New Amharic Standard Version

ምሳሌ 24:1-34

1በክፉ ሰዎች አትቅና፤

ጓደኝነታቸውም አይመርህ፤

2ልባቸው ዐመፅን ያውጠነጥናልና፤

ከንፈራቸውም ሸፍጥ ያወራል።

3ቤት በጥበብ ይሠራል፤

በማስተዋልም ይጸናል፤

4በዕውቀትም ውድና ውብ በሆነ ንብረት፣

ክፍሎቹ ይሞላሉ።

5ጠቢብ ሰው ታላቅ ኀይል አለው፤

ዕውቀት ያለውም ሰው ብርታትን ይጨምራል፤

6ጦርነት ለመግጠም መልካም ምክር፣

ድል ለማድረግም ብዙ አማካሪዎች ያስፈልጋሉ።

7ጥበብ ለተላላ በጣም ሩቅ ናት፤

በከተማዪቱ በር ሸንጎ ላይም መናገር አይችልም።

8ክፋት የሚያውጠነጥን፣

‘ተንኰለኛ’ በመባል ይታወቃል።

9የተላላ ዕቅድ ኀጢአት ነው፤

ሰዎችም ፌዘኛን ይጸየፋሉ።

10በመከራ ጊዜ ፈራ ተባ ካልህ፣

ዐቅምህ ምንኛ ደካማ ነው!

11ወደ ሞት የሚነዱትን ታደጋቸው፤

እየተጐተቱ ለዕርድ የሚሄዱትን አድናቸው።

12አንተም፣ “ስለዚህ ነገር ምንም አላውቅም” ብትል፣

ልብን የሚመረምር እርሱ አያስተውልምን?

ሕይወትህን የሚጠብቃት እርሱ አያውቅምን?

ለእያንዳንዱስ እንደ ሥራው መጠን አይከፍለውምን?

13ልጄ ሆይ፤ መልካም ነውና ማር ብላ፤

የማር ወለላም ጣዕም ይጣፍጥሃል።

14ጥበብም ለነፍስህ እንደዚሁ ጣፋጭ እንደሆነች ዕወቅ፤

ብታገኛት ለነገ አለኝታ ይኖርሃል፤

ተስፋህም ከንቱ አይሆንም።

15በጻድቅ ሰው ቤት ላይ እንደ ወንበዴ አታድፍጥ፤

መኖሪያውንም በድንገት አታጥቃ፤

16ጻድቅ ሰባት ጊዜ እንኳ ቢወድቅ ይነሣልና፤

ክፉዎች ግን በጥፋት ይወድቃሉ።

17ጠላትህ ሲወድቅ ደስ አይበልህ፤

ሲሰናከልም ልብህ ሐሤት አያድርግ፤

18አለዚያ እግዚአብሔር ይህን አይቶ ደስ አይለውም፤

ቍጣውንም ከእርሱ ይመልሳል።

19በጨካኞች ድርጊት አትጨነቅ፤

በክፉዎችም አትቅና፤

20ግፈኛ ተስፋ የለውምና፤

የክፉዎችም መብራት ድርግም ብላ ትጠፋለች።

21ልጄ ሆይ፤ እግዚአብሔርንና ንጉሥን ፍራ፤

ከዐመፀኞችም ጋር አትተባበር፤

22ሁለቱም የሚያመጡት መዓት፤

ምን እንደሚሆን ማን ያውቃል?

ተጨማሪ የጠቢባን ምሳሌዎች

23እነዚህም ደግሞ የጠቢባን ምሳሌዎች ናቸው፦

በዳኝነት አድልዎ ማድረግ ተገቢ አይደለም፤

24በደለኛውን፣ “አንተ ንጹሕ ነህ” የሚለውን፣

ሕዝቦች ይረግሙታል፤ መንግሥታትም ያወግዙታል።

25በደለኛውን፣ “አንተ ጥፋተኛ ነህ” የሚሉት ግን መልካም ነገር ይገጥማቸዋል፤

የተትረፈረፈ በረከትም ይወርድላቸዋል።

26እውነተኛ መልስ መስጠት፣

ከንፈርን እንደ መሳም ነው።

27በደጅ ያለውን ሥራህን ፈጽም፤

ዕርሻህን አዘጋጅ፤

ከዚያም በኋላ ቤትህን ሥራ።

28በባልንጀራህ ላይ ያለ ምክንያት አትመስክር፤

በከንፈርህም አትሸንግል።

29“በእኔ ላይ እንደ ሠራብኝ እሠራለታለሁ፤

ስለ አድራጎቱም የጁን እመልስለታለሁ” አትበል።

30በሰነፍ ሰው ዕርሻ በኩል አለፍሁ፤

ማስተዋል የጐደለውን ሰው የወይን ቦታ አልፌ ሄድሁ፤

31በያለበት እሾህ በቅሎበታል፤

መሬቱም ዐረም ለብሶአል፤

ቅጥሩም ፈራርሷል።

32ያየሁትን ነገር አወጣሁ አወረድሁ፤

ካስተዋልሁትም ትምህርት አገኘሁ፤

33“ጥቂት ላንቀላፋ፣ ጥቂት ላሸልብ፣

እጄን አጣጥፌ ጥቂት ልረፍ” ብትል፣

34ድኽነት እንደ ወንበዴ፣

እጦትም እንደ ታጠቀ ሰው ይመጣብሃል።24፥34 ወይም እንደ ቦዘኔ / እጦትም እንደ ለማኝ

Kurdi Sorani Standard

پەندەکانی سلێمان 24:1-34

1ئیرەیی بە پیاوخراپان مەبە،

ئارەزوو مەکە لەگەڵیاندا بیت،

2چونکە دڵیان پیلانی زۆرداری دەکێشێت و

لێوەکانیان باسی گرفتنانەوە دەکەن.

