New Amharic Standard Version

ኢያሱ 24:1-33

ቃል ኪዳኑ በሴኬም ታደሰ

1ከዚያም ኢያሱ የእስራኤልን ነገዶች ሁሉ በሴኬም ሰበሰበ፤ የእስራኤልንም ሽማግሌዎች፣ መሪዎች፣ ፈራጆችና ሹማምት ጠራ፤ እነርሱም በእግዚአብሔር ፊት ቆሙ።

2ኢያሱም ሕዝቡን ሁሉ እንዲህ አላቸው፤ “የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤ ‘የቀድሞ አባቶቻችሁ፣ የአብርሃምንና የናኮርን አባት ታራን ጨምሮ ከብዙ ዘመን በፊት ከወንዙ ማዶ ኖሩ24፥2 በዚህ እንዲሁም ቍጥር 3፡14 እና 15 ላይ የተጠቀሰው የኤፍራጥስ ወንዝ ነው።፤ ሌሎችንም አማልክት አመለኩ። 3እኔ ግን አባታችሁን አብርሃምን ከወንዙ ማዶ ካለው ምድር አምጥቼ፣ በከነዓን ምድር ሁሉ መራሁት፤ ዘሮቹን አበዛሁለት፤ ይስሐቅንም ሰጠሁት። 4ለይስሐቅ ያዕቆብንና ዔሳውን ሰጠሁት፤ ለዔሳውም ኰረብታማውን የሴይርን ምድር ርስት አድርጌ ሰጠሁት፤ ያዕቆብና ልጆቹ ግን ወደ ግብፅ ወረዱ።

5“ ‘ከዚያም ሙሴንና አሮንን ላክሁ፤ ባመጣሁት መቅሰፍት ግብፃውያንን አስጨንቄ፣ እናንተን ከዚያ አወጣኋችሁ። 6አባቶቻችሁን ከግብፅ ባወጣኋቸው ጊዜ፣ ወደ ባሕሩ መጣችሁ፤ ግብፃውያንም በሠረገሎችና24፥6 ወይም ሠረገለኞች ተብሎ መተርጐም ይቻላል። በፈረሰኞች እስከ ቀይ ባሕር24፥6 ዕብራይስጡ ያም ሳውፍ ይላል፤ ይኸውም የደንገል ባሕር ማለት ነው። ድረስ ተከታተሏቸው። 7እነርሱ ግን ወደ እግዚአብሔር ጮኹ፤ እርሱም በእናንተና በግብፃውያን መካከል ጨለማ እንዲሆን አደረገ። ባሕሩን በላያቸው አመጣ፤ አሰጠማቸውም። በግብፃውያን ላይ ያደረግሁትንም ራሳችሁ በዐይናችሁ አያችሁ፤ በምድረ በዳም ብዙ ጊዜ ኖራችሁ።

8“ ‘በምሥራቅ ዮርዳኖስ ወደሚኖሩት ወደ አሞራውያን ምድር አመጣኋችሁ፤ እነርሱ ወጓችሁ፤ እኔ ግን አሳልፌ በእጃችሁ ሰጠኋቸው፤ ከፊታችሁ አጠፋኋቸው፤ እናንተም ምድራቸውን ወረሳችሁ። 9የሞዓብ ንጉሥ የሴፎር ልጅ ባላቅ፣ እስራኤልን ለመውጋት ተነሣ፣ እናንተንም መጥቶ ይረግማችሁ ዘንድ ወደ ቢዖር ልጅ ወደ በለዓም መልእክተኛ ላከ፤ 10እኔ ግን በለዓምን ልሰማው አልፈለግሁም፤ ስለዚህ ደግሞ ደጋግሞ መረቃችሁ፤ እኔም፤ ከባላቅ እጅ ታደግኋችሁ።

11“ ‘ከዚያም ዮርዳኖስን ተሻገራችሁ፤ ወደ ኢያሪኮ መጣችሁ፤ አሞራውያን፣ ፌርዛውያን፣ ከነዓናውያን፣ ኬጢያውያን፣ ጌርጌሳውያን፣ ኤዊያውያንና ኢያቡሳውያን እንደ ወጓችሁ ሁሉ፤ የኢያሪኮም ነዋሪዎች ወጓችሁ። 12በፊታችሁ ተርብ ላክሁ፤ ይህም እነርሱንና ሁለቱን የአሞራውያን ነገሥታት ጭምር ከፊታችሁ አሳደደ፤ ይህ ደግሞ በራሳችሁ ሰይፍና ቀስት ያደረጋችሁት አይደለም። 13ስለዚህ ያልደከማችሁበትን ምድርና ያልሠራችኋቸውን ከተሞች ሰጠኋችሁ፤ እነሆ፣ በከተሞቹ ትኖራላችሁ፤ ካልተከላችሁት የወይን ተክልና የወይራ ዛፍ ትበላላችሁ።’

