Ang Pulong Sang Dios

Roma 1

1Ako si Pablo nga alagad[a] ni Cristo Jesus. Ginpili ako sang Dios nga mangin apostol sa pagwali sang iya Maayong Balita.

Ining Maayong Balita ginpromisa sang Dios sang una paagi sa iya mga propeta, kag nasulat sa Balaan nga Kasulatan. 3-4 Amo ini ang balita parte sa iya Anak nga si Jesu-Cristo nga aton Ginoo: sa iya pagkatawo, kaliwat siya ni David; kag sa iya espiritu nga balaan,[b] napamatud-an nga siya Anak sang Dios sa makagagahom nga paagi sang nabanhaw siya halin sa kamatayon. Paagi kay Cristo nabaton namon ang bugay nga mangin apostol agod matuytuyan ang tanan nga tawo sa husto nga pagtuo kag pagsunod sa iya. Ginahimo namon ini para sa iya. Kag kamo nga mga tumuluo dira sa Roma kaupod man sa mga tawo nga iya gintawag agod mangin mga sumulunod ni Jesu-Cristo.

Ang akon sulat nga ini para sa inyo dira sa Roma nga ginahigugma sang Dios kag gintawag nga mangin iya mga katawhan.

Kabay pa nga mabaton ninyo ang bugay[c] kag paghidaet[d] halin sa Dios nga aton Amay kag kay Ginoong Jesu-Cristo.

Ang Handom ni Pablo sa Pagkadto sa Roma

Una sa tanan nagapasalamat ako sa akon Dios paagi kay Jesu-Cristo para sa inyo tanan, kay ang inyo pagtuo ginasugid sa bug-os nga kalibutan. Permi ako nagapangamuyo para sa inyo, kag nahibaluan ini sang Dios nga akon ginaalagaran sa bug-os ko nga tagipusuon sa akon pagwali sang Maayong Balita parte sa iya Anak. 10 Permi ako nagapangamuyo sa Dios nga kon mahimo itugot niya nga makakadto ako dira sa inyo. 11 Dako gid ang akon handom nga makita ko kamo agod mapaambit ko sa inyo ang mga bugay nga espirituhanon nga makapalig-on sa inyo. 12 Ang buot ko silingon, nga magbinuligay kita sa pagpalig-on paagi sa akon pagtuo kag sa inyo pagtuo.

13 Mga utod, gusto ko nga mahibaluan ninyo nga makapila na ako nagplano nga magkadto dira sa inyo, pero permi lang may kasablagan. Gusto ko nga makakadto dira agod nga may mga tawo man ako nga mabuligan nga magtuo kay Cristo, pareho sang nahimo ko sa iban nga mga indi Judio sa mga lugar nga akon ginkadtuan. 14 Kay may katungdanan ako sa pagwali sa tanan nga tawo: sa mga may tinun-an kag sa wala, kag sa mga may alam kag sa wala. 15 Gani dako gid ang akon handom nga makawali man sang Maayong Balita dira sa inyo sa Roma.

Ang Gahom sang Maayong Balita

16 Wala ko ginakahuya ang pagwali sang Maayong Balita. Kay amo ini ang gahom sang Dios sa pagluwas sa tanan nga nagatuo, una sa mga Judio, kag dason sa mga indi Judio. 17 Kay ginapahayag sa Maayong Balita nga ginapakamatarong sang Dios ang mga tawo paagi gid lang sa pagtuo. Nagasiling ang Kasulatan, “Ang tawo nga ginpakamatarong sang Dios tungod sa iya pagtuo magakabuhi.”[e]

Ang Sala sang Tawo

18 Ginapakita sang aton Dios nga sa langit ang iya kaakig sa mga malain nga ginahimo sang mga tawo nga kontra sa iya kabubut-on. Ang mga malain nga ila ginahimo amo ang nagapugong sa ila sa pagkilala sang kamatuoran. 19 Kay sarang nila kuntani mahibaluan ang parte sa Dios tungod nga ginpakita ini sang Dios sa ila. 20 Matuod nga indi ta makita ang Dios, pero halin pa sang pagtuga sang kalibutan, ang iya wala katapusan nga gahom kag pagka-Dios napahayag na paagi sa mga butang nga iya gintuga. Gani wala sila sang may ibalibad nga wala sila nakahibalo nga may Dios. 21 Bisan nahibaluan nila nga may Dios, wala sila nagapadungog kag nagapasalamat sa iya. Sa baylo, nangin wala sing pulos ang ila mga panghunahuna. Nadulman ang ila mga hunahuna nga indi makaintiendi sang kamatuoran. 22 Nagasiling sila nga sila mga maalam, pero nagaguwa nga sila mga buang-buang. 23 Kay wala sila nagasimba sa Dios nga wala sing kamatayon, kundi ang ila ginasimba amo ang ginhimo nga mga dios-dios nga pareho sang mga tawo nga may kamatayon kag mga sapat nga nagalupad, nagalakat, kag nagakamang.

