New Amharic Standard Version

ምሳሌ 30:1-33

አጉር የተናገራቸው ምሳሌዎች

1የያቄ ልጅ የአጉር ቃል ይህ ነው፤30፥1 ወይም የማሳው ያቄ

ይህ ሰው ለኢቲኤል፣

ለኢቲኤልና ለኡካል ተናገረ፤30፥1 የማስሬቲክ ጽሑፍ ከዚህ ጋር ይስማማል፤ የዕብራይስጡ ግን ተናገረ፤ አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ / አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ፤ እንደ ሞተ ሰውም ሆኛለሁ ይላል።

2“እኔ ከሰው ሁሉ ይልቅ ጅል ነኝ፤

ሰው ያለው ማስተዋል የለኝም።

3ጥበብን አልተማርሁም፤

ስለ ቅዱሱም ዕውቀት የለኝም።

4ወደ ሰማይ የወጣ፣ የወረደስ ማነው?

ነፋስን በእጁ ሰብስቦ የያዘ ማነው?

ውሆችንስ በመጐናጸፊያው የጠቀለለ ማነው?

የምድርን ዳርቻዎች ሁሉ የወሰነ ማነው?

ስሙ ማን ነው? የልጁስ ስም ማን ይባላል?

የምታውቅ ከሆነ እስቲ ንገረኝ!

