Nkwa Asem

Mateo 5

Nhyira nsɛm

1Yesu huu nnipakuw no saa no, ɔkɔɔ bepɔw bi so. Ɔtenaa ase no, n’asuafo no kɔɔ ne nkyɛn. Ofitii ase kyerɛkyerɛɛ wɔn se,

“Nhyira ne wɔn a wonim sɛ wɔyɛ ahiafo wɔ honhom mu, na wɔn na ɔsoro ahenni yɛ wɔn dea. Nhyira ne wɔn a wɔn werɛ ahow, na wɔn na Onyankopɔn bɛkyekye wɔn werɛ. Nhyira ne ahobrɛasefo, na wɔn na Onyankopɔn bɛma wɔadi asase so.

“Nhyira ne wɔn a wɔn pɛ ne sɛ wɔbɛyɛ Onyankopɔn apɛde, na wɔn na Onyankopɔn bɛma wɔn nea ehia wɔn. Nhyira ne wɔn a wohu mmɔbɔ, na wɔn na Onyankopɔn behu wɔn mmɔbɔ. Nhyira ne wɔn a wɔn koma mu tew, na wɔn na wɔbehu Onyankopɔn. Nhyira ne apatafo, na wɔn na Onyankopɔn bɛfrɛ wɔn ne mma. 10 Nhyira ne wɔn a esiane sɛ wɔyɛ Onyankopɔn apɛde nti wɔtaa wɔn, na wɔn na ɔsoro ahenni no yɛ wɔn dea.

11 “Nhyira ne mo a me din mu nti, wɔyaw mo, taa mo, twa atoro, ka asɛmmɔne to mo so. 12 Momma mo ani nnye na monsɛpɛw mo ho efisɛ, mowɔ akatua a ɛso wɔ ɔsoro. Munhu sɛ saa ara na wɔtaa adiyifo a wɔdii mo kan no.

Nkyene ne kanea

13 “Mone asase yi so nkyene. Sɛ nkyene dɛ yera a, ɔkwan bɛn so na wɔbɛfa ama ayɛ nkyene bio? Enye mma hwee bio, gye sɛ wohwie gu na nnipa tiatia so. 14 Mone wiase kanea. Kurow a ɛda bepɔw so no ntumi nhintaw. 15 Wɔnsɔ kanea mfa nsie, na mmom, wɔde si petee mu na ahyerɛn ama wɔn a wɔwɔ ofi no mu no nyinaa. 16 Saa ara na momma mo nneyɛe pa nna adi mma nnipa nhu na wɔnam so ahyɛ mo Agya a ɔwɔ soro no anuonyam.

Mmara no mu denhyɛ

17 “Munnsusuw sɛ maba sɛ merebɛsɛe Mose mmara no ne adiyifo no nkyerɛkyerɛ no. Na mmom, maba sɛ, merebɛhyɛ no ma, sɛnea ne nyinaa bɛba mu pɛpɛɛpɛ. 18 Munhu sɛ, ɔsoro ne asase da so wɔ hɔ yi, mmara no mu biribiara rensakra da kosi sɛ ne nyinaa bɛba mu. 19 Eyi nti, obiara a obebu mmara no mu fa bi so, na ɔbɛkyerɛkyerɛ afoforo ama wɔn nso abu mmara no mu fa bi so no, bɛyɛ akumaa ɔsoro ahenni mu. Na obiara a obedi mmara no so na ɔbɛkyerɛkyerɛ afoforo ama wɔn nso adi mmara no so no, bɛyɛ kɛse ɔsoro ahenni mu.

20 “Enti merebɔ mo kɔkɔ sɛ, sɛ mopɛ sɛ mokɔ ɔsoro ahenni mu de a, gye sɛ moyɛ Onyankopɔn apɛde sen nea mmara no akyerɛkyerɛfo ne Farisifo no yɛ no.

Abufuw ho mmara

21 “Mose mmara no ka se, ‘Nea odi awu no, ɔno nso ɛsɛ sɛ wokum no bi.’ 22 Na me de, nea mereka ne sɛ, obiara a ne bo befuw ne nua no, wobebu no atɛn. Bio, obiara a ɔbɛyaw ne nua no, wɔbɛfrɛ no mpanyin anim. Afei obiara a ɔbɛka akyerɛ ne nua se ‘Ogyimifo’ no, ɔbɛkɔ amanehunu gya mu.