24 Tungod sang ila kabuangan ginpabay-an sila sang Dios sa paghimo sang malaw-ay nga mga butang nga ila nagustuhan, kag ang resulta, makahuluya ang ginahimo nila sa ila kapareho nga lalaki ukon babayi. 25 Ginabayluhan nila sang kabutigan ang kamatuoran parte sa Dios. Ginasimba nila kag ginaalagad ang mga tinuga sang Dios, kag indi ang Manunuga nga dalayawon sa wala sing katapusan. Amen.

26 Tungod nga ang mga tawo indi magkilala sa Dios, ginpabay-an niya sila sa paghimo sang makahuluya nga mga butang nga ila naluyagan. Nagapakigrelasyon ang mga babayi sa kapareho nila nga babayi imbes sa lalaki ang amo ang natural. 27 Amo man ang mga lalaki, sa baylo nga maggamit sila sang babayi, nga amo ang natural, ang ila kailigbon ara sa ila kapareho nga lalaki. Makahuluya ang ila ginahimo sa lawas sang ila kapareho nga mga lalaki. Kag tungod sa sining ginahimo nila nga indi husto, silutan sila sang Dios sang silot nga bagay gid sa ila.

28 Tungod nga indi sila magkilala sa Dios, ginpabay-an niya sila sa ila hunahuna nga indi makapili sang husto. Gani ginahimo nila ang mga butang nga indi dapat himuon. 29 Nangin ulipon sila sang tanan nga klase sang kalainan, kalautan, kadalok, kag kahisa. Ara man sa ila ang pagpamatay, pag-ilinaway, pagkadayaon, kag ang paghunahuna sang mga malain nga himuon nila sa ila isigkatawo. Nagakutsokutso sila 30 kag nagapanglibak sa ila isigkatawo. Akig sila sa Dios, wala nagatahod sa ila isigkatawo, bugalon, hambog, kag nagapangita sila sang paagi sa paghimo sang malain. Wala sila nagatuman sa ila mga ginikanan, 31 wala pulos ang ila hunahuna, indi masaligan, kag wala sing kaluoy bisan pa sa ila pamilya. 32 Nahibaluan nila nga ang Dios nagsiling nga ang mga tawo nga nagahimo sini nga mga sala takos sang kamatayon, pero padayon gihapon ang ila paghimo. Kag indi lang ina, kundi nalipay pa gid sila kon may makita sila nga nagahimo pareho sang ila ginahimo.

Notas al pie

  1. 1:1 alagad: sa literal, ulipon.
  2. 1:3-4 kag sa iya espiritu nga balaan; ukon, kag paagi sa balaan nga Espiritu.
  3. 1:7 bugay: ukon, pagpakamaayo.
  4. 1:7 paghidaet: ukon, maayo nga kahimtangan.
  5. 1:17 Hab. 2:4.

Amplified Bible

Romans 1

The Gospel Exalted

1Paul, a [a]bond-servant of Christ Jesus, called as an apostle (special messenger, personally chosen representative), set apart for [preaching] the [b]gospel of God [the good news of salvation], which He promised beforehand through His prophets in the sacred Scriptures— [the good news] regarding His Son, who, as to the flesh [His human nature], was born a descendant of David [to fulfill the covenant promises], and [as to His divine nature] according to the Spirit of holiness was openly designated to be the Son of God with power [in a triumphant and miraculous way] by His resurrection from the dead: Jesus Christ our Lord. It is through Him that we have received grace and [our] apostleship to promote obedience to the faith and make disciples for His name’s sake among all the Gentiles, and you also are among those who are called of Jesus Christ to belong to Him;

[I am writing] to all who are beloved of God in Rome, called to be saints (God’s people) and set apart for a sanctified life, [that is, set apart for God and His purpose]: Grace to you and peace [inner calm and spiritual well-being] from God our Father and from the Lord Jesus Christ.

