The Message

1 Samuel 2

1Hannah prayed:

I’m bursting with God-news!
    I’m walking on air.
I’m laughing at my rivals.
    I’m dancing my salvation.

2-5 Nothing and no one is holy like God,
    no rock mountain like our God.
Don’t dare talk pretentiously—
    not a word of boasting, ever!
For God knows what’s going on.
    He takes the measure of everything that happens.
The weapons of the strong are smashed to pieces,
    while the weak are infused with fresh strength.
The well-fed are out begging in the streets for crusts,
    while the hungry are getting second helpings.
The barren woman has a houseful of children,
    while the mother of many is bereft.

6-10 God brings death and God brings life,
    brings down to the grave and raises up.
God brings poverty and God brings wealth;
    he lowers, he also lifts up.
He puts poor people on their feet again;
    he rekindles burned-out lives with fresh hope,
Restoring dignity and respect to their lives—
    a place in the sun!
For the very structures of earth are God’s;
    he has laid out his operations on a firm foundation.
He protectively cares for his faithful friends, step by step,
    but leaves the wicked to stumble in the dark.
    No one makes it in this life by sheer muscle!
God’s enemies will be blasted out of the sky,
    crashed in a heap and burned.
God will set things right all over the earth,
    he’ll give strength to his king,
    he’ll set his anointed on top of the world!

11 Elkanah went home to Ramah. The boy stayed and served God in the company of Eli the priest.

Samuel Serves God

12-17 Eli’s own sons were a bad lot. They didn’t know God and could not have cared less about the customs of priests among the people. Ordinarily, when someone offered a sacrifice, the priest’s servant was supposed to come up and, while the meat was boiling, stab a three-pronged fork into the cooking pot. The priest then got whatever came up on the fork. But this is how Eli’s sons treated all the Israelites who came to Shiloh to offer sacrifices to God. Before they had even burned the fat to God, the priest’s servant would interrupt whoever was sacrificing and say, “Hand over some of that meat for the priest to roast. He doesn’t like boiled meat; he likes his rare.” If the man objected, “First let the fat be burned—God’s portion!—then take all you want,” the servant would demand, “No, I want it now. If you won’t give it, I’ll take it.” It was a horrible sin these young servants were committing—and right in the presence of God!—desecrating the holy offerings to God.

18-20 In the midst of all this, Samuel, a boy dressed in a priestly linen tunic, served God. Additionally, every year his mother would make him a little robe cut to his size and bring it to him when she and her husband came for the annual sacrifice. Eli would bless Elkanah and his wife, saying, “God give you children to replace this child you have dedicated to God.” Then they would go home.

21 God was most especially kind to Hannah. She had three more sons and two daughters! The boy Samuel stayed at the sanctuary and grew up with God.

A Hard Life with Many Tears

22-25 By this time Eli was very old. He kept getting reports on how his sons were ripping off the people and sleeping with the women who helped out at the sanctuary. Eli took them to task: “What’s going on here? Why are you doing these things? I hear story after story of your corrupt and evil carrying on. Oh, my sons, this is not right! These are terrible reports I’m getting, stories spreading right and left among God’s people! If you sin against another person, there’s help—God’s help. But if you sin against God, who is around to help?”

25-26 But they were far gone in disobedience and refused to listen to a thing their father said. So God, who was fed up with them, decreed their death. But the boy Samuel was very much alive, growing up, blessed by God and popular with the people.

27-30 A holy man came to Eli and said: “This is God’s message: I revealed myself openly to your ancestors when they were Pharaoh’s slaves in Egypt. Out of all the tribes of Israel, I chose your family to be my priests: to preside at the Altar, to burn incense, to wear the priestly robes in my presence. I put your ancestral family in charge of all the sacrificial offerings of Israel. So why do you now treat as mere loot these very sacrificial offerings that I commanded for my worship? Why do you treat your sons better than me, turning them loose to get fat on these offerings, and ignoring me? Therefore—this is God’s word, the God of Israel speaking—I once said that you and your ancestral family would be my priests indefinitely, but now—God’s word, remember!—there is no way this can continue.

I honor those who honor me;
those who scorn me I demean.

31-36 “Be well warned: It won’t be long before I wipe out both your family and your future family. No one in your family will make it to old age! You’ll see good things that I’m doing in Israel, but you’ll see it and weep, for no one in your family will live to enjoy it. I will leave one person to serve at my Altar, but it will be a hard life, with many tears. Everyone else in your family will die before their time. What happens to your two sons, Hophni and Phinehas, will be the proof: Both will die the same day. Then I’ll establish for myself a true priest. He’ll do what I want him to do, be what I want him to be. I’ll make his position secure and he’ll do his work freely in the service of my anointed one. Survivors from your family will come to him begging for handouts, saying, ‘Please, give me some priest work, just enough to put some food on the table.’”

