New Amharic Standard Version

ምሳሌ 30:1-33

አጉር የተናገራቸው ምሳሌዎች

1የያቄ ልጅ የአጉር ቃል ይህ ነው፤30፥1 ወይም የማሳው ያቄ

ይህ ሰው ለኢቲኤል፣

ለኢቲኤልና ለኡካል ተናገረ፤30፥1 የማስሬቲክ ጽሑፍ ከዚህ ጋር ይስማማል፤ የዕብራይስጡ ግን ተናገረ፤ አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ / አቤቱ እግዚአብሔር፤ እኔ ደክሜአለሁ፤ እንደ ሞተ ሰውም ሆኛለሁ ይላል።

2“እኔ ከሰው ሁሉ ይልቅ ጅል ነኝ፤

ሰው ያለው ማስተዋል የለኝም።

3ጥበብን አልተማርሁም፤

ስለ ቅዱሱም ዕውቀት የለኝም።

4ወደ ሰማይ የወጣ፣ የወረደስ ማነው?

ነፋስን በእጁ ሰብስቦ የያዘ ማነው?

ውሆችንስ በመጐናጸፊያው የጠቀለለ ማነው?

የምድርን ዳርቻዎች ሁሉ የወሰነ ማነው?

ስሙ ማን ነው? የልጁስ ስም ማን ይባላል?

የምታውቅ ከሆነ እስቲ ንገረኝ!