5“የእግዚአብሔር ቃል ሁሉ እንከን የለበትም፤

እርሱ ለሚታመኑበት ሁሉ ጋሻቸው ነው።

6በእርሱ ቃል ላይ አንዳች አትጨምር፤

አለዚያ ይዘልፍሃል፤ ሐሰተኛም ያደርግሃል።

7እግዚአብሔር ሆይ፤ ሁለት ነገር እለምንሃለሁ፤

እነዚህንም ከመሞቴ በፊት አትከልክለኝ፤

8ሐሰትንና ሐሰት መናገርን ከእኔ አርቅልኝ፤

ድኽነትንም ሆነ ብልጽግናን አትስጠኝ፤

ብቻ የዕለት እንጀራዬን ስጠኝ።

9ያለዚያ ግን ያለ ልክ እጠግብና እክድሃለሁ፤

እግዚአብሔር ማን ነው?’ እላለሁ፤

ወይም ድኻ እሆንና እሰርቃለሁ፤

የአምላኬንም ስም አሰድባለሁ።

10“አገልጋይን በጌታው ፊት በክፉ አታንሣው፤

አለዚያ ይረግምህና ጒዳት ያገኝሃል።

11“አባቱን የሚረግም፣

እናቱን የማይባርክ ትውልድ አለ፤

12ራሳቸውን ንጹሓን አድርገው የሚቈጥሩ፣

ሆኖም ከርኵሰታቸው ያልነጹ አሉ፤

13ዐይናቸው ትዕቢተኛ የሆነ፣ አስተያያቸው ንቀት የሞላበት፣

14ድኾችን ከምድር፣

ችግረኞችንም ከሰው ዘር መካከል ለማጥፋት፣

ጥርሳቸው ሰይፍ የሆነ፣

መንጋጋቸውም ካራ የሆነ አሉ።

15“አልቅት ሁለት ሴት ልጆች አሉት፤

‘ስጡን! ስጡን!’ እያሉ ይጮኻሉ፤

“ፈጽሞ የማይጠግቡ ሦስት ነገሮች አሉ፤

‘በቃኝን’ ከቶ የማያውቁ አራት ናቸው፤

16እነርሱም መቃብር፣30፥16 ዕብራይስጡ ሲኦል ይላል መካን ማሕፀን፣

ውሃ ጠጥታ የማትረካ ምድር፣

‘በቃኝ’ የማይል እሳት ናቸው።

17“በአባት ላይ የምታፌዝ ዐይን፣

የእናትንም ትእዛዝ የምትንቅ፣

የሸለቆ ቊራዎች ይጐጠጒጧታል፤

ጆፌ አሞሮችም ይበሏታል።

18“እጅግ የሚያስደንቁኝ ሦስት ነገሮች አሉ፤

የማላስተውላቸውም አራት ናቸው፤

19የንስር መንገድ በሰማይ፣

የእባብ መንገድ በቋጥኝ፣

የመርከብ መንገድ በባሕር፣

የሰውም መንገድ ከሴት ልጅ ጋር ናቸው።

20“የአመንዝራዪቱ መንገድ ይህ ነው፤

በልታ አፏን በማበስ፣

‘ምንም የሠራሁት ጥፋት የለም’ ትላለች።

21“ምድር በሦስት ነገር ትናወጣለች፤

እንዲያውም መሸከም የማትችላቸው አራት ነገሮች ናቸው፤

22ባሪያ ሲነግሥ፣

ሰነፍ እንጀራ ሲጠግብ፣

23የተጠላች ሴት ባል ስታገባ፣

ሴት ባሪያ በእመቤቷ እግር ስትተካ።

24“በምድር ላይ አራት ነገሮች ትንንሽ ናቸው፤

ሆኖም እጅግ ጠቢባን ናቸው፤

25ጒንዳኖች ደካማ ፍጡራን ናቸው፤

ሆኖም ምግባቸውን በበጋ ያከማቻሉ።

26ሽኮኮዎች ዐቅመ ደካማ ናቸው፤

ሆኖም መኖሪያቸውን በቋጥኞች መካከል ይሠራሉ፤

27አንበጦች ንጉሥ የላቸውም፤

ሆኖም ቅደም ተከተል ይዘው ይጓዛሉ፤

28እንሽላሊት በእጅ ትያዛለች፤

ሆኖም በቤተ መንግሥት ትገኛለች።

29“አረማመዳቸው ግርማዊ የሆነ ሦስት ነገሮች አሉ፤

እንዲያውም በሞገስ የሚጐማለሉ አራት ናቸው፤

30ከአራዊት መካከል ኀይለኛ የሆነው፣

ከምንም ነገር ፊት ግንባሩን የማያጥፈው አንበሳ፤

31ጐርደድ ጐርደድ የሚል አውራ ዶሮ፣ አውራ ፍየል፣

እንዲሁም በሰራዊቱ የታጀበ ንጉሥ ናቸው።30፥31 ወይም ከተቃውሞ የተጠበቀ ንጉሥ

32ተላላ ሆነህ ራስህን ከፍ ከፍ ካደረግህ፣

ወይም ክፉ ነገር ካቀድህ፣

እጅህን በአፍህ ላይ አድርግ።

33ወተት ሲናጥ ቅቤ እንደሚወጣው፣

አፍንጫን ሲያሹት እንደሚደማ፣

ቊጣን ማነሣሣትም ጥልን ይፈጥራል።

Luganda Contemporary Bible

Engero 30:1-33

Ebigambo ba Aguli

1Bino bye bigambo bya Aguli mutabani wa Yake; obubaka bwe yawa bwe buno:

Bw’ati omusajja ono bwe yagamba Isiyeri, Isyeri ono ne Ukali.

2Ddala Ayi Katonda wange nze nsinga obutategeera,

sirina kutegeera kwa bantu.

330:3 Nge 9:10Siyize magezi,

so n’oyo Omutukuvu simumanyi.

430:4 a Zab 24:1-2; Yk 3:13; Bef 4:7-10 b Zab 104:3; Is 40:12 c Yob 26:8; 38:8-9 d Lub 1:2 e Kub 19:12Ani eyali alinnye mu ggulu n’akka?

Ani eyali akuŋŋaanyiza empewo mu kibatu ky’engalo ze?

Ani eyali asibye amazzi mu kyambalo kye?

Ani eyatonda enkomerero zonna ez’ensi?

Erinnya lye y’ani, ne mutabani we y’ani?

Mbulira obanga obimanyi.

530:5 a Zab 12:6; 18:30 b Lub 15:1; Zab 84:11Buli kigambo kya Katonda kya mazima,

era aba ngabo eri abo abamwesiga.

630:6 Ma 4:2; 12:32; Kub 22:18Toyongeranga ku bigambo bye,

alemenga okukunenya naawe olabike ng’omulimba.

7Ebintu bibiri bye nkusaba; Ayi Mukama,

tobinnyimanga nga sinnafa:

830:8 Mat 6:11Ebigambo eby’obutaliimu n’eby’obulimba binteeke wala,

ate era tonjavuwazanga wadde okungaggawaza,

naye ndiisanga emmere eya buli lunaku.

930:9 a Yos 24:27; Is 1:4; 59:13 b Ma 6:12; 8:10-14; Kos 13:6 c Ma 8:12Nneme okukkutanga ne nkwegaana

ne njogera nti, “Mukama ye y’ani?”

