New Amharic Standard Version

2 ዜና መዋዕል 36:1-23

1የአገሩም ሰዎች የኢዮስያስን ልጅ ኢዮአሐዝን ወስደው በአባቱ ፈንታ በኢየሩሳሌም አነገሡት።

የይሁዳ ንጉሥ ኢዮአሐዝ

36፥2-4 ተጓ ምብ – 2ነገ 23፥31-34

2ኢዮአሐዝ በነገሠ ጊዜ፣ ዕድሜው ሃያ ሦስት ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌም ተቀምጦም ሦስት ወር ገዛ። 3ከዚያም የግብፅ ንጉሥ በኢየሩሳሌም ካለው ዙፋኑ አወረደው፣ በአገሩም ላይ አንድ መቶ መክሊት36፥3 3.4 ሜትሪክ ቶን ያህል ነው። ብርና አንድ መክሊት36፥3 34 ኪሎ ግራም ይህል ነው። ወርቅ ግብር ጣለበት። 4የግብፅም ንጉሥ የኢዮአሐዝን ወንድም ኤልያቄምን በይሁዳና በኢየሩሳሌም ላይ አነገሠው፤ ስሙንም ለውጦ ኢዮአቄም አለው። ኒካዑም የኤልያቄምን ወንድም ኢዮአሐዝን ይዞ ወደ ግብፅ ወሰደው።

የይሁዳ ንጉሥ ኢዮአቄም

36፥5-8 ተጓ ምብ – 2ነገ 23፥36–24፥6

5ኢዮአቄም በነገሠ ጊዜ፣ ዕድሜው ሃያ አምስት ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌም ተቀምጦም ዐሥራ አንድ ዓመት ገዛ። በአምላኩም በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ድርጊት ፈጸመ። 6የባቢሎን ንጉሥ ናቡከደነፆር በእርሱ ላይ ዘመተ፤ ወደ ባቢሎንም ይወስደው ዘንድ በናስ ሰንሰለት አሰረው። 7እንደዚሁም ናቡከደነፆር የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ዕቃ ወስዶ፣ ባቢሎን ባለው በራሱ ቤተ ጣዖት36፥7 ወይም ቤተ መንግሥት ተብሎ መተርጐም ይቻላል። አኖረው።

8በኢዮአቄም ዘመነ መንግሥት የተከናወነው ሌላው ተግባሩ የፈጸመው አስጸያፊ ድርጊትና በእርሱ ላይ የተገኘበት ሁሉ በእስራኤልና በይሁዳ ነገሥታት መጽሐፍ ተጽፎአል። ልጁ ዮአኪንም በእርሱ ፈንታ ነገሠ።

የይሁዳ ንጉሥ ዮአኪን

36፥9-10 ተጓ ምብ – 2ነገ 24፥8-17

9ዮአኪን በነገሠ ጊዜ፣ ዕድሜው ዐሥራ ስምንት36፥9 አንድ የዕብራይስጥ ቅጂ ጥቂት የሰብዓ ሊቃናትና የሱርስት ትርጒሞች (እንዲሁም 2ነገ 24፥8) ከዚህ ጋር ይስማማሉ፤ ብዙ የዕብራይስጥ ቅጅዎች ግን ስምንት ይላሉ። ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌም ተቀምጦም ሦስት ወር ከዐሥር ቀን ገዛ፤ እርሱም በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ድርጊት ፈጸመ። 10በጸደይም ወራት ንጉሡ ናቡከደነፆር ልኮ በእግዚአብሔ ቤተ መቅደስ ውስጥ ከፍተኛ ዋጋ ካላቸው ዕቃዎች ጋር ወደ ባቢሎን ወሰደው። የዮአኪንንም አጎት36፥10 ዕብራይስጡ ወንድም ይላል (እንዲሁም 2ነገ 24፥17 ይመ)። ሴዴቅያስን በይሁዳና በኢየሩሳሌም ላይ አነገሠው።