14“አሁንም እግዚአብሔርን ፍሩ፤ በፍጹም ታማኝነትም ተገዙለት። የቀድሞ አባቶቻችሁ ከወንዙ ማዶና በግብፅ ያመለኳቸውን አማልክት ከእናንተ አርቁ፤ እግዚአብሔርን ብቻ አምልኩ። 15እግዚአብሔርን ማምለክ የማያስፈልግ መስሎ ከታያችሁ ግን፣ የቀድሞ አባቶቻችሁ ከወንዙ ማዶ ካመለኳቸው አማልክት ወይም በምድራቸው የምትኖሩባቸው አሞራውያን ከሚያመልኳቸው አማልክት ታመልኩ እንደሆነ የምታመልኩትን ዛሬውኑ ምረጡ፤ እኔና ቤቴ ግን እግዚአብሔርን እናመልካለን።”

16ከዚያም ሕዝቡ እንዲህ ሲል መለሰ፤ “ሌሎችን አማልእክት ለማምለክ ብለን እግዚአብሔርን መተው ከእኛ ይራቅ። 17እኛንና የቀደሙ አባቶቻችንን ከዚያ ከጦርነት ምድር ከግብፅ ያወጣን፣ በፊታችንም እነዚያን ታላላቅ ምልክቶች ያደረገ ማነው? ራሱ አምላካችን እግዚአብሔር አይደለምን? በጒዞአችን ላይና ባለፍንባቸውም ሕዝቦች ሁሉ ዘንድ የጠበቀን እርሱ ነው። 18እንዲሁም እግዚአብሔር በምድሪቱ የሚኖሩትን አሞራውያንን ጨምሮ ሕዝቦችን ሁሉ ከፊታችን አሳደደ፤ ስለዚህ እኛም እግዚአብሔርን እናመልካለን፤ አምላካችን ነውና።”

19ኢያሱም ሕዝቡን እንዲህ አለ፤ “እግዚአብሔርን ማምለክ አትችሉም፤ እርሱ ቅዱስ አምላክና፤ ቀናተኛም አምላክ ነው፤ ዐመፃችሁን ወይም ኀጢአታችሁን ይቅር አይልም። 20እግዚአብሔርን ትታችሁ ባዕዳን አማልክትን የምታመልኩ ከሆነ፣ መልካም ነገር ካደረገላችሁ በኋላ ተመልሶ ክፉ ነገር ያደርግባችኋል፤ ያጠፋችኋልም።”

21ሕዝቡ ግን ኢያሱን፣ “የለም! እኛ እግዚአብሔርን እናመልካለን” አሉት።

22ከዚያም ኢያሱ፣ “እንግዲህ እግዚአብሔርን ለማምለክ መርጣችኋልና በራሳችሁ ላይ ምስክሮች ናችሁ” አላቸው።

እነርሱም፣ “አዎን ምስክሮች ነን” ሲሉ መለሱ።

23ኢያሱም፣ “እንግዲህ በመካከላችሁ ያሉትን ባዕዳን አማልክት አስወግዱ፤ ልባችሁንም ወደ እስራኤል አምላክ ወደ እግዚአብሔር መልሱ” አላቸው።

24ሕዝቡም ኢያሱን፣ “እኛ አምላካችንን እግዚአብሔርን እናመልካለን፤ እንታዘዝለታለንም” አሉት።

25በዚያን ቀን ኢያሱ ከሕዝቡ ጋር ቃል ኪዳን አደረገ፤ የሚመሩበትንም ደንብና ሥርዐት እዚያው ሴኬም ሰጣቸው። 26ኢያሱም እነዚህን ቃሎች በእግዚአብሔር የሕግ መጽሐፍ ጻፋቸው፤ ትልቅ ድንጋይም ወስዶ በባሉጥ ዛፍ ሥር፣ በተቀደሰው በእግዚአብሔር ስፍራ አጠገብ አቆመው።

27ኢያሱም ሕዝቡን ሁሉ፣ “እነሆ፤ ይህ ድንጋይ፣ እግዚአብሔር የተናገረንን ሁሉ ሰምቶአል፣ በእኛም ይመሰክርብናል፤ እናንተም በአምላካችሁ ዘንድ እውነተኞች ሆናችሁ ባትገኙ ምስክር ይሆንባችኋል” አላቸው።

ኢያሱ በተሰፋዪቱ ምድር ተቀበረ

24፥29-31 ተጓ ምብ – መሳ 2፥6-9

28ከዚያም ኢያሱ ሕዝቡን ሁሉ ወደየርስቱ እንዲሄድ አሰናበተ።

29ከዚህ በኋላ የእግዚአብሔር ባሪያ የነዌ ልጅ ኢያሱ በመቶ ዐሥር ዓመቱ ሞተ። 30በኰረብታማው በኤፍሬም አገር በምትገኘው፣ ከገዓስ ተራራ በስተ ሰሜን ባለችው በራሱ ርስት በተምናሴራ ቀበሩት።

