New Amharic Standard Version

ምሳሌ 3:1-35

ከጥበብ የሚገኝ ተጨማሪ በረከት

1ልጄ ሆይ፤ ትምህርቴን አትርሳ፤

ትእዛዛቴን በልብህ ጠብቅ፤

2ቀኖችን ይጨምሩልሃል፤ ዓመቶችንም ያረዝሙልሃል፤

ሕይወት፣ ሀብትንና ሰላምን ያበዙልሃል።

3ፍቅርና ታማኝነት ከቶ አይለዩህ፤

በዐንገትህ ዙሪያ እሰራቸው፤

በልብህም ጽላት ላይ ጻፋቸው።

4በዚያን ጊዜ ሞገስንና መልካም ስምን፣

በእግዚአብሔርና በሰው ዘንድ ታገኛለህ።

5በፍጹም ልብህ በእግዚአብሔር ታመን፤

በራስህ ማስተዋል አትደገፍ፤

6በመንገድህ ሁሉ እርሱን ዕወቅ፤

እርሱም ጐዳናህን ቀና ያደርገዋል።3፥6 ወይም ጐዳናህን ያቀናልሃል

7በራስህ አስተያየት ጠቢብ ነኝ አትበል፤

እግዚአብሔርን ፍራ፤ ከክፉም ራቅ።

8ይህም ለሰውነትህ ጤንነትን፣

ለዐጥንትህም ልምላሜን ያመጣልሃል።

9እግዚአብሔርን በሀብትህ፣

ከምርትህ ሁሉ በኵራት አክብረው፤

10ይህን ብታደርግ፣ ጎተራህ ሞልቶ ይትረፈረፋል፤

መጥመቂያህም በአዲስ የወይን ጠጅ ቲፍ ብሎ ይሞላል።

11ልጄ ሆይ፤ የእግዚአብሔርን ተግሣጽ አትናቅ፤

በዘለፋውም አትመረር፤

12አባት ደስ የሚሰኝበትን ልጁን እንደሚቀጣ3፥12 ወይም እንደሚገሥጽ ሁሉ፣

እግዚአብሔርም የሚወደውን ይገሥጻልና።

13ጥበብን የሚያገኛት፣

ማስተዋልንም ገንዘቡ የሚያደርጋት ሰው ቡሩክ ነው፤

14እርሷ ከብር ይልቅ ትርፍ የምታመጣ፣

ከወርቅም ይልቅ ጥቅም የምታስገኝ ናትና።

15ከቀይ ዕንቍ ይበልጥ ውድ ናት፤

አንተ ከምትመኘውም ሁሉ የሚስተካከላት የለም።

16በቀኝ እጇ ረጅም ዕድሜ አለ፤

በግራ እጇም ሀብትና ክብር ይዛለች።

17መንገዷ ደስ የሚያሰኝ ነው፤

ጐዳናዋም ሁሉ ሰላም ነው።

18ለሚያቅፏት የሕይወት ዛፍ ናት፤

የሚይዟትም ይባረካሉ።

19እግዚአብሔር በጥበብ ምድርን መሠረተ፤

በማስተዋል ሰማያትን በየስፍራቸው አጸና፤

20በዕውቀቱ ቀላያት ተከፈሉ፤

ደመናትም ጠልን አንጠበጠቡ።

21ልጄ ሆይ፤ ትክክለኛ ፍርድንና አስተውሎ መለየትን ጠብቅ፤

እነዚህ ከእይታህ አይራቁ፤

22ለነፍስህ ሕይወት፣

ለዐንገትህም ጌጥ ይሆናሉ።

23ከዚያም መንገድህን በሰላም ትሄዳለህ፤

እግርህም አይሰናከልም፤

24ስትተኛ አትፈራም፤

ትተኛለህ እንቅልፍህም ጣፋጭ ይሆናል።

25ድንገተኛን መከራ፣

በክፉዎች ላይ የሚደርሰውንም ጥፋት አትፍራ፤

26እግዚአብሔር መታመኛህ ይሆናልና፤

እግርህንም በወጥመድ ከመያዝ ይጠብቃል።

27ማድረግ እየቻልህ

ለሚገባቸው መልካም ነገር ከማድረግ አትቈጠብ።

28አሁን በእጅህ እያለ፣

ጎረቤትህን፣ “ቈይተህ ተመለስ፤ ነገ እሰጥሃለሁ” አትበለው።

29አንተን ተማምኖ በአጠገብህ በተቀመጠ፣

በጎረቤትህ ላይ ክፉ አትምከርበት።

30ምንም ጒዳት ሳያደርስብህ፣

ያለ ምክንያት ሰውን አትክሰስ።

31በክፉ ሰው አትቅና፤

የትኛውንም መንገዱን አትምረጥ፤

32እግዚአብሔር ጠማማን ሁሉ ይጸየፋልና፤

ለቅን ሰው ግን ምስጢሩን ይገልጥለታል።

