New Amharic Standard Version

ምሳሌ 25:1-28

የሰሎሞን ተጨማሪ ምሳሌዎች

1እነዚህ የይሁዳ ንጉሥ የሕዝቅያስ ሰዎች የቀዷቸው ሌሎች የሰሎሞን ምሳሌዎች ናቸው፦

2ነገርን መሰወር ለእግዚአብሔር ክብሩ ነው፤

ነገርን ፈልፍሎ ማውጣት ግን ለነገሥታት ክብራቸው ነው።

3ሰማያት ከፍ ያሉ እንደሆኑ፣ ምድርም ጥልቅ እንደሆነች ሁሉ፣

የነገሥታትም ልብ እንደዚሁ አይመረመርም።

4ከብር ዝገትን አስወግድ፤

አንጥረኛውም ንጹሕ ነገር25፥4 ወይም ጽዋ ያገኛል፤

5ክፉን ከንጉሥ ፊት አርቅ፤

ዙፋኑም በጽድቅ ትጸናለች።

6በንጉሥ ፊት ራስህን ከፍ ከፍ አታድርግ፤

በታላላቆች መካከል መገኘትም አይመርህ፤

7በትልቅ ሰው ፊት ከሚያዋርድህ፣

ራሱ፣ “ወደዚህ ከፍ በል” ቢልህ ይሻላልና።

በዐይንህ ያየኸውን ሁሉ፣

8ወደ ፍርድ አደባባይ በችኰላ አታውጣው፤25፥7-8 ወይም ዐይንህን የጣልህበት ሰው፣ 8 … አትውጣ

ባልንጀራህ ካሳፈረህ፣

ኋላ ምን ይውጥሃል?