5“የእግዚአብሔር ቃል ሁሉ እንከን የለበትም፤

እርሱ ለሚታመኑበት ሁሉ ጋሻቸው ነው።

6በእርሱ ቃል ላይ አንዳች አትጨምር፤

አለዚያ ይዘልፍሃል፤ ሐሰተኛም ያደርግሃል።

7እግዚአብሔር ሆይ፤ ሁለት ነገር እለምንሃለሁ፤

እነዚህንም ከመሞቴ በፊት አትከልክለኝ፤

8ሐሰትንና ሐሰት መናገርን ከእኔ አርቅልኝ፤

ድኽነትንም ሆነ ብልጽግናን አትስጠኝ፤

ብቻ የዕለት እንጀራዬን ስጠኝ።

9ያለዚያ ግን ያለ ልክ እጠግብና እክድሃለሁ፤

እግዚአብሔር ማን ነው?’ እላለሁ፤

ወይም ድኻ እሆንና እሰርቃለሁ፤

የአምላኬንም ስም አሰድባለሁ።

10“አገልጋይን በጌታው ፊት በክፉ አታንሣው፤

አለዚያ ይረግምህና ጒዳት ያገኝሃል።

11“አባቱን የሚረግም፣

እናቱን የማይባርክ ትውልድ አለ፤

12ራሳቸውን ንጹሓን አድርገው የሚቈጥሩ፣

ሆኖም ከርኵሰታቸው ያልነጹ አሉ፤

13ዐይናቸው ትዕቢተኛ የሆነ፣ አስተያያቸው ንቀት የሞላበት፣

14ድኾችን ከምድር፣

ችግረኞችንም ከሰው ዘር መካከል ለማጥፋት፣

ጥርሳቸው ሰይፍ የሆነ፣

መንጋጋቸውም ካራ የሆነ አሉ።

15“አልቅት ሁለት ሴት ልጆች አሉት፤

‘ስጡን! ስጡን!’ እያሉ ይጮኻሉ፤

“ፈጽሞ የማይጠግቡ ሦስት ነገሮች አሉ፤

‘በቃኝን’ ከቶ የማያውቁ አራት ናቸው፤

16እነርሱም መቃብር፣30፥16 ዕብራይስጡ ሲኦል ይላል መካን ማሕፀን፣

ውሃ ጠጥታ የማትረካ ምድር፣

‘በቃኝ’ የማይል እሳት ናቸው።

17“በአባት ላይ የምታፌዝ ዐይን፣

የእናትንም ትእዛዝ የምትንቅ፣

የሸለቆ ቊራዎች ይጐጠጒጧታል፤

ጆፌ አሞሮችም ይበሏታል።

18“እጅግ የሚያስደንቁኝ ሦስት ነገሮች አሉ፤

የማላስተውላቸውም አራት ናቸው፤

19የንስር መንገድ በሰማይ፣

የእባብ መንገድ በቋጥኝ፣

የመርከብ መንገድ በባሕር፣

የሰውም መንገድ ከሴት ልጅ ጋር ናቸው።

20“የአመንዝራዪቱ መንገድ ይህ ነው፤

በልታ አፏን በማበስ፣

‘ምንም የሠራሁት ጥፋት የለም’ ትላለች።

21“ምድር በሦስት ነገር ትናወጣለች፤

እንዲያውም መሸከም የማትችላቸው አራት ነገሮች ናቸው፤

22ባሪያ ሲነግሥ፣

ሰነፍ እንጀራ ሲጠግብ፣

23የተጠላች ሴት ባል ስታገባ፣

ሴት ባሪያ በእመቤቷ እግር ስትተካ።

24“በምድር ላይ አራት ነገሮች ትንንሽ ናቸው፤

ሆኖም እጅግ ጠቢባን ናቸው፤

25ጒንዳኖች ደካማ ፍጡራን ናቸው፤

ሆኖም ምግባቸውን በበጋ ያከማቻሉ።

26ሽኮኮዎች ዐቅመ ደካማ ናቸው፤

ሆኖም መኖሪያቸውን በቋጥኞች መካከል ይሠራሉ፤

27አንበጦች ንጉሥ የላቸውም፤

ሆኖም ቅደም ተከተል ይዘው ይጓዛሉ፤

28እንሽላሊት በእጅ ትያዛለች፤

ሆኖም በቤተ መንግሥት ትገኛለች።

29“አረማመዳቸው ግርማዊ የሆነ ሦስት ነገሮች አሉ፤

እንዲያውም በሞገስ የሚጐማለሉ አራት ናቸው፤

30ከአራዊት መካከል ኀይለኛ የሆነው፣

ከምንም ነገር ፊት ግንባሩን የማያጥፈው አንበሳ፤

31ጐርደድ ጐርደድ የሚል አውራ ዶሮ፣ አውራ ፍየል፣

እንዲሁም በሰራዊቱ የታጀበ ንጉሥ ናቸው።30፥31 ወይም ከተቃውሞ የተጠበቀ ንጉሥ

32ተላላ ሆነህ ራስህን ከፍ ከፍ ካደረግህ፣

ወይም ክፉ ነገር ካቀድህ፣

እጅህን በአፍህ ላይ አድርግ።

33ወተት ሲናጥ ቅቤ እንደሚወጣው፣

አፍንጫን ሲያሹት እንደሚደማ፣

ቊጣን ማነሣሣትም ጥልን ይፈጥራል።

Holy Bible in Gĩkũyũ

Thimo 30:1-33

Mĩario ya Aguri

130:1 Thim 22:17Ĩno nĩyo mĩario ya Aguri mũrũ wa Jake, na nĩ ndũmĩrĩri nditũ:

Mũndũ ũcio eerire Ithieli,

akĩĩra Ithieli na Ukali atĩrĩ:

2“Niĩ ndĩ mũndũ mũriitu gũkĩra andũ arĩa angĩ;

ndirĩ na ũtaũku ta wa mũndũ.

3Ndiĩrutĩte kũgĩa na ũũgĩ,

o na kana ngamenya Ũrĩa Mũtheru.

430:4 Joh 3:13; Isa 40:12; Kũg 19:12Nũũ wanambata igũrũ na agacooka agaikũrũka gũkũ thĩ?

Nũũ wanacookereria rũhuho ngundi-inĩ ciake?

Maaĩ namo-rĩ, nũũ ũrĩ wamoohania na nguo yake ya igũrũ?

Nũũ wahaandire ituri ciothe cia thĩ?

Etagwo atĩa, nake mũriũ etagwo atĩa?

Akorwo nĩũũĩ-rĩ, ndũkĩnjĩĩre!

530:5 Thab 12:6; Kĩam 15:1“Kiugo gĩothe kĩa Ngai gĩtirĩ mahĩtia;

nĩwe ngo ya arĩa moragĩra harĩ we.

630:6 Gũcook 4:2Ndũkanongerere ciugo ciake,

ndakae gũkũrũithia wonekane ũrĩ wa maheeni.

7“Nĩngũkũhooya maũndũ meerĩ, Wee Jehova;

ndũkanarege kũhe mo mbere ya ngue:

830:8 Math 6:11Atĩrĩrĩ, njehereria maũndũ matarĩ ma ma, na ma maheeni, cindaihĩrĩrie mũno;

ningĩ ndũkaahe ũthĩĩni kana ũtonga,

no ũũheage irio cia o mũthenya.

930:9 Josh 24:27; Hos 13:6Ndikaagĩe na indo nyingĩ mũno, ngũkaane,

njũũrie atĩrĩ, ‘Jehova nũũ?’

Kana thĩĩne mũno, njiye,

na nĩ ũndũ ũcio ngĩmenererie rĩĩtwa rĩa Ngai wakwa.

10“Ndũgacambie ndungata kũrĩ mũnene wayo,

ndĩgagĩkũrume, nawe ũrĩhio ũũru ũcio.

