New Amharic Standard Version

ምሳሌ 13:1-25

1ጠቢብ ልጅ የአባቱን ምክር በማስተዋል ይሰማል፤

ፌዘኛ ግን ተግሣጽን አያዳምጥም።

2ሰው ከከንፈሩ ፍሬ መልካም ነገር ያገኛል፤

ወስላቶች ግን ዐመፅን ይናፍቃሉ።

3አንደበቱን የሚጠብቅ ሕይወቱን ይጠብቃል፤

አፉ እንዳመጣለት የሚናገር ግን ይጠፋል።

4ሰነፍ አጥብቆ ይመኛል፤ አንዳችም አያገኝም፤

የትጉዎች ምኞት ግን ይረካል።

5ጻድቅ ሐሰትን ይጠላል፤

ክፉ ሰው ግን ኀፍረትንና ውርደትን ያመጣል።

6ጽድቅ ቅን የሆነውን ሰው ትጠብቀዋለች፤

ክፋት ግን ኀጢአተኛውን ትጥለዋለች።

7ምንም ሳይኖረው ባለጠጋ መስሎ የሚታይ ሰው አለ፤

ሌላው ድኻ መስሎ ይታያል፤ ግን ብዙ ሀብት አለው።

8የሰው ሀብቱ ለሕይወቱ ቤዛ ሊሆነው ይችላል፤

ድኻው ግን ሥጋት የለበትም።

9የጻድቃን ብርሃን ደምቆ ይበራል፤

የክፉዎች መብራት ግን ይጠፋል።

10ትዕቢት ጠብን ብቻ ያስፋፋል፤

ጥበብ ግን ምክርን በሚቀበሉ ዘንድ ትገኛለች።

11ያላግባብ የተገኘ ገንዘብ እየተመናመነ ያልቃል፤

ገንዘቡን ጥቂት በጥቂት የሚያከማች ግን ይጠራቀምለታል።

12ለነገ የሚባል ተስፋ ልብን ያሳምማል፤

የተሳካ ምኞት ግን የሕይወት ዛፍ ነው።

13ምክርን የሚያቃልል በራሱ ላይ ጥፋት ያመጣል፤

ትእዛዝን የሚያከብር ግን ወሮታን ይቀበላል።

14የጠቢብ ትምህርት የሕይወት ምንጭ ናት፤

ሰውን በሞት ወጥመድ እንዳይያዝ ታደርገዋለች።

15መልካም ማስተዋል ሞገስን ታስገኛለች፤

የከዳተኞች መንገድ ግን አስቸጋሪ ነው።13፥15 ወይም የከዳተኞች መንገድ ግን አይጸናም

16አስተዋይ ሰው ሥራውን በዕውቀት ያከናውናል፤

ተላላ ግን ሞኝነቱን ይገልጣል።

17ክፉ መልእክተኛ መከራ ውስጥ ይገባል፤

ታማኝ መልእክተኛ ግን ፈውስን ያመጣል።

18ተግሣጽን የሚንቅ ወደ ድኽነትና ኀፍረት ይሄዳል፤

ዕርምትን የሚቀበል ሁሉ ግን ይከበራል።

19ምኞት ስትፈጸም ነፍስን ደስ ታሰኛለች፤

ተላሎች ግን ከክፋት መራቅን ይጸየፋሉ።

20ከጠቢብ ጋር የሚሄድ ጠቢብ ይሆናል፤

የተላሎች ባልንጀራ ግን ጒዳት ያገኘዋል።

21መጥፎ ዕድል ኀጢአተኛን ይከታተላል፤

ብልጽግና ግን የጻድቃን ዋጋ ነው።

22ደግ ሰው ለልጅ ልጆቹ ውርስ ትቶ ያልፋል፤

የኀጢአተኞች ሀብት ግን ለጻድቃን ይከማቻል።

23የድኾች ዕርሻ የተትረፈረፈ ምርት ያስገኛል፤

የፍትሕ መጓደል ግን ጠራርጎ ይወስደዋል።

24በአርጩሜ ከመቅጣት የሚሳሳለት ልጁን ይጠላል፤

የሚወደው ግን በጥንቃቄ ይቀጣዋል።

25ጻድቅ እስኪጠግብ ድረስ ይበላል፤

የክፉዎች ሆድ ግን እንደ ተራበ ይኖራል።

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 13:1-25

1Ang maalamon nga anak nagapamati kon ginatadlong sang iya amay ang iya pamatasan, pero ang nagayaguta nga anak wala nagapamati kon ginasaway.

