New Amharic Standard Version

ምሳሌ 30:1-33

አጉር የተናገራቸው ምሳሌዎች

1የያቄ ልጅ የአጉር ቃል ይህ ነው፤30፥1 ወይም የማሳው ያቄ

ይህ ሰው ለኢቲኤል፣

ለኢቲኤልና ለኡካል ተናገረ፤30፥1 የማስሬቲክ ጽሑፍ ከዚህ ጋር ይስማማል፤ የዕብራይስጡ ግን ተናገረ፤ አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ / አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ፤ እንደ ሞተ ሰውም ሆኛለሁ ይላል።

2“እኔ ከሰው ሁሉ ይልቅ ጅል ነኝ፤

ሰው ያለው ማስተዋል የለኝም።

3ጥበብን አልተማርሁም፤

ስለ ቅዱሱም ዕውቀት የለኝም።

4ወደ ሰማይ የወጣ፣ የወረደስ ማነው?

ነፋስን በእጁ ሰብስቦ የያዘ ማነው?

ውሆችንስ በመጐናጸፊያው የጠቀለለ ማነው?

የምድርን ዳርቻዎች ሁሉ የወሰነ ማነው?

ስሙ ማን ነው? የልጁስ ስም ማን ይባላል?

የምታውቅ ከሆነ እስቲ ንገረኝ!