1130:11 Thim 20:20“Nĩ kũrĩ andũ marumaga maithe mao

o na matangĩrathima manyina mao;

12kũrĩ andũ arĩa meyonaga marĩ atheru maitho-inĩ mao,

o rĩrĩa matathambĩtio gĩko kĩao;

13nĩ arĩa marĩ maitho ma mwĩtĩĩo,

o arĩa maroraga andũ manyiira;

1430:14 Ayub 4:11; Amos 8:4nĩo arĩa magego mao mahaana ta hiũ cia njora,

na ngambucu ciao ihaana ta tũhiũ

twa gũtambuura arĩa athĩĩni, mahuke thĩ,

na arĩa abatari, mathire andũ-inĩ.

15“Thambara ĩrĩ airĩtu eerĩ.

Matitigithagĩria kuuga, ‘Tũhei! Tũhei!’

“Kũrĩ indo ithatũ itarĩ hĩndĩ ihũũnaga,

o na nĩ inya itarĩ hĩndĩ ingiuga, ‘Nĩndaigania!’

1630:16 Hab 2:5Nacio nĩ mbĩrĩra, na nda thaata,

na thĩ tondũ ndĩrĩ hĩndĩ ĩiganagia maaĩ,

na mwaki tondũ ndũrĩ hĩndĩ uugaga, ‘Nĩndaigania!’

1730:17 Gũcook 21:18-21; Ayub 15:23“Riitho rĩa mũndũ ũrĩa ũnyũrũragia ithe,

na akarurũka kũiguaga nyina,

rĩgaakũũrwo nĩ mahuru ma kĩanda-inĩ,

na rĩkaarĩĩo nĩ nderi.

18“Kũrĩ maũndũ matatũ mangegagia mũno makĩria,

o na nĩ mana marĩa niĩ itakuũkagĩrwo nĩmo:

19namo nĩ mũthiĩre wa nderi rĩera-inĩ,

na mũthiĩre wa nyoka rwaro-inĩ rwa ihiga,

na mũthiĩre wa marikabu ĩrĩ iria-inĩ gatagatĩ,

na mũthiĩre wa mũndũ makĩendana na mũirĩtu.

2030:20 Thim 5:6“Ũyũ nĩguo mũthiĩre wa mũndũ-wa-nja mũtharia:

Arĩĩaga na akehuura mĩromo,

akoiga atĩrĩ, ‘Ndirĩ ũndũ mũũru njĩkĩte.’

21“Kũrĩ maũndũ matatũ matũmaga thĩ ĩthingithe,

o na nĩ mana ĩtangĩĩtiiria:

2230:22 Thim 19:10namo nĩ ndungata ĩtuĩkĩte mũthamaki,

na mũndũ mũkĩĩgu ahũũnĩte irio,

23na mũndũ-wa-nja ũtangĩendeka ahikĩte,

na ndungata ya mũirĩtu ĩtuĩkĩte mũtumia wa mũthuuri wa mũmĩathi.

24“Nĩ kũrĩ nyamũ inya nini gũkũ thĩ,

no nĩ njũgĩ mũno:

2530:25 Thim 6:6-8Thigiriri-rĩ, nĩ ciũmbe itarĩ hinya,

no nĩciĩigagĩra mũthiithũ wa irio hĩndĩ ya riũa;

2630:26 Thab 104:18ikami nĩ ciũmbe itarĩ ũhoti,

no nĩciĩthondekagĩra ciikaro ciacio ndwaro-inĩ cia mahiga;30:26 Ikami nĩ mũthemba wa mbũkũ ciikaraga marima-inĩ ma irĩma irĩ ikundi.

2730:27 Thaam 10:4ngigĩ itirĩ mũthamaki wacio,

no nĩitwaranaga hamwe irĩ mbũtũ;

28njagathi no inyiitwo na rũhĩ,

no ĩtũũraga thĩinĩ wa nyũmba cia athamaki.

29“Kũrĩ indo ithatũ irĩ mũkinyũkĩrie mũgaacĩru,

o na nĩ inya ngaacĩru rĩrĩa igũthiĩ:

30nĩ mũrũũthi, arĩ guo ũrĩ hinya mũno gatagatĩ ka nyamũ iria ingĩ ciothe,

na ndũngĩeherera nyamũ ĩrĩkũ kana ĩrĩkũ njĩra;

31nĩ njamba ya ngũkũ ĩrĩa ĩkinyũkagia na nguthi, na thenge,

na mũthamaki mũthiũrũrũkĩrie nĩ mbũtũ ciake cia ita.

3230:32 Ayub 29:9“Angĩkorwo nĩwĩtuĩte mũndũ mũkĩĩgu, na ũgetũũgĩria,

kana ũkorwo nĩũthugundĩte gwĩka ũũru-rĩ,

humbĩra kanua gaku na rũhĩ!

33Nĩgũkorwo o ta ũrĩa iria rĩthũcagwo, rĩkoima thiagĩ,

na o ta ũrĩa iniũrũ rĩthioragwo rĩkoira thakame-rĩ,

ũguo noguo gũthogotha marakara kũrehaga ngũĩ.”