New International Reader's Version

Judges 14

Samson Marries a Philistine Woman

1Samson went down to Timnah. There he saw a young Philistine woman. When he returned, he spoke to his father and mother. He said, “I’ve seen a Philistine woman in Timnah. Get her for me. I want her to be my wife.”

His father and mother replied, “Can’t we find a wife for you among your relatives? Isn’t there one among any of our people? Do you have to go to the Philistines to get a wife? They aren’t God’s people. They haven’t even been circumcised.”

But Samson said to his father, “Get her for me. She’s the right one for me.” Samson’s parents didn’t know that the Lord wanted things to happen this way. He was working out his plans against the Philistines. That’s because the Philistines were ruling over Israel at that time.

Samson went down to Timnah. His father and mother went with him. They approached the vineyards of Timnah. Suddenly a young lion came roaring toward Samson. Then the Spirit of the Lord came powerfully on Samson. So he tore the lion apart with his bare hands. He did it as easily as he might have torn a young goat apart. But he didn’t tell his father or mother what he had done. Then he went down and talked with the woman. He liked her.

Some time later, he was going back to marry her. But he turned off the road to look at the lion’s dead body. He saw large numbers of bees and some honey in it. He dug out the honey with his hands. He ate it as he walked along. Then he joined his parents again. He gave them some honey. They ate it too. But he didn’t tell them he had taken it from the lion’s dead body.

10 Samson’s father went down to see the woman. Samson had a feast prepared there. He was following the practice of young men when they married their wives. 11 When the people saw Samson, they gave him 30 men to be his companions.

12 “Let me tell you a riddle,” Samson said to the companions. “The feast will last for seven days. Give me the answer to the riddle before the feast ends. If you do, I’ll give you 30 linen shirts. I’ll also give you 30 sets of clothes. 13 But suppose you can’t give me the answer. Then you must give me 30 linen shirts. You must also give me 30 sets of clothes.”

“Tell us your riddle,” they said. “Let’s hear it.”

14 Samson replied,

“Out of the eater came something to eat.
    Out of the strong came something sweet.”

For three days they couldn’t give him the answer.

15 On the fourth day they spoke to Samson’s wife. “Get your husband to explain the riddle for us,” they said. “If you don’t, we’ll burn you to death. We’ll burn up everyone in your family. Did you invite us here to steal our property?”

16 Then Samson’s wife threw herself on him. She sobbed, “You hate me! You don’t really love me. You have given my people a riddle. But you haven’t told me the answer.”

“I haven’t even explained it to my father or mother,” he replied. “So why should I explain it to you?” 17 She cried during the whole seven days the feast was going on. So on the seventh day he finally told her the answer to the riddle. That’s because she kept on asking him to tell her. Then she explained the riddle to her people.

18 Before sunset on the seventh day of the feast the men of the town spoke to Samson. They said,

“What is sweeter than honey?
    What is stronger than a lion?”

Samson said to them,

“You have plowed with my young cow.
    If you hadn’t, you wouldn’t have known the answer to my riddle.”

19 Then the Spirit of the Lord came powerfully on Samson. He went down to Ashkelon. He struck down 30 of their men. He took everything they had with them. And he gave their clothes to those who had explained the riddle. Samson was very angry as he returned to his father’s home. 20 Samson’s wife was given to someone else. She was given to a companion of Samson. The companion had helped him at the feast.

Ang Pulong Sang Dios

Hukom 14

Si Samson kag ang Isa ka Babayi sa Timnah

1Sang isa ka tion, nagkadto si Samson sa Timnah, kag may nakita siya didto nga isa ka dalaga nga Filistinhon. Sang magpauli siya, ginsugiran niya ang iya mga ginikanan. Siling niya, “May nakita ako didto sa Timnah nga isa ka babayi nga Filistinhon. Ipaasawa ninyo siya sa akon.”

Pero nagsabat ang iya mga ginikanan, “Ngaa gusto mo gid magpangasawa halin sa mga Filistinhon nga wala nagatuo sa Dios?[a] Wala ka gid bala sing may napilian sa aton mga paryente ukon kasimanwa?” Nagsabat si Samson sa iya amay, “Basta, siya ang ipaasawa ninyo sa akon.” Wala gali nakahibalo ang mga ginikanan ni Samson nga ang iya desisyon gintugutan sang Ginoo. Kay nagapangita ang Ginoo sang kahigayunan nga magpakig-away sa mga Filistinhon, tungod kay sadto nga tion ang Israel sakop sang mga Filistinhon.

