New Amharic Standard Version

ምሳሌ 13:1-25

1ጠቢብ ልጅ የአባቱን ምክር በማስተዋል ይሰማል፤

ፌዘኛ ግን ተግሣጽን አያዳምጥም።

2ሰው ከከንፈሩ ፍሬ መልካም ነገር ያገኛል፤

ወስላቶች ግን ዐመፅን ይናፍቃሉ።

3አንደበቱን የሚጠብቅ ሕይወቱን ይጠብቃል፤

አፉ እንዳመጣለት የሚናገር ግን ይጠፋል።

4ሰነፍ አጥብቆ ይመኛል፤ አንዳችም አያገኝም፤

የትጉዎች ምኞት ግን ይረካል።

5ጻድቅ ሐሰትን ይጠላል፤

ክፉ ሰው ግን ኀፍረትንና ውርደትን ያመጣል።

6ጽድቅ ቅን የሆነውን ሰው ትጠብቀዋለች፤

ክፋት ግን ኀጢአተኛውን ትጥለዋለች።

7ምንም ሳይኖረው ባለጠጋ መስሎ የሚታይ ሰው አለ፤

ሌላው ድኻ መስሎ ይታያል፤ ግን ብዙ ሀብት አለው።

8የሰው ሀብቱ ለሕይወቱ ቤዛ ሊሆነው ይችላል፤

ድኻው ግን ሥጋት የለበትም።

9የጻድቃን ብርሃን ደምቆ ይበራል፤

የክፉዎች መብራት ግን ይጠፋል።

10ትዕቢት ጠብን ብቻ ያስፋፋል፤

ጥበብ ግን ምክርን በሚቀበሉ ዘንድ ትገኛለች።

11ያላግባብ የተገኘ ገንዘብ እየተመናመነ ያልቃል፤

ገንዘቡን ጥቂት በጥቂት የሚያከማች ግን ይጠራቀምለታል።

12ለነገ የሚባል ተስፋ ልብን ያሳምማል፤

የተሳካ ምኞት ግን የሕይወት ዛፍ ነው።

13ምክርን የሚያቃልል በራሱ ላይ ጥፋት ያመጣል፤

ትእዛዝን የሚያከብር ግን ወሮታን ይቀበላል።

14የጠቢብ ትምህርት የሕይወት ምንጭ ናት፤

ሰውን በሞት ወጥመድ እንዳይያዝ ታደርገዋለች።

15መልካም ማስተዋል ሞገስን ታስገኛለች፤

የከዳተኞች መንገድ ግን አስቸጋሪ ነው።13፥15 ወይም የከዳተኞች መንገድ ግን አይጸናም

16አስተዋይ ሰው ሥራውን በዕውቀት ያከናውናል፤

ተላላ ግን ሞኝነቱን ይገልጣል።

17ክፉ መልእክተኛ መከራ ውስጥ ይገባል፤

ታማኝ መልእክተኛ ግን ፈውስን ያመጣል።

18ተግሣጽን የሚንቅ ወደ ድኽነትና ኀፍረት ይሄዳል፤

ዕርምትን የሚቀበል ሁሉ ግን ይከበራል።

19ምኞት ስትፈጸም ነፍስን ደስ ታሰኛለች፤

ተላሎች ግን ከክፋት መራቅን ይጸየፋሉ።

20ከጠቢብ ጋር የሚሄድ ጠቢብ ይሆናል፤

የተላሎች ባልንጀራ ግን ጒዳት ያገኘዋል።

21መጥፎ ዕድል ኀጢአተኛን ይከታተላል፤

ብልጽግና ግን የጻድቃን ዋጋ ነው።

22ደግ ሰው ለልጅ ልጆቹ ውርስ ትቶ ያልፋል፤

የኀጢአተኞች ሀብት ግን ለጻድቃን ይከማቻል።

23የድኾች ዕርሻ የተትረፈረፈ ምርት ያስገኛል፤

የፍትሕ መጓደል ግን ጠራርጎ ይወስደዋል።

24በአርጩሜ ከመቅጣት የሚሳሳለት ልጁን ይጠላል፤

የሚወደው ግን በጥንቃቄ ይቀጣዋል።

25ጻድቅ እስኪጠግብ ድረስ ይበላል፤

የክፉዎች ሆድ ግን እንደ ተራበ ይኖራል።

New International Version

Proverbs 13:1-25

1A wise son heeds his father’s instruction,

but a mocker does not respond to rebukes.

2From the fruit of their lips people enjoy good things,

but the unfaithful have an appetite for violence.

3Those who guard their lips preserve their lives,

but those who speak rashly will come to ruin.

4A sluggard’s appetite is never filled,

but the desires of the diligent are fully satisfied.

5The righteous hate what is false,

but the wicked make themselves a stench

and bring shame on themselves.

6Righteousness guards the person of integrity,

but wickedness overthrows the sinner.

7One person pretends to be rich, yet has nothing;

another pretends to be poor, yet has great wealth.

8A person’s riches may ransom their life,

but the poor cannot respond to threatening rebukes.

9The light of the righteous shines brightly,

but the lamp of the wicked is snuffed out.

10Where there is strife, there is pride,

but wisdom is found in those who take advice.

11Dishonest money dwindles away,

but whoever gathers money little by little makes it grow.

12Hope deferred makes the heart sick,

but a longing fulfilled is a tree of life.

13Whoever scorns instruction will pay for it,

but whoever respects a command is rewarded.

14The teaching of the wise is a fountain of life,

turning a person from the snares of death.

15Good judgment wins favor,

but the way of the unfaithful leads to their destruction.13:15 Septuagint and Syriac; the meaning of the Hebrew for this phrase is uncertain.

16All who are prudent act with13:16 Or prudent protect themselves through knowledge,

but fools expose their folly.

17A wicked messenger falls into trouble,

but a trustworthy envoy brings healing.

18Whoever disregards discipline comes to poverty and shame,

but whoever heeds correction is honored.

19A longing fulfilled is sweet to the soul,

but fools detest turning from evil.

20Walk with the wise and become wise,

for a companion of fools suffers harm.

21Trouble pursues the sinner,

but the righteous are rewarded with good things.

22A good person leaves an inheritance for their children’s children,

but a sinner’s wealth is stored up for the righteous.

23An unplowed field produces food for the poor,

but injustice sweeps it away.

24Whoever spares the rod hates their children,

but the one who loves their children is careful to discipline them.

25The righteous eat to their hearts’ content,

but the stomach of the wicked goes hungry.