo niya, nagpalapit siya nga nagakurog kag nagluhod kay Jesus. Sa atubangan sang tanan ginsugid niya kay Jesus kon ngaa gintandog niya siya kag kon paano siya nag-ayo dayon. 48 Nagsiling si Jesus sa iya, “Anak, ang imo pagtuo nag-ayo[i] sa imo. Magpauli ka nga may kalinong.”

49 Samtang nagahambal pa siya sa babayi may nag-abot halin sa balay ni Jairus. Siling niya kay Jairus, “Patay na ang imo bata. Indi na pagdisturbuha ang manunudlo.” 50 Pero pagkabati sadto ni Jesus nagsiling siya kay Jairus, “Indi ka magkahadlok, magtuo ka lang kag magaayo siya.” 51 Pag-abot nila sa balay ni Jairus wala niya pagtuguti ang iban nga mag-upod sa iya sa sulod luwas lang sa ila ni Pedro, Juan, kag Santiago, kag ang amay kag iloy sang bata. 52 Sige ang hinibi sang mga tawo didto. Gani nagsiling si Jesus sa ila, “Indi kamo maghibi, kay indi patay ang bata kundi nagakatulog lang.” 53 Ginkadlawan nila si Jesus tungod kay nahibaluan nila nga patay na gid ang bata. 54 Nagpalapit si Jesus sa bata kag gin-uyatan niya ang kamot kag nagsiling, “ʼDay, magbangon ka!” 55 Kag dayon nagbalik ang iya espiritu kag nagbangon siya gilayon. Nagsugo si Jesus nga pakan-on ang bata. 56 Natingala gid ang iya mga ginikanan, pero ginmanduan sila ni Jesus nga indi gid magpanugid sa bisan kay sin-o parte sa natabo.

Notas al pie

  1. 8:8 madamo gid: sa literal, 100 ka pilo.
  2. 8:10 Isa. 6:9.
  3. 8:17 Ang tinago ukon sekreto nga ginamitlang diri posible amo ang parte sa paghari sang Dios ukon sa Maayong Balita nga kinahanglan nga ipahayag.
  4. 8:22 dagat: Tan-awa ang footnote sa 5:1.
  5. 8:24 Manunudlo: sa literal, Agalon. Amo man sa bersikulo 45.
  6. 8:26 Gerasenhon: sa iban nga mga kopya sang Griego, Gadarenhon; sa iban pa gid nga mga kopya, Gergesenhon.
  7. 8:37 Gerasenhon: Tan-awa ang footnote sa bersikulo 26.
  8. 8:44 gaway-gaway: sa English, tassel. Tan-awa sa Num. 15:37-39, Deu. 22:12, kag sa Mat. 23:5.
  9. 8:48 nag-ayo: ukon/kag nagluwas.