New Amharic Standard Version

ምሳሌ 26:1-28

1በረዶ በበጋ፣ ዝናብ በመከር እንደማያስፈልግ ሁሉ፣

ክብርም ለተላላ አይገባውም።

2ክንፎቿን እንደምታርገበግብ ድንቢጥ ወይም ቱር እንደምትል ጨረባ፣

ከንቱ ርግማንም በማንም ላይ አይደርስም።

3ለፈረስ አለንጋ፣ ለአህያ መሸበቢያ፣

ለተላላ ጀርባም በትር ይገባዋል።

4ቂልን እንደ ቂልነቱ አትመልስለት፤

አለዚያ አንተም ራስህ እንደ እርሱ ትሆናለህ።

5ቂልን እንደ ቂልነቱ መልስለት፤

አለዚያ ጠቢብ የሆነ ይመስለዋል።

6በተላላ እጅ መልእክትን መላክ፣

የገዛ እግርን እንደ መቊረጥ ወይም ዐመፃን እንደ መጋት ነው።

7በቂል አንደበት የሚነገር ምሳሌ፣

ሰላላ የሽባ ሰው እግር ነው።

8ለተላላ ክብር መስጠት፣

በወንጭፍ ላይ ድንጋይ እንደ ማሰር ነው።

9በአላዋቂ አንደበት የሚነገር ምሳሌ፣

በሰካራም እጅ እንዳለ እሾኽ ነው።

10ቂልን ወይም የትኛውንም ዐላፊ አግዳሚ የሚቀጥር፣

ፍላጻውን በነሲብ እየወረወረ ወገኖቹን እንደሚያቈስል ቀስተኛ ነው።

11ውሻ ወደ ትፋቱ እንደሚመለስ ሁሉ፣

ተላላም ቂልነቱን ይደጋግማል።

12ራሱን እንደ ጠቢብ የሚቈጥረውን ሰው አይተሃልን?

ከእርሱ ይልቅ ለተላላ ተስፋ አለው።

13ሰነፍ፣ “በመንገድ ላይ አንበሳ አለ፤

አስፈሪ አንበሳ በአውራ ጐዳና ላይ ይጐማለላል” ይላል።

14መዝጊያ በማጠፊያው ላይ እንደሚዞር፣

ሰነፍም በዐልጋው ላይ ይገላበጣል።

15ሰነፍ እጁን ወጭት ውስጥ ያጠልቃል፤

ወደ አፉ ለመመለስ ግን እጅግ ይታክታል።

16በማስተዋል መልስ ከሚሰጡ ከሰባት ሰዎች ይልቅ፣

ሰነፍ ራሱን ጠቢብ አድርጎ ይቈጥራል።

17በሌሎች ጠብ ጥልቅ የሚል መንገደኛ፣

የውሻ ጆሮ እንደሚይዝ ሰው ነው።

18ትንታግ ወይም የሚገድል ፍላጻ እንደሚወረውር ዕብድ፣

19“ቀልዴን እኮ ነው” እያለ

ባልንጀራውን የሚያታልል ሰውም እንደዚሁ ነው።

20ዕንጨት ከሌለ እሳት ይጠፋል፤

አሾክሻኪ ከሌለም ጠብ ይበርዳል።

21ከሰል ፍምን፣ ዕንጨትም እሳትን እንደሚያቀጣጥል፣

አዋኪ ሰውም ጠብን ያባብሳል።

22የሐሜተኛ ቃል እንደ ጣፋጭ ጒርሻ ነው፤

ወደ ሰው ውስጠኛው ክፍል ዘልቆ ይገባል።

23ክፋትን በልብ ቋጥሮ ለስላሳ ቃል የሚናገር ከንፈር፣

በብር ፈሳሽ26፥23 ወይም በሚያብለጨልጭ ነገር እንደ ተለበጠ የሸክላ ዕቃ ነው።

24ተንኰለኛ በከንፈሩ ይሸነግላል፤

በልቡ ግን ክፋትን ይቋጥራል።

25ንግግሩ ማራኪ ቢሆንም አትመነው፤

ሰባት ርኵሰት ልቡን ሞልቶታልና።

26ተንኰሉ በሽንገላው ይሸፈን ይሆናል፤

ነገር ግን ክፋቱ በጉባኤ ይገለጣል።

27ጒድጓድ የሚምስ ራሱ ይገባበታል፤

ድንጋይ የሚያንከባልልም ተመልሶ በላዩ ላይ ይገለበጥበታል።

28ሐሰተኛ ምላስ የጐዳቻቸውን ትጠላለች፤

ሸንጋይ አንደበትም ጥፋትን ታመጣለች።

Akuapem Twi Contemporary Bible

Mmebusɛm 26:1-28

1Sɛnea sukyerɛmma te ahuhurubere anaasɛ osu wɔ otwabere no,

saa ara na anuonyam mfata ɔkwasea.