23 “Enti sɛ ɛba sɛ worekɔbɔ afɔre, na wokae sɛ wo ne wo nua wɔ asɛm a, 24 gyae afɔre no bɔ na kɔ, na wo ne wo nua no nkɔbom ansa na woakɔbɔ afɔre no. 25 Sɛ wo ne obi nya asɛm a, wo ne no mmɔ mu ntɛm na wamfa wo ankɔ asennii ankɔma ɔtemmufo na ɔtemmufo no amfa wo anhyɛ afiasehwɛfo nsa, na afiasehwɛfo no amfa wo ankɔto afiase. 26 Sɛ ɔde wo kɔ ɔtemmufo anim a, kae sɛ, ansa na wubefi asennii hɔ no, gye sɛ woatua sika biara a wɔregye afi wo hɔ no.

Aguamammɔ

27 “Mose mmara no ka se, ‘Nsɛe aware.’ 28 Na me de, nea mereka ne sɛ: Obiara a ohu ɔbea na ne kɔn dɔ no ne koma mu no, abɔ aguaman. 29 Sɛ w’ani baako a eye to wo hintidua a, eye sɛ wubetu atow akyene. Efisɛ, eye sɛ wobɛhwere w’akwaa fa bi sen sɛ wɔbɛtow wo nipadua no nyinaa akyene amanehunu gya mu. 30 Saa ara nso na sɛ wo nsa a eye to wo hintidua a, eye sɛ wubetwa atow akyene, efisɛ, eye sɛ wobɛhwere w’akwaa fa bi sen sɛ wɔbɛtow wo nipadua nyinaa akyene amanehunu gya mu.

Awaregyae

31 “Mose mmara no ka se, ‘Obiara a obegyaa ne yere no mma no awaregyae krataa.’ 32 Na me de , nea mereka ne sɛ, sɛ ɔbarima bi gyaa ne yere a, ɛnyɛ sɛ ɔbea no abɔ aguaman, na ɔbea no san kɔware bio a, na ɔbarima a ogyaa no no ama ɔbea no asɛe aware. Ɔbarima foforo a ɔbɛware ɔbea no nso asɛe aware saa ara.

Ɔkasa mu nokwaredi

33 “Bio, Mose mmara no ka se, ‘Mmu bɔ a woahyɛ Onyankopɔn no so, na mmom di bɔ a woahyɛ no no so.’ 34 Na me de, nea mereka ne sɛ: Monnka ntam mmfa nnhyɛ bɔ. Monnnɔ soro, efisɛ, ɛyɛ Onyankopɔn ahengua. 35 Monnnɔ fam, efisɛ, ɛyɛ Onyankopɔn nan ase agua. Monnnɔ Yerusalem, efisɛ, ɛyɛ ahenkurow. 36 Mfa wo ti nka ntam, efisɛ, worentumi nnan tinhwi baako mpo mma ɛnyɛ fitaa anaa tuntum. 37 Momma mo nsɛm nyɛ ‘Yiw’ anaa ‘Dabi’. Asɛm biara a wobɛka a ɛnyɛ ‘Yiw’ anaa ‘Dabi’ no fi ɔbonsam.

Aweretɔ

38 “Mose mmara no ka se, ‘Sɛ obi tu w’aniwa a, tu ne de bi. Sɛ obi tu wo se nso a, tu ne de bi.’ 39 Na me de, nea mereka ne sɛ: Mommfa bɔne nntua bɔne so ka! Sɛ obi bɔ w’aso nifa mu a, dan benkum no nso ma no na ɔmmɔ mu. 40 Sɛ obi ne wo di asɛm gye wo ntama a, worɔw wo mpaboa ka ho ma no. 41 Sɛ obi hyɛ wo se wo ne no nnantew kwansin baako a, wo ne no nkɔ akwansin abien. 42 Sɛ obi srɛ wo biribi a, fa ma no; obi pɛ sɛ ɔfɛm wo hɔ biribi a, fa fɛm no.