የይሁዳ ንጉሥ ሴዴቅያስ

36፥11-16 ተጓ ምብ – 2ነገ 24፥18፤ ኤር 52፥1-3

11ሴዴቅያስ በነገሠ ጊዜ፣ ዕድሜው ሃያ አንድ ዓመት ነበር፤ በኢየሩሳሌም ተቀምጦም ዐሥራ አንድ ዓመት ገዛ። 12እርሱም በአምላኩ በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ድርጊት ፈጸመ፤ የእግዚአብሔርን ቃል በተናገረው በነቢዩ በኤርምያስ ፊትም ራሱን ዝቅ አላደረገም። 13እንደዚሁም በእግዚአብሔር ስም አምሎት በነበረው በንጉሥ ናቡከደነፆር ላይ ዐመፀ፤ አንገቱን አደነደነ፤ ልቡንም አጠነከረ እንጂ ወደ እስራኤል አምላክ ወደ እግዚአብሔር አልተመለሰም። 14ከዚህም ላይ የካህናቱና የሕዝቡ መሪዎች ሁሉ፣ አስጸያፊ የሆኑትን የአሕዛብን ልማዶች በመከተልና በኢየሩሳሌም የተቀደሰውን የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ በማርከስ፣ ባለ መታመናቸው ከጊዜ ወደ ጊዜ እየባሱ ሄዱ።

የኢየሩሳሌም መውደቅ

36፥17-20 ተጓ ምብ – 2ነገ 25፥1-21፤ ኤር 52፥4-27

36፥22-23 ተጓ ምብ – ዕዝ 1፥1-3

15የአባቶቻቸው አምላክ እግዚአብሔር ለሕዝቡና ለማደሪያው ስላዘነ፣ መልእክተኞቹን ይልክ ነበር፤ 16እነርሱ ግን የእግዚአብሔር ቊጣ በሕዝቡ ላይ እስኪነሣሣና ፈውስም እስከማይገኝላቸው ድረስ በእግዚአብሔር መልእክተኞች ላይ ተሳለቁ፤ ቃሉን ናቁ፤ ነቢያቱንም አቃለሉ። 17ስለዚህ የባቢሎናውያንን36፥17 ወይም ከለዳውያን ንጉሥ አመጣባቸው፤ እርሱም ወጣቶቻቸውን በቤተ መቅደሱ ውስጥ በሰይፍ ፈጀ፤ ወጣቱንም ሆነ ወጣቲቱን፣ ሽማግሌውንም ሆነ በዕድሜ የገፋውን አላስቀረም፤ እግዚአብሔር ሁሉንም ለናቡከደናፆር አሳልፎ ሰጠው። 18እርሱም ትልልቁንም ሆነ ትንንሹን የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ዕቃ በሙሉ፣ እንዲሁም የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ ሀብት፣ የንጉሡንና የሹማምቱን ሀብት ሁሉ ወደ ባቢሎን አጋዘ። 19የእግዚአብሔርን ቤተ መቅደስ በእሳት አቃጠሉ፤ የኢየሩሳሌምን ቅጥሮች አፈረሱ፤ ቤተ መንግሥቶቹን በሙሉ አቃጠሉ፤ በዚያ የነበረውንም የከበረ ዕቃ በሙሉ አጠፉ። 20ከሰይፍ የተረፉትን ቅሬታዎች በምርኮ ወደ ባቢሎን ወሰዳቸው፤ እስከ ፋርስ መንግሥት መነሣትም ድረስ የእርሱና የልጆቹ አገልጋዮች ሆኑ። 21ምድሪቱም የሰንበት ዕረፍት አገኘች፤ በኤርምያስ የተነገረው የእግዚአብሔር ቃል ይፈጸም ዘንድ፣ ሰባው ዓመት እስኪያበቃ ድረስ፣ ባድማ በነበረችበት ዘመን ሁሉ ዐረፈች።