First, I thank my God through Jesus Christ for all of you, because your faith [your trust and confidence in His power, wisdom, and goodness] is being proclaimed in all the world. For God, whom I serve with my spirit by preaching the gospel of His Son, is my witness as to how continuously I mention you 10 in my prayers; always pleading that somehow, by God’s will, I may now at last come to you. 11 For I long to see you so that I may share with you some spiritual gift, to strengthen and establish you; 12 that is, that we may be mutually encouraged and comforted by each other’s faith, both yours and mine. 13 I do not want you to be unaware, [c]brothers and sisters, that many times I have planned to come to you, (and have been prevented so far) so that I may have some fruit [of my labors] among you, even as I have among the rest of the Gentiles. 14 I have a duty to perform and a debt to pay both to Greeks and to barbarians [the cultured and the uncultured], both to the wise and to the foolish. 15 So, for my part, I am ready and eager to preach the gospel also to you who are in Rome.

16 I am not ashamed of the gospel, for it is the power of God for salvation [from His wrath and punishment] to everyone who believes [in Christ as Savior], to the Jew first and also to the Greek. 17 For in the gospel the righteousness of God is revealed, both springing from faith and leading to faith [disclosed in a way that awakens more faith]. As it is written and forever remains written, “The just and upright shall live by faith.”

Unbelief and Its Consequences

18 For [God does not overlook sin and] the wrath of God is revealed from heaven against all ungodliness and unrighteousness of men who in their wickedness suppress and stifle the truth, 19 because that which is known about God is evident within them [in their inner consciousness], for God made it evident to them. 20 For ever since the creation of the world His invisible attributes, His eternal power and divine nature, have been clearly seen, being understood through His workmanship [all His creation, the wonderful things that He has made], so that they [who fail to believe and trust in Him] are without excuse and without defense. 21 For even though [d]they knew God [as the Creator], they did not [e]honor Him as God or give thanks [for His wondrous creation]. On the contrary, they became worthless in their thinking [godless, with pointless reasonings, and silly speculations], and their foolish heart was darkened. 22 Claiming to be wise, they became fools, 23 and exchanged the glory and majesty and excellence of the immortal God for [f]an image [worthless idols] in the shape of mortal man and birds and four-footed animals and reptiles.

24 Therefore God gave them over in the lusts of their own hearts to [sexual] impurity, so that their bodies would be dishonored among them [abandoning them to the degrading power of sin], 25 because [by choice] they exchanged the truth of God for a lie, and worshiped and served the creature rather than the Creator, who is blessed forever! Amen.

26 For this reason God gave them over to degrading and vile passions; for their women exchanged the natural function for that which is unnatural [a function contrary to nature], 27 and in the same way also the men turned away from the natural function of the woman and were consumed with their desire toward one another, men with men committing shameful acts and in return receiving in their own bodies the inevitable and appropriate penalty for their wrongdoing.

28 And since they did not see fit to acknowledge God or consider Him worth knowing [as their Creator], God gave them over to a depraved mind, to do things which are improper and repulsive, 29 until they were filled (permeated, saturated) with every kind of unrighteousness, wickedness, greed, evil; full of envy, murder, strife, deceit, malice and mean-spiritedness. They are gossips [spreading rumors], 30 slanderers, haters of God, insolent, arrogant, boastful, inventors [of new forms] of evil, disobedient and disrespectful to parents, 31 without understanding, untrustworthy, unloving, unmerciful [without pity]. 32 Although they know God’s righteous decree and His judgment, that those who do such things deserve death, yet they not only do them, but they even [enthusiastically] approve and tolerate others who practice them.

Notas al pie

  1. Romans 1:1 I.e. a person in bondage. One who belongs to another.
  2. Romans 1:1 In ancient Greece the word translated as “good news” or “gospel” was used to denote, among other things, success in a battle.
  3. Romans 1:13 Lit brethren, includes all born-again believers: men, women, and children.
  4. Romans 1:21 Anyone who attributes the existence of the world to chance or to a different creator is already guilty of deliberately rejecting God, because to deny the true God one must set aside common sense.
  5. Romans 1:21 Lit glorify.
  6. Romans 1:23 Paul’s indictment of idolatry (images) is logical and devastating. He emphasizes that idols are essentially copies of living creatures, whether in human form (as, for example, in ancient Greek myth) or otherwise (as in Egyptian idolatry and metaphysics). These lifeless images are clearly powerless, and even the living creatures which they supposedly represent are either nonexistent hybrids and monsters, or else ordinary creatures on earth who could hardly create so much as a grain of sand.