33የእግዚአብሔር ርግማን በክፉዎች ቤት ላይ ነው፤

የጻድቃንን ቤት ግን ይባርካል።

34እርሱ በዕቡያን ፌዘኞች ላይ ያፌዛል፤

ለትሑታን ግን ሞገስን ይሰጣል።

35ጠቢባን ክብርን ይወርሳሉ፤

ሞኞችን ግን ለውርደት ያጋልጣቸዋል።

Holy Bible in Gĩkũyũ

Thimo 3:1-35

Mauumithio mangĩ ma Ũũgĩ

13:1 Thim 1:8; Thab 44:17Mũrũ wakwa, ndũkariganĩrwo nĩ ũrutani wakwa,

no ngoro yaku nĩĩrũmagie maathani makwa,

23:2 Gũcook 11:21nĩgũkorwo nĩmagakuongerera matukũ ũtũũre mĩaka mĩingĩ,

na matũme ũgaacĩre.

33:3 Thaam 13:9; 2Akor 3:3Ndũkanareke wendani na wĩhokeku ikweherere;

cioherere ngingo yaku,

ũciandĩke kĩhengere-inĩ kĩa ngoro yaku.

43:4 1Sam 2:26; Luk 2:52Weka ũguo nĩũgeetĩkĩrĩka, na ũgĩe na rĩĩtwa rĩega

maitho-inĩ ma Ngai o na ma andũ.

5Wĩhoke Jehova na ngoro yaku yothe,

na ndũkanehoke ũmenyo waku mwene;

63:6 Ayub 33:11; Isa 40:3mũmenyithagie mĩthiĩre yaku yothe,

na nĩarĩrũngaga njĩra ciaku.

7Tiga kwĩonaga ũrĩ mũũgĩ maitho-inĩ maku mwene;

wĩtigĩre Jehova na ũtheemage maũndũ marĩa mooru.

83:8 Ayub 21:24Ũndũ ũcio nĩũrĩkũrehagĩra ũgima wa mwĩrĩ,

na mahĩndĩ maku makoragwo marĩ na hinya.

93:9 Thaam 22:29Tĩĩaga Jehova na ũtonga waku,

ningĩ ũmũtĩĩage na maciaro mothe ma mbere ma irio ciaku cia mĩgũnda;

103:10 Thab 144:13; Joel 2:24namo makũmbĩ maku nĩmakaiyũrĩrĩra,

nayo mĩtũngi yaku ĩiyũrĩrĩre ndibei ya mũhihano.

11Mũrũ wakwa, tiga kũnyarara ihũũra rĩa Jehova,

na ndũgathũũre irũithia rĩake,

123:12 Gũcook 8:5; Ahib 12:5-6nĩgũkorwo Jehova arũithagia arĩa endete,

o ta ũrĩa ithe wa mũndũ arũithagia mũriũ ũrĩa akenagĩra.

13Kũrathimwo-rĩ, nĩ mũndũ ũrĩa wonete ũũgĩ,

mũndũ ũcio wĩgĩĩrĩire na ũmenyo,

143:14 Ayub 28:15nĩgũkorwo ũũgĩ nĩ wa bata mũno gũkĩra betha,

na ũciaraga uumithio ũkĩrĩte wa thahabu.