9ስለ ራስህ ጒዳይ ከባልንጀራህ ጋር በምትከራከርበት ጊዜ፣

የሌላውን ሰው ምስጢር አታውጣ፤

10ያለዚያ ይህን የሚሰማ ያሳፍርሃል፤

አንዴ የጠፋውን ስምህንም ፈጽሞ መመለስ አትችልም።

11ባግባቡ የተነገረ ቃል፣

በብር መደብ ላይ እንደ ተቀረጸ የወርቅ እንኮይ ነው።

12የጠቢብ ሰው ዘለፋ ለሚሰማ ጆሮ፣

እንደ ወርቅ ጒትቻ ወይም እንደ ጥሩ የወርቅ ጌጥ ነው።

13በመከር ጊዜ የበረዶ ቅዝቃዜ ለሰስ እንደሚያደርግ ሁሉ፣

ታማኝ መልእክተኛም ለላኩት እንደዚሁ ነው፤

የጌቶቹን መንፈስ ያሳርፋልና።

14የማይለግሰውን ስጦታ እቸራለሁ ብሎ ጒራ የሚነዛ ሰው፣

ዝናብ እንደሌለው ደመናና ነፋስ ነው።

15በትዕግሥት ገዥን ማግባባት ይቻላል፤

ለስላሳ አንደበትም ዐጥንት ይሰብራል።

16ማር ስታገኝ በልክ ብላ፤

ከበዛ ያስመልስሃል።

17ወደ ባልንጀራህ ቤት እግር አታብዛ፤

ታሰለቸውና ይጠላሃል።

18በባልንጀራው ላይ በሐሰት የሚመሰክር፣

እንደ ቈመጥ፣ እንደ ሰይፍና እንደ ተሳለ ፍላጻ ነው።

19በመከራ ጊዜ በወስላታ ሰው መተማመን፣

በተበላሸ ጥርስና በሰለለ እግር እንደ መታመን ነው።

20ላዘነ ልብ የሚዘምር፣

በብርድ ቀን ልብሱን እንደሚያወልቅ፣

ወይም በሶዳ ላይ እንደ ተጨመረ ሆምጣጤ ነው።

21ጠላትህ ቢራብ አብላው፤

ቢጠማም ውሃ አጠጣው።

22ይህን በማድረግህም፣ በራሱ ላይ ፍም ትከምራለህ፤

እግዚአብሔርም ዋጋህን ይከፍልሃል።

23የሰሜን ነፋስ ዝናብ እንደሚያመጣ ሁሉ፣

ሐሜተኛ ምላስም ቊጡ ፊት ታስከትላለች።

24ከጨቅጫቃ ሚስት ጋር በአንድ ቤት ከመኖር፣

በጣራ ማእዘን ላይ መኖር ይሻላል።

25ከሩቅ የሚመጣ መልካም ዜና፣

የተጠማችን ነፍስ እንደሚያረካ ቀዝቃዛ ውሃ ነው።

26ለክፉ ሰው የሚንበረከክ ጻድቅ፣

እንደ ደፈረሰ ምንጭ ወይም እንደ ተበከለ የጒድጓድ ውሃ ነው።

27ከመጠን በላይ ማር መብላት ጥሩ አይደለም፤

የራስንም ክብር መሻት አያስከብርም።

28ራሱን የማይቈጣጠር ሰው፣

ቅጥሯ እንደ ፈረሰ ከተማ ነው።

Vietnamese Contemporary Bible

Châm Ngôn 25:1-28

Những Châm Ngôn Khác của Sa-lô-môn

1Sau đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, do triều thần của Vua Ê-xê-chia, nước Giu-đa sưu tầm và sao chép:

2Vinh quang của Đức Chúa Trời là giữ kín một điều gì,

tìm tòi, khám phá là vinh quang của các vua.

3Không ai biết trời cao, đất thấp bao nhiêu,

lòng vua chúa cũng khó dò như vậy!

4Khi khử sạch cáu cặn khỏi bạc,

con có vật liệu để chế tạo vật quý.

5Khi trừ diệt người xấu trước mặt vua,

ngôi nước ngươi sẽ vững mạnh nhờ công lý.

6Trước mặt vua, con chớ phô trương,

cũng đừng tranh địa vị với hàng cao trọng,

7Thà ngồi thấp, rồi được nhấc lên cao,

còn hơn bị hạ trước bao nhiêu người.

8Đừng hấp tấp kiện thưa ai cả,

vì biết đâu con phải bị thua.

Khi danh dự tổn thương, con sẽ làm gì?

9Tốt hơn cả là hai bên ngồi đối chất,

nhưng đừng tiết lộ điều gì cho người khác,

10Kẻo đối phương nghe được, lên án con nói xấu,

và con không thể rút lại được lời mình.

11Lời bàn đúng lúc,

chẳng khác gì trái táo vàng trên đĩa bạc.

12Nghe lời chỉ trích của người khôn ngoan,

là giá trị hơn đeo nữ trang bằng vàng.

13Một sứ giả trung tín làm thỏa dạ chủ mình.

Như tuyết mát lạnh giữa mùa gặt với nắng hè gay gắt.

14Hứa cho, nhưng chẳng giữ lời,

giống như có mây, có gió, rồi lại chẳng mưa.

15Lòng kiên nhẫn thắng hơn cường lực,

lưỡi dịu dàng bẻ gãy cả xương.

16Con có thích mật ong?

Cũng đừng ăn nhiều quá, kẻo con phải mửa ra!

17Chớ đến nhà láng giềng thường quá,

e nhàm mặt, người sẽ chán ghét con.

18Lời chứng gian vô cùng hiểm nguy,

hại người chẳng khác nào gươm, tên, và dùi cui.

19Đặt lòng tin vào một người không đáng tin cậy,

chẳng khác gì nhai với răng bị gãy, hay đi với chân khập khiễng.

20Hát xướng trước người đang âu sầu buồn bã,

cũng như lột áo người ngày đông tháng giá,

như đổ giấm vào vết thương.

21Đói cho ăn, khát cho uống,

săn sóc kẻ thù, cho nước họ uống.

22Làm như vậy con sẽ chất than lửa đỏ trên đầu họ,

và Chúa Hằng Hữu sẽ thưởng cho con.

23Gió bấc đem mưa,

nói hành sinh giận.

24Thà ở nơi góc mái nhà,

còn hơn ở chung nhà với đàn bà hay sinh sự.

25Được tin lành từ xứ xa đưa vào,

như được nước mát lúc khát khao.

26Người công chính ngã quỵ trước người gian ác,

sẽ như suối nước bị dấy đục một nguồn nước bị hư.

27Ăn nhiều mật có hại,

tìm vinh quang cá nhân quá cũng không tốt.

28Ai không chế ngự lòng mình, chẳng lo tự chủ,

như thành bỏ ngỏ không có tường.