Karon, nagkadto si Samson sa Timnah upod ang iya mga ginikanan. Sang nagapadulong si Samson[b] sa mga talamnan sang ubas sa Timnah, gulpi lang nga ginsugata siya sang isa ka bataon nga leon nga nagangurob. Gin-gamhan siya sang Espiritu sang Ginoo, kag ginpihak niya ang leon paagi sa iya mga kamot pareho lang nga daw nagapihak siya sang bataon nga kanding. Pero wala niya ini ginsugid sa iya mga ginikanan. Ginkadtuan dayon ni Samson ang babayi kag gin-estorya. Naluyag na gid siya tapat sa babayi.

Pagkaligad sang mga pila ka adlaw, nagbalik siya sa Timnah agod pakaslan ang babayi. Didto siya nag-agi sa dalan nga sa diin ginpatay niya ang leon agod tan-awon ang lawas sini. Kag nakita niya ang madamo nga mga putyukan kag dugos sa lawas sang leon. Ginkandos niya sang iya kamot ang dugos kag ginkaon samtang nagalakat. Sang nagkitaay sila sang iya mga ginikanan, ginhatagan niya sila sang dugos, kag ginkaon man nila ini. Pero wala niya sila ginsugiran nga ginkuha niya ini sa lawas sang patay nga leon.

10 Karon nagkadto ang amay ni Samson sa balay sang iya mangin umagad, kag didto nagpapunsyon si Samson suno sa kinabatasan nila nga dapat himuon sang nobyo. 11 Sang didto si Samson ginhatagan siya sang 30 ka bataon nga mga lalaki sa pag-upod sa iya. 12 Nagsiling si Samson sa ila, “May ipapakot ako sa inyo. Kon mapakot gani ninyo sa indi pa matapos ang pito ka adlaw nga punsyon, hatagan ko kamo sang 30 ka tela nga linen kag 30 man ka malahalon nga bayo. 13 Pero kon indi gani ninyo mapakot, kamo ang magahatag sa akon sang 30 ka tela nga linen kag 30 ka malahalon nga bayo.” Nagsabat sila, “Sige, ihambal sa amon ang imo paktakon.”[c]

14 Nagsiling si Samson,
“Halin sa nagapangaon, nagguwa ang pagkaon,
kag halin sa makusog, nagguwa ang matam-is.”

Nagligad ang tatlo ka adlaw pero wala gid nila ini mapakot. 15 Sang ikaapat na nga adlaw, ginsilingan nila ang asawa ni Samson, “Kombinsiha ang imo bana nga isugid niya sa imo ang sabat sa paktakon agod mahibaluan namon. Kon indi, sunugon ka namon pati ang panimalay sang imo amay. Gin-imbitar bala ninyo kami sa sini nga punsyon agod kuhaan sang pagkabutang?”

16 Gani, nagkadto ang babayi kay Samson nga nagahilibion. Siling niya, “Wala mo gali ako ginahigugma. Nagpapakot ka sa akon mga kasimanwa pero wala mo ako ginsugiran sang sabat.” Nagsabat si Samson, “Wala ko gani ginsugid sa akon mga ginikanan, sa imo pa.” 17 Halin sadto padayon ang hilibion sang babayi hasta sa ikapito nga adlaw. Gani ginsugid na lang ni Samson sa iya ang sabat tungod kay sige ang iya pagpamilit. Kag ang ginsugid ni Samson sa iya ginsugid man niya sa iya mga kasimanwa. 18 Gani antes matapos ang ikapito nga adlaw, ginsabat nila ang paktakon. Siling nila kay Samson,

“Wala na sing may matam-is pa sang sa dugos,
kag wala na sing may makusog pa sang sa leon.”

Nagsabat si Samson,

“Kon wala ninyo ginpilit ang akon asawa,[d]
wala kuntani kamo kahibalo sang sabat.”

19 Sa liwat gin-gamhan sang Espiritu sang Ginoo si Samson. Nagkadto siya sa Ashkelon kag didto ginpamatay niya ang 30 ka tawo kag ginkuhaan sang mga pagkabutang kag mga bayo. Dayon ginhatag niya ang mga bayo sa mga tawo nga nakasabat sang iya paktakon. Pagkatapos nagpauli siya sa iya mga ginikanan nga akig gid katama tungod sa natabo. 20 Ang asawa ni Samson ginpaasawa sa lalaki nga nag-abay sa ila kasal.

Footnotes

  1. 14:3 wala nagatuo sa Dios: sa literal, wala matuli.
  2. 14:5 si Samson: sa Septuagint, siya. Sa Hebreo, sila.
  3. 14:13 paktakon: sa English, riddle.
  4. 14:18 Kon wala ninyo ginpilit ang akon asawa: sa literal, Kon wala ninyo pag-iarado ang akon bakiya nga baka.