Dɔ w’atamfo

43 “Moate sɛ wɔka se, ‘Dɔ wo yɔnko na tan wo tamfo.’ 44 Na me de, nea mereka ne sɛ: Mommɔ mpae mma wɔn a wɔhaw mo. 45 Eyi bɛma mo ayɛ mo Agya a ɔwɔ soro no mma, efisɛ, ɔma ne wia pue, ma ne su tɔ ma nnipa bɔne ne nnipa pa nyinaa pɛ. 46 Sɛ modɔ wɔn a wɔdɔ mo no nko ara a, mfaso bɛn na mubenya afi Onyankopɔn nkyɛn? Ɛnyɛ saa ara na nnebɔneyɛfo nso yɛ? 47 Sɛ mukyia wɔn a munim wɔn nko ara a, nsonoe bɛn na ɛda mo ne afoforo ntam? Ɛnyɛ saa ara na nnebɔneyɛfo nso yɛ? 48 Enti monyɛ pɛ sɛnea mo Agya a ɔwɔ soro no yɛ pɛ no.

Słowo Życia

Ewangelia według św. Mateusza 5

Szczęśliwi

1Pewnego dnia Jezus, widząc gromadzące się wokół Niego tłumy, wszedł na wzgórze i usiadł. Uczniowie otoczyli Go, a On zaczął nauczać:

—Szczęśliwi ubodzy w duchu,
    bo do nich należy królestwo niebieskie.
Szczęśliwi smutni,
    bo zostaną pocieszeni.
Szczęśliwi cisi,
    bo odziedziczą całą ziemię.
Szczęśliwi ci, którzy pragną sprawiedliwości,
    bo zostaną nasyceni.
Szczęśliwi ci, którzy okazują innym miłość,
    bo sami zostaną obdarzeni miłością.
Szczęśliwi ci, którzy mają czyste serce,
    bo zobaczą samego Boga.
Szczęśliwi ci, którzy wprowadzają pokój,
    bo zostaną nazwani dziećmi Boga.
10 Szczęśliwi prześladowani za prawość,
    bo do nich należy królestwo niebieskie.
11 Macie ogromne szczęście,
    gdy ludzie was znieważają, prześladują
i oczerniają z mojego powodu.
12     Cieszcie się i skaczcie z radości,
bo w niebie czeka was wielka nagroda.
    Właśnie tak prześladowano kiedyś proroków Boga!

Sól i światło

13 Jesteście solą tej ziemi! Lecz jeśli sól utraci swój smak, staje się bezwartościowa. Dlatego wyrzuca się ją na ścieżkę, gdzie zostaje podeptana przez ludzi. 14 Jesteście światłem dla świata! Nie można ukryć miasta położonego na wzgórzu. 15 Nie zapala się też lampy, aby ją zaraz zasłonić, ale stawia się ją na podwyższeniu, aby świeciła wszystkim, którzy są w domu. 16 Wasze światło niech również świeci wszystkim ludziom, aby widzieli wasze dobre postępowanie i oddawali chwałę waszemu Ojcu w niebie.

Wypełnienie Prawa

17 Nie myślcie, że przyszedłem znieść Prawo Mojżesza albo pisma proroków. Nie znieść, ale wypełnić! 18 Zapewniam was, że prędzej niebo i ziemia przestaną istnieć, niż zmieni się najmniejsza literka w Prawie—zanim wszystko zostanie do końca wypełnione. 19 Jeśli więc ktoś usunąłby nawet najmniej ważne przykazanie Prawa i tak nauczał innych, będzie najmniej ważny w królestwie niebieskim. A kto sam wypełnia wszystko i uczy tego innych, będzie wielki w królestwie niebieskim. 20 Ostrzegam was więc: jeśli wasza prawość nie będzie większa od prawości faryzeuszy i przywódców religijnych, nie wejdziecie do królestwa niebieskiego.