2Ang tawo nga maayo ang iya mga ginahambal balusan sing maayo nga mga butang, pero ang maluibon nga tawo balusan sing pagpamintas.

3Ang nagabantay sa iya ginahambal nagahalong sang iya kabuhi, pero ang nagapataka lang kahambal ginalaglag niya ang iya kaugalingon.

4Kon matamad ang isa ka tawo, bisan ano pa ang iya ginahandom, indi gid niya ini maangkon, pero kon mapisan siya, maangkon niya ang sobra pa sa iya ginahandom.

5Ang matarong nga tawo indi gusto sang binutig, pero ang malaot nga tawo nagahimo sang makahuluya nga mga butang.

6Ang tawo nga wala sing kasawayan indi maano tungod sang iya matarong nga pagkabuhi, pero ang makasasala nga tawo malaglag tungod sang iya kalautan.

7May mga tawo nga nagapakuno-kuno nga manggaranon, pero imol gali. Kag may mga tawo man nga nagapakuno-kuno nga imol, pero manggaranon gali.

8Ang manggaranon nagabayad agod magawad ang iya kabuhi sa mga nagapahog sa iya, pero ang imol, wala sing may nagapahog sa iya.

9Ang kabuhi sang matarong nga tawo pareho sa suga nga nagasiga gid sing masanag, pero ang kabuhi sang malaot nga tawo pareho sa suga nga napatay.

10Sa sobra nga bugal, may mga tawo nga indi magpamati sang laygay, kag ini nagapaumpisa sing gamo. Kon gusto nila nga magmaalamon dapat magpamati sila sang laygay.

11Ang manggad nga nakuha sa malain nga paagi madali lang madula, pero ang manggad nga ginpangabudlayan nagadugang pa gid.

12Ang handom sang tawo nga wala matuman nagapaluya sa iya, pero ang iya handom nga natuman nagapabaskog kag nagapalipay sang iya kabuhi.13:12 nagapabaskog… kabuhi: sa literal, kahoy nga nagahatag sang kabuhi.

13Ang tawo nga nagasikway sa mga ginatudlo kag ginasugo sa iya magaantos, pero ang tawo nga nagatuman sini hatagan sang balos.

14Ang ginatudlo sang mga maalamon makapaayo kag makapalawig sang imo kabuhi,13:14 makapaayo… kabuhi: sa literal, tuburan nga nagahatag sang kabuhi. kag makapalikaw sa imo sa kamatayon.

15Ginatahod ang tawo nga may maayo nga panghunahuna. Ang maluibon nga tawo nagapadulong sa kalaglagan.13:15 nagapadulong sa kalaglagan: Amo ini sa Septuagint. Pero sa Hebreo, ang iya pagginawi magapadayon.

16Ang tawo nga nakahibalo magtimbang-timbang kon diin ang husto ukon indi nagahunahuna anay antes niya himuon ang isa ka butang, pero ang buang-buang iya wala nagahunahuna, gani ginapakita gid niya ang iya pagkabuang-buang.

17Ang malaot nga mensahero nagapagamo sa mga tawo, pero ang masaligan nga mensahero nagapaayo sang ila relasyon.

18Ang tawo nga indi magpatadlong sang iya pamatasan magaimol kag mahuy-an, pero ang nagapatadlong sang iya pamatasan padunggan.

19Daw ano kanami ang mabatyagan sang tawo kon matuman ang iya ginahandom; amo gani nga ang mga buang-buang indi man mag-untat sa paghimo sang kalautan.

20Kon mag-upod ka sa mga maalamon, mangin maalamon ka man, pero kon mag-upod ka sa mga buang-buang, magaantos ka.

21Magaabot ang kalaglagan sa mga makasasala bisan diin man sila magkadto, pero ang mga matarong iya balusan sang maayo nga mga butang.

22Ang manggad sang maayo nga tawo panublion sang iya mga kaapuhan, pero ang manggad sang makasasala panublion sang mga matarong.

23Bisan makapatubas sing bugana ang duta sang mga imol, indi sila makapulos sini tungod sa indi matarong nga ginahimo sang iban.

24Wala mo ginahigugma ang imo bata kon wala mo siya ginadisiplina. Kon ginahigugma mo siya, ginatadlong mo ang iya pamatasan.

25Ang mga matarong magakaon nga busog gid, pero ang mga malaot gutumon.