Era nnemenga okuba omwavu ne nziba,

ne nvumisa erinnya lya Katonda wange.

10Tosekeetereranga muweereza eri mukama we,

alemenga okukukolimira, naawe omusango ne gukusinga.

1130:11 Nge 20:20Waliwo abo abakolimira bakitaabwe

ne batasabira na bannyaabwe mukisa;

1230:12 a Nge 16:2; Luk 18:11 b Yer 2:23, 35abo abeeraba ng’abatuukirivu bo mu maaso gaabwe,

ate nga tebanaazibwangako bibi byabwe.

1330:13 2Sa 22:28; Yob 41:34; Zab 131:1; Nge 6:17Waliwo abo ab’amalala amayitirivu,

abatunuza okwemanya okw’ekitalo,

1430:14 a Yob 4:11; 29:17; Zab 3:7 b Zab 57:4 c Yob 24:9; Zab 14:4 d Am 8:4; Mi 2:2 e Yob 19:22n’ebeerayo abo abalina amannyo agali ng’ebitala,

n’emba zaabwe nga zirimu ebiso,

okusaanyaawo abaavu mu nsi,

n’abo abali mu kwetaaga.

1530:15 Nge 27:20Ekinoso kirina bawala baakyo babiri

abaleekaana nti, “Mpa! mpa!”

Waliwo ebintu bisatu ebitakkuta,

weewaawo bina ebitagamba nti, “Matidde,”

1630:16 Nge 27:20; Is 5:14; 14:9, 11; Kbk 2:5Amagombe,

olubuto olugumba,

ettaka eritakutta mazzi,

n’omuliro ogutayogera nti, “Ebyo binaamala!”

1730:17 a Ma 21:18-21; Nge 23:22 b Yob 15:23Eriiso ly’oyo anyooma kitaawe,

era n’atagondera nnyina,

liriggibwamu bannamuŋŋoona ab’omu kiwonvu,

ne liriibwa ensega.

18Waliwo ebigambo bisatu eby’ekitalo ennyo gye ndi,

weewaawo bina bye sitegeera:

19Empungu engeri gye yeeyisaamu mu bbanga,

n’omusota engeri gye gwewalulamu wakati mu mayinja,

n’ekyombo gye kiseeyeeyamu ku nnyanja,

n’engeri omusajja gye yeeyisaamu ng’ali n’embeerera.

2030:20 Nge 5:6Bw’ati bwe yeeyisa omukazi omwenzi:

alya n’asiimuula emimwa gye

n’agamba nti, “Sirina kibi kye nkoze.”

21Ensi ekankanira wansi w’ebintu bisatu

weewaawo bina:

2230:22 Nge 19:10; 29:2omuweereza bw’afuuka kabaka,

n’omusirusiru bw’akutta emmere;

23n’omukazi eyadibira mu ddya;

n’omuweereza omuwala bw’afumbirwa bba wa mugole we.

24Waliwo ebintu ebitono bina ku nsi,

ebirina amagezi amangi ennyo.

2530:25 Nge 6:6-8Enkolooto bye biwuka ebitalina maanyi mangi,

naye byeterekera emmere yaabyo mu kyeya;

2630:26 Zab 104:18obumyu busolo bunafu

naye bwezimbira ennyumba zaabwo mu mayinja;

2730:27 Kuv 10:4enzige tezirina kabaka,

kyokka zitabaala zonna mu bibiina byazo;

28omunya oyinza okugukwasa engalo,

naye mu mbiri za bakabaka gusangibwamu.

29Waliwo ebintu bisatu ebyesimba obulungi mu kitiibwa nga bitambula,

weewaawo bina ebitambulira mu kitiibwa:

30empologoma esinga ensolo zonna amaanyi era kabaka waazo, so tewali gy’esegulira yonna;

31sseggwanga,

n’embuzi ennume,

ne kabaka eyeetooloddwa eggye lye.

3230:32 Yob 21:5; 29:9Bw’oba ng’obadde okoze eby’obusirusiru ne weegulumiza,

obanga obadde oteekateeka okukola ebibi,

weekomeko weekwate ku mumwa.

33Kubanga okusunda amata kuzaala omuzigo,

n’okunyiga ennyindo kuleeta omusaayi,

okutankuula obusungu, bwe kutyo kuleeta entalo.