31ኢያሱ በሕይወት በነበረበት ዘመን ሁሉ፣ ከኢያሱም በኋላ በሕይወት በኖሩትና እግዚአብሔር ለእስራኤል ያደረገውን ሁሉ በሚያውቁት ሽማግሌዎች ዘመን ሁሉ እስራኤላውያን እግዚአብሔርን አመለኩ።

32እስራኤላውያን ከግብፅ ያወጡት የዮሴፍ ዐፅም፣ ያዕቆብ ከሰኬም አባት ከኤሞር በመቶ ሰቅል24፥32 ዕብራይስጡ እንድ መቶ ከሲታሃስ ይላል፤ ክብደቱና ዋጋው በትክክል የማይታወቅ የገንዘብ ዐይነት ነው። ብር በገዛው በሴኬም ምድር ተቀበረ፤ ይህችም የዮሴፍ ዘሮች ርስት ሆነች።

33እንዲሁም የአሮን ልጅ አልዓዛር ሞተ፤ እርሱም በኰረብታማው በኤፍሬም አገር በሚገኘው ለልጁ ለፊንሐስ በዕጣ በደረሰው በጊብዓ ምድር ተቀበረ።

Ang Pulong Sang Dios

Josue 24:1-33

Nagpromisa ang mga Israelinhon nga Tumanon Nila Liwat ang Kasugtanan sang Dios

1Karon, ginpatipon ni Josue ang tanan nga tribo sang Israel sa Shekem. Gintawag dayon niya ang mga manugdumala, mga pangulo, mga manughukom, kag mga opisyal sang Israel, kag nagpalapit sila sa presensya sang Dios.

2Nagsiling si Josue sa tanan nga tawo, “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo, ang Dios sang Israel: Sang una, ang inyo mga katigulangan nag-estar sa tabok sang Suba sang Eufrates kag nagsimba sa iban nga mga dios. Isa sa ila amo si Tera nga amay ni Abraham kag ni Nahor. 3Pero ginkuha ko si Abraham sa sadto nga lugar kag ginpakadto sa kadutaan sang Canaan, kag ginhatagan sang madamo nga mga kaliwat. Nangin anak niya si Isaac, 4kag nangin anak naman ni Isaac si Esau kag si Jacob. Ginhatag ko kay Esau ang kabukiran sang Seir bilang iya parte, samtang si Jacob kag ang iya nga anak nagkadto sa Egipto. 5-6Sang ulihi, ginpadala ko si Moises kag si Aaron sa pagluwas sa inyo sa Egipto, kag ginpadal-an ko sang mga kalalat-an ang Egipto, kag ginpaguwa ko kamo sang inyo mga katigulangan. Pero sang nakaabot na kamo sa Mapula nga Dagat, ginlagas kamo sang mga Egiptohanon nga may mga kabayo kag mga karwahe. 7Nagpangayo kamo sang bulig sa akon, kag ginbutangan ko sang kadulom sa tunga ninyo kag sang mga Egiptohanon. Kag dayon ginlumos ko ang mga Egiptohanon sa dagat. Nakita gid ninyo mismo ang ginhimo ko sa mga Egiptohanon. Dayon nag-estar kamo sa kamingawan sa malawig nga tion.

8“Pagkatapos gindala ko kamo sa duta sang mga Amornon sa sidlangan sang Suba sang Jordan. Nagpakig-away sila sa inyo, pero ginpadaog ko kamo. Ginpalaglag ko sila sa inyo kag nasakop ninyo ang ila kadutaan. 9Dayon nagpakig-away sa Israel ang hari sang Moab nga si Balak nga anak ni Zipor. Ginsugo niya si Balaam nga anak ni Beor nga pakamalauton kamo. 10Pero wala ko pagtuguti si Balaam nga himuon ini sa inyo. Sa baylo, ginbendisyunan kamo ni Balaam, kag ginluwas ko kamo sa kamot ni Balak.

11“Dayon nagtabok kamo sa Suba sang Jordan kag nakaabot sa Jerico. Nagpakig-away sa inyo ang mga taga-Jerico, subong man ang mga Amornon, Periznon, Canaanhon, Hithanon, Girgashnon, Hivhanon, kag Jebusnon. Pero ginpadaog ko kamo kontra sa ila. 12Ginpadal-an ko sang mga putyukan ang duha ka hari nga Amornon sa pagtabog sa ila sa wala pa kamo mag-abot. Nagdaog kamo indi tungod sa inyo mga espada kag mga pana. 13Ginhatagan ko kamo sang duta nga wala ninyo pagpangabudlayi. Ginpaestar ko kamo sa mga banwa nga indi kamo ang nagtukod. Nagakaon kamo subong sang mga ubas kag mga olibo nga indi kamo ang nagtanom.