2Sɛnea apatuprɛw tu anaasɛ asomfena tu dannan ne ho no,

saa ara na nnuabɔ hunu nsi hwee.

3Ɔkafo abaa wɔ hɔ ma ɔpɔnkɔ, nnareka wɔ hɔ ma afurum,

na abaa wɔ hɔ ma nkwaseafo akyi.

4Nhwɛ ɔkwasea agyimisɛm so mma no mmuae,

anyɛ saa a wo nso bɛyɛ sɛ ɔno.

5Gyina ɔkwasea agyimisɛm so ma no mmuae,

anyɛ saa a ɛbɛyɛ no sɛ onim nyansa.

6Sɛ wode nkra bi soma ɔkwasea a,

ɛte sɛ wutwitwa wʼankasa wʼanan anaasɛ wonom awuduru.

7Apakye nan a awu na ɛsensɛn hɔ no,

yɛ mmebusɛm a ɛda ɔkwasea ano.

8Ɔbo a wɔakyekyere afam ahwimmo so

te sɛ anuonyam a wɔde ama ɔkwasea.

9Nsɔe dua a ɔkɔwensani kita no

te sɛ mmebusɛm a ɛda ɔkwasea ano.

10Nea ɔbɔ ɔkwasea anaa obi hunu paa no

te sɛ agyantowni a opira nnipa kwa.

11Sɛnea ɔkraman san kɔ ne fe ho no,

saa ara na ɔkwasea ti nʼagyimisɛm mu.

12Wuhu obi a ɔyɛ onyansafo wɔ nʼankasa ani so ana?

Anidaso pii wɔ ɔkwasea mu sen no.

13Ɔkwadwofo ka se, “Gyata wɔ ɔkwan no mu,

gyatakeka nenam mmɔnten no so!”

14Sɛnea ɔpon di akɔneaba wɔ ne mpontare so no,

saa ara na ɔkwadwofo twa ne ho wɔ ne mpa so.

15Ɔkwadwofo de ne nsa si aduan mu,

na ɛyɛ no anihaw sɛ obeyi akɔ nʼano.

16Ɔkwadwofo yɛ onyansafo wɔ ɔno ankasa ani so

sen nnipa baason a wodwen asɛm ho na wɔabua.

17Obi a oso ɔkraman aso twe no no

te sɛ obi a ɔretwa mu na ɔde ne ho kɔfra ntɔkwaw a ɛmfa ne ho mu.

18Ɔbɔdamfo a ɔtotow atuo

anaa agyanwerɛmfo no

19te sɛ obi a, ɔdaadaa ne yɔnko

na ɔka se, “Na mede redi agoru!”

20Nnyansin hi a ogya dum;

nseku nni hɔ a ntɔkwaw to twa.

21Sɛnea gyabiriw dan nnyansramma na nnyina dan ogya no,

saa ara na ɔtɔkwapɛfo hyɛ ntɔkwaw mu takramugya.

22Osekuni ano asɛm te sɛ aduan a ɛyɛ dɛ;

ɛhyɛnhyɛn onipa akwaa mu nyinaa.

23Sɛnea ama kata asankagow ho no

saa ara na tɛkrɛmadɛ kata amumɔyɛ koma so.

24Onipa bɔne kasa te sɛ nea oye,

nanso nnaadaa ahyɛ ne koma ma.

25Ɛwɔ mu sɛ ne kasa yɛ dɛ de, nanso nnye no nni,

efisɛ abususɛm ason ahyɛ ne koma ma.

26Ebia nnaadaa bɛkata nʼadwemmɔne so,

nanso nʼamumɔyɛsɛm bɛda adi wɔ bagua mu.

27Sɛ onipa tu amoa a, ɔbɛtɔ mu;

sɛ onipa pirew ɔbo a, ɛbɛsan aba no so.

28Atoro tɛkrɛma kyi wɔn a ogu wɔn ho fi,

na adɛfɛdɛfɛ ano de ɔsɛe ba.