3بە دانایی ماڵ بنیاد دەنرێت،

بە تێگەیشتنیش دەچەسپێت،

4بە زانیاریش ژوورەکان پڕ دەبن

لە هەموو گەنجینەیەکی بە نرخ و جوان.

5پیاوی دانا بەتوانایە،

کەسی زانا هێزی زیاد دەبێت.

6بێگومان بە ڕاوێژەوە شەڕ دەکەیت،

سەرکەوتنیش بە زۆری ئامۆژگارانە.

7دانایی بەرزە بۆ گێل،

لە کۆڕی ناو دەروازەدا24‏:7 مەبەست لە کۆڕی خەڵکی شارە بۆ گفتوگۆ سەبارەت بە پرسە گرنگەکان.‏ دەمی لێک ناکاتەوە.

8ئەوەی بیر لە خراپە بکاتەوە،

بە تەڵەکەباز ناودەبردرێت.

9پیلانی گێلایەتی گوناهە،

خەڵک قێزیان لە گاڵتەجاڕە.

10ئەگەر ورە بەردەیت لە ڕۆژی تەنگانە،

بێ هێزیت!

11ئەوانە دەرباز بکە کە بۆ مردن دەبردرێن و

لەوانەی بۆ سەربڕین پاڵخراون، کەمتەرخەم مەبە.

12ئەگەر بڵێی: «ئەوەتا ئەمەم نەزانیوە،»

ئایا هەڵسەنگێنەری دڵەکان تێناگات؟

ئەوەی گیانت دەپارێزێت ئایا نازانێت؟

ئایا سزای مرۆڤ بەپێی کردەوەکانی ناداتەوە؟

13ڕۆڵە، هەنگوین بخۆ، چونکە باشە و

شیلەی هەنگوین لە گەرووت شیرینە،

14هەروەها بزانە دانایی بۆ گیانت بەم جۆرەیە.

ئەگەر دانایی بدۆزیتەوە دواڕۆژت دەبێت و

ئومێدبڕ نابیت.

15وەک خراپەکار خۆت مەڵاس مەدە بۆ ماڵی کەسی ڕاستودروست،

هەڵمەکوتە سەر جێی حەسانەوەی،

16چونکە کەسی ڕاستودروست حەوت جار دەکەوێت و هەڵدەستێتەوە،

بەڵام کارەسات بەدکاران تێکدەشکێنێت.

17بە ساتمەکردنی دوژمنت شاد مەبە،

بە کەوتنیشی دڵت خۆش نەبێت،

18نەوەک یەزدان ببینێت و بەلایەوە خراپ بێت،

جا تووڕەیی خۆی لێ بگێڕێتەوە.

19مەراق لە خراپەکاران مەخۆ،

ئیرەیی بە بەدکاران مەبە،

20چونکە خراپەکار دواڕۆژی نابێت و

چرای بەدکاران دەکوژێتەوە.

21ڕۆڵە، لە یەزدان و پاشا بترسە،

تێکەڵی یاخیبووەکان مەبە،

22چونکە بەڵایان لەپڕ دێت،

بەڵای هەردووکیان کێ دەیزانێت؟

قسەی دیکەی دانایان

23هەروەها ئەمەش قسەی دانایانە:

لایەنگریکردن لە دادوەری باش نییە.

24ئەوەی بە بەدکار بڵێت: «تۆ بێتاوانی،»

گەلان نەفرەتی لێ دەکەن و نەتەوەکان تاوانباری دەکەن.

25بەڵام ئەوانەی بەدکار تاوانبار دەکەن دەکەونە خۆشی و

بەرەکەتی باشیان بەسەردا دەڕژێت.

26وەڵامی ڕاست

وەک ماچی لێوە.

27کاروباری خۆت لە دەرەوە ڕاپەڕێنە و

لە کێڵگەکەت ئامادەی بکە،

دوای ئەمە ماڵی خۆت بنیاد بنێ.

28بەبێ هۆ لە دژی دراوسێکەت شایەتی مەدە،

بە لێوەکانت فێڵ مەکە.

29مەڵێ: «چی لێکردووم، ئاوای لێ دەکەم،

سزای ئەو پیاوە بەپێی کردەوەکەی دەدەمەوە.»

30بەلای کێڵگەی پیاوی تەمبەڵ تێپەڕیم،

بەلای ڕەزەمێوی کەسی تێنەگەیشتووش.

31چقڵ هەمووی داگرتبوو،

گەزگەزکە هەمووی داپۆشی بوو،

کەڵەکە بەردەکانی ڕووخابوو.

32تەماشام کرد و لە دڵی خۆمدا لێکم دایەوە،

بینیم و وانەم لێ وەرگرت:

33کەمێک خەوتن، کەمێک خەواڵووبوون،

کەمێکیش دەست تێکنان بۆ ڕاکشان،

34ئینجا هەژاریت وەک چەتە دێت،

نەبوونیشت وەک چەکدار.