Zabójstwo

21 Słyszeliście, że powiedziano przodkom: „Nie zabijaj”, a kto zabije, pójdzie pod sąd. 22 A ja wam mówię: Każdy, kto się na kogoś gniewa, pójdzie pod sąd! A kto nazywa go głupcem, stanie przed Wysoką Radą. A kto nazwałby go idiotą, zasługuje na ogień piekielny. 23 Jeśli więc, przynosząc dar na ołtarz w świątyni, przypomniałbyś sobie, że ktoś ci coś zarzuca, 24 zostaw swój dar przy ołtarzu i idź się pogodzić z tym człowiekiem. Potem wróć i złóż dar Bogu. 25 Póki jest na to czas, staraj się polubownie załatwić sprawę ze swoim oskarżycielem. W przeciwnym bowiem razie sędzia cię skaże i zostaniesz wtrącony do więzienia. 26 Zapewniam cię, że nie wyjdziesz stamtąd, aż spłacisz cały dług—co do grosza.

Niewierność małżeńska

27 Słyszeliście, że w Prawie Mojżesza powiedziano: „Bądź wierny w małżeństwie”. 28 A Ja wam mówię: Kto spogląda na kobietę i pożąda jej, w sercu już się dopuścił niewierności. 29 Jeśli więc twoje prawe oko skłania cię do grzechu, wyłup je i odrzuć. Lepiej bowiem, gdy zginie jakaś część twojego ciała, niż byś z całym ciałem miał być wrzucony do piekła. 30 I jeśli twoja prawa ręka skłania cię do grzechu, odetnij ją i odrzuć. Lepiej bowiem, gdy zginie jakaś część twojego ciała, niż byś z całym ciałem miał znaleźć się w piekle.

Rozwód

31 W Prawie Mojżesza powiedziano też: „Kto chce się rozwieść z żoną, niech jej wręczy dokument rozwodowy”. 32 A Ja wam mówię: Kto rozwodzi się z żoną (z wyjątkiem przypadku rozwiązłości seksualnej), naraża ją na grzech niewierności. Kto zaś żeni się z rozwódką, również dopuszcza się grzechu niewierności małżeńskiej.

Przysięga

33 Słyszeliście również, że powiedziano przodkom: „Nie przysięgaj fałszywie, lecz dotrzymaj przysięgi danej Panu”. 34 A Ja wam mówię: W ogóle nie przysięgajcie: ani na niebo—bo jest tronem Boga; 35 ani na ziemię—bo jest Jego podnóżkiem; ani na Jerozolimę—bo jest miastem wielkiego Króla! 36 Nawet na własną głowę nie przysięgaj—bo nie możesz jednego włosa uczynić białym lub czarnym. 37 Mów prawdę: niech twoje „tak” znaczy „tak”, a „nie” znaczy „nie”. Każde oszustwo pochodzi od szatana.

Oko za oko

38 Słyszeliście, że w Prawie Mojżesza powiedziano: „Oko za oko, ząb za ząb”. 39 A Ja wam mówię: Nie rewanżujcie się za doznane zło! Jeśli ktoś cię obrazi, uderzając w policzek, nadstaw mu drugi. 40 Jeśli ktoś chce się z tobą sądzić o koszulę, daj mu od razu i płaszcz. 41 Jeśli ktoś cię zmusza, byś niósł mu bagaż kilometr, nieś mu i dwa. 42 Daj temu, kto cię prosi, i nie odwracaj się od tego, kto chce od ciebie coś pożyczyć.

Miłość do wrogów

43 Słyszeliście, że powiedziano: „Kochaj przyjaciół, nienawidź wrogów”. 44 A Ja wam mówię: Kochajcie waszych wrogów i módlcie się za tych, którzy was prześladują— 45 tak postępują dzieci waszego Ojca w niebie. On bowiem sprawia, że słońce wschodzi dla dobrych i dla złych. A deszcz pada dla prawych i dla nieprawych. 46 Czy sądzicie, że zasługujecie na nagrodę, bo kochacie tych, którzy was kochają? Czy nawet źli ludzie tak nie postępują? 47 Jeśli jesteście mili tylko dla przyjaciół, w czym jesteście lepsi? Czy poganie tak nie postępują? 48 Bądźcie więc doskonali, tak jak wasz Ojciec w niebie.