14“Gani karon, tahura ninyo ang Ginoo kag alagara nga may katutom. Isikway na ninyo ang mga dios nga ginasimba sadto sang inyo mga katigulangan sa tabok sang Suba sang Eufrates kag sa Egipto, kag mag-alagad kamo sa Ginoo. 15Pero kon indi kamo luyag nga mag-alagad sa Ginoo, magpili kamo subong nga adlaw kon sin-o ang inyo alagaron. Magaalagad bala kamo sa mga dios nga gin-alagad sang inyo mga katigulangan sa tabok sang Suba sang Eufrates, ukon sa mga dios sang mga Amornon nga ang ila duta inyo ginaestaran subong? Pero ako iya kag ang akon pamilya magaalagad sa Ginoo.”

16Nagsabat ang mga tawo, “Wala gid sa amon hunahuna nga magbiya sa Ginoo kag mag-alagad sa iban nga mga dios. 17Ang Ginoo nga aton Dios amo ang nagpaguwa sa aton kag sa aton mga katigulangan sa pagkaulipon didto sa Egipto. Nakita man naton ang mga milagro nga iya ginhimo. Ginprotektaran niya kita sa aton pagpanglakaton sa mga nasyon nga aton gin-agihan. 18Kag ginpatabog niya sa aton ang mga Amornon kag ang iban pa nga mga nasyon nga nagaestar diri. Gani magaalagad man kami sa Ginoo, kay siya ang amon Dios.”

19Nagsiling si Josue sa mga tawo, “Indi kamo makaalagad sa Ginoo tungod kay balaan siya nga Dios kag indi niya gusto nga may ginasimba kamo nga iban. Indi niya pag-ibaliwala ang inyo pagrebelde kag mga sala. 20Kon isikway ninyo ang Ginoo kag mag-alagad sa iban nga mga dios, maakig siya sa inyo kag silutan niya kamo. Laglagon niya kamo bisan nga halin sang una maayo siya sa inyo.”

21Pero nagsabat ang mga tawo kay Josue, “Magaalagad gid kami sa Ginoo.” 22Nagsiling si Josue, “Kamo mismo ang mga saksi sa inyo kaugalingon nga ginpili ninyo nga alagaron ang Ginoo.” Nagsabat sila, “Huo, mga saksi kami.”

23Dayon nagsiling si Josue, “Kon amo sina, isikway na ninyo ang inyo mga dios kag alagaran ninyo ang Ginoo, ang Dios sang Israel.” 24Nagsabat ang mga tawo, “Alagaran namon ang Ginoo nga amon Dios, kag tumanon ang iya mga sugo.”

25Sadto nga adlaw naghimo si Josue sang kasugtanan sa mga tawo didto sa Shekem, kag ginhatag niya sa ila ang mga kasuguan kag mga pagsulundan. 26Ginsulat ini ni Josue sa Libro sang Kasuguan sang Dios. Dayon nagkuha siya sang dako nga bato kag ginpatindog sa puno sang kahoy nga terebinto malapit sa balaan nga lugar sang Ginoo. 27Kag nagsiling si Josue sa tanan nga tawo, “Ini nga bato amo ang aton saksi nga nagpakighambal ang Ginoo sa aton. Magapamatuod ini kontra sa inyo kon indi kamo magtuman sang inyo ginhambal sa inyo Dios.” 28Pagkatapos ginpapauli ni Josue ang mga tawo sa ila tagsa ka lugar.

Napatay si Josue kag si Eleazar

29Sang ulihi, napatay ang alagad sang Ginoo nga si Josue, nga anak ni Nun, sa edad nga 110. 30Ginlubong siya sa iya duta didto sa Timnat Sera, sa kabukiran sang Efraim, sa aminhan sang Bukid sang Gaash. 31Nag-alagad sa Ginoo ang mga Israelinhon sang panahon ni Josue. Kag bisan patay na si Josue, nagpadayon gihapon sila sa pag-alagad sa Ginoo samtang buhi pa ang mga manugdumala sang mga Israelinhon nga nakaeksperiensya sang tanan nga ginhimo sang Ginoo para sa Israel.

32Ang mga tul-an ni Jose nga gindala sang mga Israelinhon halin sa Egipto ginlubong sa Shekem, sa duta nga ginbakal ni Jacob sing 100 ka bilog nga pilak sa mga anak ni Hamor nga amay ni Shekem. Ang ini nga duta bahin sang teritoryo nga ginhatag sa mga kaliwat ni Jose.

33Napatay man si Eleazar nga anak ni Aaron kag ginlubong sa Gibea, ang banwa sa kabukiran sang Efraim, nga ginhatag sa anak ni Eleazar nga si Finehas.