22በኤርምያስ የተነገረው የእግዚአብሔር ቃል ይፈጸም ዘንድ፣ በፋርስ ንጉሥ በቂሮስ ዘመነ መንግሥት መጀመሪያ ዓመት፣ በግዛቱ ሁሉ ዐዋጅ እንዲያስነግርና ይህም እንዲጻፍ እግዚአብሔር የፋርስን ንጉሥ የቂሮስን መንፈስ አነሣሣ፤ እርሱም እንዲህ አለ፤

23“የፋርስ ንጉሥ ቂሮስ እንዲህ ይላል፤

“ ‘የሰማይ አምላክ እግዚአብሔር የምድርን መንግሥታት ሁሉ ሰጥቶኛል፤ በይሁዳ በምትገኘው በኢየሩሳሌም ቤተ መቅደስ እሠራለት ዘንድ አዝዞኛል፤ ከሕዝቡ በመካከላችሁ የሚገኝ ማናቸውም ሰው፣ እግዚአብሔር አምላኩ ከእርሱ ጋር ይሁን፤ እርሱም ወደዚያው ይውጣ።’ ”

Ang Pulong Sang Dios

2 Cronica 36:1-23

Ang Paghari ni Jehoahaz sa Juda

(2 Har. 23:30-35)

1Ang anak ni Josia nga si Jehoahaz amo ang ginbulos sang mga tawo nga hari sa Jerusalem. 2Nagaedad si Jehoahaz sang 23 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalem siya nag-estar, kag naghari siya sa sulod sang tatlo ka bulan. 3Sang ulihi ginpahalin siya sa trono sang hari sang Egipto nga si Neco, kag ginpabayad ni Neco ang Juda sang buhis nga mga 3,500 ka kilo nga pilak kag 35 ka kilo nga bulawan. 4Ginbihag ni Neco si Jehoahaz sa Egipto, kag ginhimo niya si Eliakim nga utod ni Jehoahaz nga hari sang Juda kag Jerusalem. Gin-ilisan ni Neco ang ngalan ni Eliakim nga Jehoyakim.

Ang Paghari ni Jehoyakim sa Juda

(2 Har. 23:36–24:7)

5Nagaedad si Jehoyakim sang 25 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalem siya nag-estar, kag naghari siya sa sulod sang 11 ka tuig. Malain ang iya ginhimo sa panulok sang Ginoo nga iya Dios. 6Ginsalakay siya ni Haring Nebucadnezar sang Babilonia kag ginkadenahan, kag gindala sa Babilonia. 7Gindala man ni Nebucadnezar sa Babilonia ang iban nga mga kagamitan sang templo sang Ginoo kag ginbutang sa iya palasyo.36:7 palasyo: ukon, templo.

8Ang iban pa nga mga estorya parte sa paghari ni Jehoyakim kag ang mga makangilil-ad kag malaot nga mga butang nga iya ginhimo nasulat sa Libro sang Kasaysayan sang mga Hari sang Israel kag Juda. Kag si Jehoyakin nga iya anak amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Ang Paghari ni Jehoyakin sa Juda

(2 Har. 24:8-17)

9Nagaedad si Jehoyakin sang 18 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalem siya nag-estar, kag naghari siya sa sulod sang tatlo ka bulan kag napulo ka adlaw. Malain ang iya ginhimo sa panulok sang Ginoo. 10Pagsugod sang bag-o nga tuig, ginbihag ni Haring Nebucadnezar si Jehoyakin sa Babilonia. Ginpanguha niya ang malahalon nga mga pagkabutang sa templo sang Ginoo, kag ginhimo niya ang tiyo ni Jehoyakin nga si Zedekia nga hari sang Juda kag Jerusalem.