Ang Pulong Sang Dios

1 Samuel 2

Ang Pangamuyo ni Hana

1Dayon nagpangamuyo si Hana,

“Nagakalipay ako sa Ginoo
kay tungod sa iya ginhimo nadula ang akon kahuy-anan.
Ginakadlawan ko subong ang akon mga kaaway.
Nagakalipay ako sa pagluwas niya sa akon.
Wala gid sing balaan nga pareho sa Ginoo.
Wala gid sing pareho sa iya.
Wala gid sing palalipdan nga bato nga pareho sa aton Dios.
Wala sing bisan sin-o nga makapabugal ukon makapahambog tungod kay ang Ginoo Dios nga nakahibalo sang tanan, kag ginabinagbinag niya ang mga ginahimo sang tawo.
Ginalaglag niya ang mga gamhanan, pero ginapabaskog niya ang mga maluya.
Ang mga bugana anay nagatrabaho na karon para lang mabuhi.
Pero ang mga gutom anay bugana na karon.
Ang baw-as anay may madamo na karon sang bata.
Pero ang may madamo sang bata nawad-an.

“May gahom ang Ginoo sa pagpatay kag sa pagbuhi sa tawo.
May gahom siya sa pagbutang sa ila sa lugar sang mga patay kag sa pagkuha sa ila didto.
Ginapaimol niya ang iban, kag ang iban ginapamanggaranon niya.
Ginapaubos niya ang iban, kag ang iban ginapadunggan niya.
Ginapabangon niya ang mga imol sa ila kaimulon.
Ginapapungko niya sila upod sa mga halangdon kag ginahatagan sang kadungganan.
Siya ang tag-iya sang pundasyon nga sa diin napasad ang kalibutan.
Ginabantayan niya ang iya matutom nga katawhan, pero ang mga malaot pagalaglagon niya.
Wala sing tawo nga magamadinalag-on sa iya kaugalingon nga ikasarang.
10 Pagalaglagon niya ang mga nagakontra sa iya.
Padaguobon niya ang langit kontra sa ila.
Ang Ginoo ang magahukom sa bug-os nga kalibutan.[a]
Tungod sa iya mangin gamhanan kag madinalag-on ang iya pinili nga hari.”

11 Dayon nagpauli si Elkana kag si Hana sa Rama. Pero ginbilin nila si Samuel agod mag-alagad sa Ginoo sa idalom sang pag-atipan ni Eli nga pari.

Ang Sala sang Duha ka Anak ni Eli

12 Ang duha ka anak ni Eli mga malaot nga mga tawo. Wala sila nagatuman sa Ginoo 13 tungod kay wala nila ginasunod ang mga pagsulundan parte sa bahin nga mabaton sang mga pari halin sa halad sang mga tawo. Amo ini ang ila ginahimo kon may nagahalad: Samtang ginapabukalan ang ginahalad nga mga karne, ginapakadto nila didto ang ila suluguon nga may dala nga dako nga tinidor nga may tatlo ka ngipon. 14 Dayon ginatuslok sang suluguon ang mga karne sa sulod sang kaldero ukon kolon. Ang madala sang tinidor amo ang bahin nila nga mga pari. Amo ini ang ila ginahimo kada halad sang mga Israelinhon sa Shilo. 15 Kag bisan antes pa sunugon ang tambok sang karne, nagapalapit ang ila suluguon sa tawo nga nagahalad kag nagasiling, “Hatagi sang karne ang pari para sugbahon. Indi siya magbaton sang ginpabukalan; gusto niya ang hilaw.” 16 Kon magsiling gani ang nagahalad nga hulaton anay nga mahalad ang tambok sang karne antes siya magkuha sang gusto niya, amo ini ang iya ginasiling, “Indi puwede! Kinahanglan ihatag mo subong gid, kay kon indi, agawon ko ina sa inyo.” 17 Dako gid ini nga sala nga nahimo sang mga anak ni Eli sa panulok sang Ginoo, kay wala nila ginatahod ang halad para sa Ginoo.

18 Karon, ang bata nga si Samuel padayon nga nagaalagad sa Ginoo. Nagasul-ob siya sang espesyal nga panapton[b] nga linen. 19 Kada tuig ginahimuan ni Hana si Samuel sang pangsampaw nga bayo, kag iya ini ginadala sa iya kon maglakat siya upod sa iya bana sa paghalad sang tuigan nga halad. 20 Kag didto, ginabendisyunan ni Eli si Elkana kag ang iya asawa. Nagasiling siya kay Elkana, “Kabay pa nga hatagan ka sang Ginoo sang mga kabataan paagi sa sining imo asawa bilang baylo sa isa nga ginpangayo niya kag iya man nga ginhatag sa Ginoo.” Dayon nagpauli sila.

21 Ginkaluoyan sang Ginoo si Hana. Nakabata pa siya sang tatlo ka lalaki kag duha ka babayi. Si Samuel iya padayon nga nagadako nga ara sa Ginoo.