5“የእግዚአብሔር ቃል ሁሉ እንከን የለበትም፤

እርሱ ለሚታመኑበት ሁሉ ጋሻቸው ነው።

6በእርሱ ቃል ላይ አንዳች አትጨምር፤

አለዚያ ይዘልፍሃል፤ ሐሰተኛም ያደርግሃል።

7እግዚአብሔር ሆይ፤ ሁለት ነገር እለምንሃለሁ፤

እነዚህንም ከመሞቴ በፊት አትከልክለኝ፤

8ሐሰትንና ሐሰት መናገርን ከእኔ አርቅልኝ፤

ድኽነትንም ሆነ ብልጽግናን አትስጠኝ፤

ብቻ የዕለት እንጀራዬን ስጠኝ።

9ያለዚያ ግን ያለ ልክ እጠግብና እክድሃለሁ፤

እግዚአብሔር ማን ነው?’ እላለሁ፤

ወይም ድኻ እሆንና እሰርቃለሁ፤

የአምላኬንም ስም አሰድባለሁ።

10“አገልጋይን በጌታው ፊት በክፉ አታንሣው፤

አለዚያ ይረግምህና ጒዳት ያገኝሃል።

11“አባቱን የሚረግም፣

እናቱን የማይባርክ ትውልድ አለ፤

12ራሳቸውን ንጹሓን አድርገው የሚቈጥሩ፣

ሆኖም ከርኵሰታቸው ያልነጹ አሉ፤

13ዐይናቸው ትዕቢተኛ የሆነ፣ አስተያያቸው ንቀት የሞላበት፣

14ድኾችን ከምድር፣

ችግረኞችንም ከሰው ዘር መካከል ለማጥፋት፣

ጥርሳቸው ሰይፍ የሆነ፣

መንጋጋቸውም ካራ የሆነ አሉ።

15“አልቅት ሁለት ሴት ልጆች አሉት፤

‘ስጡን! ስጡን!’ እያሉ ይጮኻሉ፤

“ፈጽሞ የማይጠግቡ ሦስት ነገሮች አሉ፤

‘በቃኝን’ ከቶ የማያውቁ አራት ናቸው፤

16እነርሱም መቃብር፣30፥16 ዕብራይስጡ ሲኦል ይላል መካን ማሕፀን፣

ውሃ ጠጥታ የማትረካ ምድር፣

‘በቃኝ’ የማይል እሳት ናቸው።

17“በአባት ላይ የምታፌዝ ዐይን፣

የእናትንም ትእዛዝ የምትንቅ፣

የሸለቆ ቊራዎች ይጐጠጒጧታል፤

ጆፌ አሞሮችም ይበሏታል።

18“እጅግ የሚያስደንቁኝ ሦስት ነገሮች አሉ፤

የማላስተውላቸውም አራት ናቸው፤

19የንስር መንገድ በሰማይ፣

የእባብ መንገድ በቋጥኝ፣

የመርከብ መንገድ በባሕር፣

የሰውም መንገድ ከሴት ልጅ ጋር ናቸው።

20“የአመንዝራዪቱ መንገድ ይህ ነው፤

በልታ አፏን በማበስ፣

‘ምንም የሠራሁት ጥፋት የለም’ ትላለች።

21“ምድር በሦስት ነገር ትናወጣለች፤

እንዲያውም መሸከም የማትችላቸው አራት ነገሮች ናቸው፤

22ባሪያ ሲነግሥ፣

ሰነፍ እንጀራ ሲጠግብ፣

23የተጠላች ሴት ባል ስታገባ፣

ሴት ባሪያ በእመቤቷ እግር ስትተካ።

24“በምድር ላይ አራት ነገሮች ትንንሽ ናቸው፤

ሆኖም እጅግ ጠቢባን ናቸው፤

25ጒንዳኖች ደካማ ፍጡራን ናቸው፤

ሆኖም ምግባቸውን በበጋ ያከማቻሉ።

26ሽኮኮዎች ዐቅመ ደካማ ናቸው፤

ሆኖም መኖሪያቸውን በቋጥኞች መካከል ይሠራሉ፤

27አንበጦች ንጉሥ የላቸውም፤

ሆኖም ቅደም ተከተል ይዘው ይጓዛሉ፤

28እንሽላሊት በእጅ ትያዛለች፤

ሆኖም በቤተ መንግሥት ትገኛለች።

29“አረማመዳቸው ግርማዊ የሆነ ሦስት ነገሮች አሉ፤

እንዲያውም በሞገስ የሚጐማለሉ አራት ናቸው፤

30ከአራዊት መካከል ኀይለኛ የሆነው፣

ከምንም ነገር ፊት ግንባሩን የማያጥፈው አንበሳ፤

31ጐርደድ ጐርደድ የሚል አውራ ዶሮ፣ አውራ ፍየል፣

እንዲሁም በሰራዊቱ የታጀበ ንጉሥ ናቸው።30፥31 ወይም ከተቃውሞ የተጠበቀ ንጉሥ

32ተላላ ሆነህ ራስህን ከፍ ከፍ ካደረግህ፣

ወይም ክፉ ነገር ካቀድህ፣

እጅህን በአፍህ ላይ አድርግ።

33ወተት ሲናጥ ቅቤ እንደሚወጣው፣

አፍንጫን ሲያሹት እንደሚደማ፣

ቊጣን ማነሣሣትም ጥልን ይፈጥራል።

Vietnamese Contemporary Bible

Châm Ngôn 30:1-33

Lời của A-gu-ra

1Lời của A-gu-ra, con trai Gia-kê, nói với Y-thi-ên và U-can:

2Tôi là người ngu dốt nhất,

và cũng không hiểu biết như người thường.

3Tôi chưa được học sự khôn ngoan,

cũng không có sự hiểu biết về Đấng Thánh.

4Ai đã lên trời, rồi xuống đất?

Ai đã góp gió trong tay, bọc biển trong áo, tạo nên vũ trụ?

Đấng ấy là Ai? Và Con Trai Ngài tên gì?

Xin nói giúp tôi, nếu ngươi biết!

5Mọi lời của Đức Chúa Trời đều tinh luyện;

Ngài là tấm khiên bảo vệ người nương cậy Ngài.

6Đừng thêm gì vào lời của Ngài, kẻo Ngài bắt tội,

vì người thêm thắt là người nói dối.

7Đức Chúa Trời ôi, trước khi con chết,

xin cho con hai điều:

8Giúp con khỏi dối trá, giả hình.

Đừng để con nghèo khổ, cũng đừng cho con giàu có.

Xin cho con lương thực vừa đủ cần dùng.

9Nếu giàu có dư dật, con sẽ khước từ Chúa và hỏi: “Chúa Hằng Hữu là ai?”

Nếu nghèo khổ, con sẽ trộm cắp, làm ô nhơ Danh Đức Chúa Trời.

10Chớ vu khống người đầy tớ với chủ,

người sẽ nguyền rủa con vì lỗi con tạo lấy.

11Có người rủa cha,

và không chúc phước cho mẹ.

12Có người tự thấy mình trong trắng,

nhưng chưa được rửa sạch ô uế.

13Có người đôi mắt kiêu căng,

với cái nhìn khinh người.

14Có người răng sắc như gươm,

hàm răng như dao cạo.

Họ nhai ngấu nghiến người nghèo,

ăn nuốt người thiếu thốn.

15Con đỉa có hai miệng hút,

chúng kêu gào “Hãy cho, Hãy cho!”

Có ba vật chẳng hề thỏa mãn,

và bốn loài không biết nói “Đủ rồi!”

16Âm phủ,

lòng dạ son sẻ,

đất không bao giờ đủ nước,

và ngọn lửa hừng.

17Mắt của người chế nhạo cha, khinh bỉ mẹ,

sẽ bị quạ móc đi và phụng hoàng nuốt sống.

18Có ba điều quá lạ lùng—

không, bốn việc dị kỳ tôi không hiểu thấu:

19Đường đại bàng bay trên không,

lối rắn bò trên đá,

đường tàu chạy trên biển,

và đường tình ái giữa nam nữ.

20Còn thêm một điều nữa: Người đàn bà ngoại tình,

phạm tội xong, chùi miệng nói: “Tôi có làm gì đâu.”

21Có ba điều làm đất rung chuyển—

không, bốn việc khiến đất không chịu nổi:

22Người nô lệ làm vua,

người ngu xuẩn no đầy, thịnh vượng,

23người đàn bà ghen ghét lấy được chồng,

đứa tớ gái lên làm bà chủ.

24Có bốn loài vật tuy nhỏ bé

nhưng lại khôn ngoan lạ đời:

25Con kiến là loài yếu ớt,

dự trữ thực phẩm suốt mùa hạ.

26Con chồn ít năng lực,

nhưng lại biết ẩn mình trong hốc đá.

27Con châu chấu tuy không có vua,

nhưng chúng bay thành đội ngũ.

28Con thằn lằn mà người ta lấy tay bắt được,

lại ở trong cung vua.

29Có ba dã thú dáng đi hùng dũng đẹp đẽ—

không, bốn loài có nước bước oai phong lẫm liệt:

30Con sư tử, chúa sơn lâm, chẳng lùi bước trước loài nào cả,

31con công,

con dê đực,

và vị vua khi đi duyệt binh.

32Nếu con vì ngu dại mà tự kiêu hoặc mưu đồ việc ác,

phải biết xấu hổ, lấy tay che miệng lại.

33Đánh sữa ra bơ

và đấm mũi gây chảy máu,

cũng vậy, chọc giận sinh cãi nhau.