Ang Paghari ni Zedekia sa Juda

(2 Har. 24:18-20; Jer. 52:1-3)

11Nagaedad si Zedekia sang 21 ka tuig sang nangin hari siya. Sa Jerusalem siya nag-estar, kag naghari siya sa sulod sang 11 ka tuig. 12Malain ang iya ginhimo sa panulok sang Ginoo nga iya Dios kag wala siya nagpaubos sang iya kaugalingon kay Propeta Jeremias nga manughambal sang Ginoo. 13Nagrebelde man siya kay Haring Nebucadnezar, bisan ginpasumpa niya siya sa ngalan sang Dios nga indi siya magtraidor sa iya. Matig-a gid ang tagipusuon ni Zedekia. Indi gid siya magbalik sa Ginoo, ang Dios sang Israel. 14Wala labot sa iya, ang tanan nga pangulo sang mga pari kag sang katawhan nangin maluibon pa gid sa Dios. Ginsunod nila ang makangilil-ad nga mga ginahimo sang iban nga mga nasyon kag gindagtaan nila ang templo sang Ginoo, nga ginpakabalaan niya sa Jerusalem.

Ang Pagkalaglag sang Jerusalem

(2 Har. 24:20b–25:21; Jer. 52:3b-11)

15Permi nagapakighambal sa ila ang Ginoo, ang Dios sang ila mga katigulangan, paagi sa iya mga propeta, tungod kay naluoy siya sa ila kag sa iya templo. 16Pero ginyaguta nila ang mga propeta sang Dios, ginkadlawan, kag ginbaliwala ang ila mga mensahi. Gani naakig ang Ginoo sa ila, kag wala sing may makapugong sa iya. 17Ginpasalakay niya ang mga taga-Babilonia36:17 taga-Babilonia: sa literal, Kaldeanhon. Amo ini kon kaisa ang tawag sa mga taga-Babilonia. sa ila. Ginpamatay sang mga taga-Babilonia ang ila bataon nga mga lalaki bisan sa templo. Wala gid sila sing kaluoy sa kay bisan sin-o, lalaki man ukon babayi, bata man ukon tigulang, masakiton man ukon indi. Gintugyan sang Dios ang tanan niya nga katawhan kay Nebucadnezar. 18Gindala ni Nebucadnezar sa Babilonia ang tanan nga kagamitan sa templo sang Dios, gagmay kag dalagko, kag ang tanan nga manggad sang templo, sang hari, kag sang iya mga opisyal. 19Ginsunog nila ang templo sang Dios kag ginrumpag ang pader sang Jerusalem. Ginsunog man nila ang tanan nga mabakod nga parte sang siyudad, kag gin-guba ang tanan nga malahalon nga mga butang. 20Ginbihag ni Nebucadnezar sa Babilonia ang mga Israelinhon nga wala mapatay, kag nangin mga ulipon niya sila kag sang iya mga anak hasta nga naggahom ang ginharian sang Persia. 21Gani natuman ang ginsiling sang Ginoo paagi kay Propeta Jeremias nga mangin mamingaw ang duta kag makapahuway ini sa sulod sang 70 ka tuig.

Ginpabalik ni Cyrus ang mga Israelinhon sa Ila Duta

(Ezr. 1:1-4)

22Sang nahauna nga tuig sang paghari ni Cyrus sa Persia, gintandog sang Ginoo ang tagipusuon ni Cyrus nga magsulat sang isa ka pahibalo nga ibantala sa bug-os niya nga ginharian. Natabo ini agod matuman ang ginsiling sang Ginoo paagi kay Jeremias.36:22 agod matuman ang ginsiling sang Ginoo paagi kay Jeremias nga mahilway ang mga Israelinhon sa pagkabihag sa Babilonia pagkaligad sang 70 ka tuig. (Tan-awa ang Jeremias 25:11; 29:10.) 23Amo ini ang pahibalo ni Haring Cyrus sang Persia:

“Ginhatag sa akon sang Ginoo, ang Dios sang langit,36:23 Dios sang langit: ukon, Dios nga ara sa langit; ukon, Dios nga naghimo sang langit; ukon, Dios nga labaw sa tanan. ang tanan nga ginharian diri sa kalibutan, kag gintugyanan niya ako sa pagpatindog sang templo para sa iya didto sa Jerusalem nga sakop sang Juda. Kamo tanan nga katawhan sang Dios, magbalik na kamo sa inyo duta. Kag kabay pa nga updan niya kamo.”