Si Eli kag ang Iya mga Anak

22 Karon si Eli tigulang na gid. Nabatian niya ang tanan nga malain nga ginahimo sang iya mga anak sa mga Israelinhon. Kag nabatian man niya ang ila pagpakighilawas sa mga babayi nga nagaalagad sa may puwertahan dampi sang Tolda nga Ginapakigkitaan. 23 Gani ginsilingan niya sila, “Nabatian ko sa mga tawo ang tanan nga kalautan nga ginahimo ninyo. Ngaa ginahimo ninyo ina? 24 Untati na ninyo ina, mga anak, kay indi maayo ining mga nabatian ko sa katawhan sang Ginoo.”

25 Nagsiling pa gid si Eli, “Kon ang isa ka tawo makasala sa iya isigkatawo, mahimo nga ang Dios[c] magapatunga sa ila; pero sin-o ang magapatunga kon ang tawo makasala sa Ginoo?” Pero wala nagpamati sa iya ang iya mga anak tungod nagdesisyon na ang Ginoo nga patyon sila.

26 Sa pihak nga bahin, padayon nga nagadako si Samuel, kag nalipay gid sa iya ang Ginoo kag ang mga tawo.

Ang Tagna sa Panimalay ni Eli

27 Karon, nagpalapit ang isa ka propeta sang Dios[d] kay Eli kag nagsiling sa iya, “Amo ini ang ginahambal sang Ginoo: Nagpahayag ako sa imo katigulangan nga si Aaron kag sa iya pamilya sang sila ulipon pa sang hari sang Egipto.[e] 28 Sa tanan nga tribo sang Israel, ang iya pamilya ang ginpili ko nga mangin akon mga pari sa pag-alagad sa halaran, sa pagsunog sang insenso, kag sa pagsul-ob sang espesyal nga panapton[f] sang pari sa akon presensya. Ginhatagan ko man sila sang mga parte sa mga halad nga paagi sa kalayo[g] nga ginahalad sang mga Israelinhon. 29 Karon, ngaa ginahilabtan[h] pa ninyo ang mga halad nga para sa akon? Ngaa ginataha mo pa, Eli, ang imo mga kabataan sang sa akon? Kay ginapabay-an mo sila nga patambukon nila ang ila kaugalingon sang mga maayo nga parte sang mga halad nga halin sa akon katawhan nga mga Israelinhon. 30 Sadto anay, ako nga inyo Ginoo, ang Dios sang Israel, nagpromisa nga kamo gid lang kag ang iban pa nga mga kaliwat sang inyo katigulangan ang makaalagad sa akon hasta san-o bilang mga pari. Pero indi na karon, kay padunggan ko ang nagapadungog sa akon, pero ang nagapakalain sa akon pakamalauton ko. 31-32 Tandai ini, magaabot ang tion nga laglagon ko ang tanan nga pamatan-on sa inyo kag sa iban pa nga mga kaliwat sang inyo katigulangan. Magaantos kamo kag indi ninyo matilawan ang kabuganaan[i] nga ihatag ko sa Israel. Wala gid sing may magkabuhi nga tigulang sa inyo. 33 Indi ko pagpahalinon ang iban sa inyo sa pag-alagad sa akon bilang pari, pero magaagi sila sa puwerte nga pag-antos, kag indi maglawig ang ila kabuhi. 34 Kag bilang tanda para sa imo nga matabo ini nga mga butang, mapatay ang imo duha ka anak nga si Hofni kag si Finehas sa isa lang ka adlaw. 35 Magapili ako sang matutom nga pari nga magasunod sa akon kabubut-on. Hatagan ko siya sang mga kaliwat nga magaalagad sa akon pinili nga hari hasta san-o. 36 Ang tanan nga mabilin sa imo mga kaliwat magapakitluoy sa mga kaliwat sang sini nga pari nga hatagan sila sang kuwarta ukon pagkaon. Magapangabay sila sa ila nga himuon sila nga kabulig nga mga pari para lang nga makakaon sila.”

Notas al pie

  1. 2:10 bug-os nga kalibutan: sa literal, pinakapunta sang kalibutan.
  2. 2:18 espesyal nga panapton: sa Hebreo, efod.
  3. 2:25 Dios: ukon, mga hukom.
  4. 2:27 propeta sang Dios: ukon, alagad sang Dios. Sa literal, tawo sang Dios.
  5. 2:27 hari sang Egipto: sa Hebreo, Faraon.
  6. 2:28 espesyal nga panapton: sa Hebreo, efod.
  7. 2:28 halad nga paagi sa kalayo: Tan-awa ang footnote sa Num. 15:3.
  8. 2:29 ginahilabtan: ukon, ginapakalain.
  9. 2:31-32 Magaantos… kabuganaan: ukon, Magatulok kamo nga may kahisa/kaibog sa kabuganaan.