15Ũũgĩ ũrĩ goro gũkĩra ruru iria ndune;

kĩrĩa gĩothe ũngĩĩrirĩria gũtirĩ kĩngĩringithanio naguo.

163:16 Kĩam 15:15; 1Ath 3:13, 14Guoko-inĩ gwake kwa ũrĩo harĩ ũingĩ wa matukũ;

guoko-inĩ gwake kwa ũmotho harĩ na ũtonga na gĩtĩĩo.

17Mĩthiĩre ya ũũgĩ nĩ mĩthiĩre ya kwendeka,

na njĩra ciaguo ciothe nĩ cia thayũ.

183:18 Kĩam 2:9; Kũg 2:7Ũũgĩ nĩ mũtĩ wa muoyo kũrĩ arĩa maũhĩmbagĩria;

arĩa megĩagĩra naguo-rĩ, nĩmarĩrathimagwo.

193:19 Ayub 28:25-27Jehova aahandire mĩthingi ya thĩ na ũũgĩ,

na akĩrũmia igũrũ na ũmenyo wake;

20ũmenyo wake nĩguo wagayanirie kũrĩa kũriku,

namo matu magatatagia ime.

21Mũrũ wakwa tũũria matua mega na ũkũũrani maũndũ,

ndũkanareke ciehere maitho-inĩ maku;

223:22 Gũcook 30:20; Thim 1:8-9nĩcio igaagũtũũria muoyo, na nĩ ithaga rĩa kũgemagia ngingo yaku.

23Ningĩ ũrĩthiiaga na njĩra yaku ũrĩ na thayũ,

na kũgũrũ gwaku gũtikahĩngwo;

243:24 Alaw 26:6; Jer 31:26Wakoma-rĩ, ndũgetigĩra;

wakoma-rĩ, ũrĩkomaga toro mwega.

25Ndũgetigĩre mwanangĩko wa narua,

kana kĩhuhũkanio kĩrĩa gĩkoragĩrĩra andũ arĩa aaganu,

263:26 2Ath 18:5; 1Sam 2:9nĩgũkorwo Jehova nĩwe ũgaatuĩka mwĩhoko waku,

na amenyagĩrĩre kũgũrũ gwaku gũtikanyiitwo nĩ mũtego.

27Ndũkanagirĩrĩrie ũndũ mwega ũkinyĩre arĩa maagĩrĩirwo nĩgũkinyĩrĩrwo nĩguo,

rĩrĩa ũrĩ na ũhoti wa kũhingia ũndũ ũcio.

283:28 Luk 10:25-27; Alaw 19:13Ndũkaneere mũndũ wa itũũra rĩaku atĩrĩ,

“Thiĩ ũgooka rĩngĩ; kĩu ũrenda nĩngakũhe rũciũ,”

o rĩrĩa ũrĩ na kĩndũ kĩu hakuhĩ.

29Ndũkanaciirĩre gwĩka mũndũ wa itũũra rĩaku ũũru,

ũcio ũtũũraga hakuhĩ nawe akwĩhokete.

30Ndũkanarũithie mũndũ tũhũ,

rĩrĩa atarĩ ũndũ mũũru agwĩkĩte.

313:31 Thab 37:1; Thim 24:1-2Ndũkanacumĩkĩre maũndũ ma mũndũ wa ngũĩ,

kana ũthuure njĩra o na ĩmwe yake,

32nĩgũkorwo Jehova nĩathũire mũndũ mwaganu,

no nĩagĩĩaga ndundu na andũ arĩa arũngĩrĩru.

33Nyũmba ya arĩa aaganu ĩtũũraga na kĩrumi kĩa Jehova,

no mũciĩ wa arĩa athingu nĩaũrathimaga.

343:34 Jak 4:6; 1Pet 5:5Jehova nĩanyũrũragia andũ arĩa manyũrũranagia na mwĩtĩĩo,

no arĩa menyiihagia nĩamaheaga wega wake.

35Andũ arĩa oogĩ magayaga gĩtĩĩo,

no andũ arĩa akĩĩgu magayaga njono.