New Amharic Standard Version

ምሳሌ 10:1-32

የሰሎሞን ምሳሌዎች

1የሰሎሞን ምሳሌዎች፤

ጠቢብ ልጅ አባቱን ደስ ያሰኛል፤

ተላላ ልጅ ግን ለእናቱ ሐዘንን ያተርፋል።

2ያላግባብ የተገኘ ሀብት አይጠቅምም፤

ጽድቅ ግን ከሞት ይታደጋል።

3እግዚአብሔር ጻድቁ እንዲራብ አያደርግም፤

የክፉዎችን ምኞት ግን ያጨናግፋል።

4ሰነፍ እጆች ሰውን ያደኸያሉ፤

ትጉ እጆች ግን ብልጽግናን ያመጣሉ።

5ሰብሉን በበጋ የሚሰበስብ ጠቢብ ልጅ ነው፤

በመከር ጊዜ የሚተኛ ግን ውርደት ይከተለዋል።

6በረከት በጻድቃን ራስ ላይ ነው፤

መዓት ግን የክፉዎችን አፍ ይዘጋል።10፥6 ወይም የክፉዎች አፍ ግን መዓትን ይሰውራል፤ እንዲሁም ቍ 11 ይመ።

7የጻድቃን መታሰቢያቸው በረከት ነው፤

የክፉዎች ስም ግን እንደ ጠፋ ይቀራል።

8በልቡ ጠቢብ የሆነ ትእዛዝ ይቀበላል፤

ለፍላፊ ተላላ ግን ወደ ጥፋት ያመራል።

9ሐቀኛ ሰው ያለ ሥጋት ይራመዳል፤

በጠማማ ጐዳና የሚሄድ ግን ይጋለጣል።

10በተንኰለኛ ዐይን የሚጠቅስ ሐዘን ያስከትላል፤

ለፍላፊ ተላላም ወደ ጥፋት ያመራል።

11የጻድቅ አንደበት የሕይወት ምንጭ ናት፤

መዓት ግን የክፉዎችን አፍ ይዘጋል።

12ጥላቻ ጠብን ያነሣሣል፤

ፍቅር ግን ስሕተትን ሁሉ ይሸፍናል።

13ጥበብ በአስተዋይ ሰው ከንፈር ትገኛለች፤

በትር ግን ማመዛዘን ለጐደለው ሰው ጀርባ ነው።

14ጠቢባን ዕውቀት ያከማቻሉ፤

የተላላ አንደበት ግን ጥፋትን ይጋብዛል።

15የባለጠጎች ሀብት የተመሸገ ከተማቸው ነው፤

ድኽነት ግን የድኾች መጥፊያ ናት።

16የጻድቃን ደመወዝ ሕይወት ታስገኝላቸዋለች፤

የክፉዎች ትርፍ ግን ቅጣትን ታመጣባቸዋለች።

17ተግሣጽን ነቅቶ የሚጠብቅ የሕይወትን መንገድ ያሳያል፤

ዕርምትን የማይቀበል ግን ሌሎችን ወደ ስሕተት ይመራል።

18ጥላቻውን የሚሸሽግ ሐሰተኛ አንደበት ያለው ነው፤

ሐሜትን የሚዘራ ሁሉ ተላላ ነው።

19ከቃላት ብዛት ኀጢአት አይታጣም፤

አንደበቱን የሚገታ ግን ጠቢብ ነው።

20የጻድቅ አንደበት የነጠረ ብር ነው፤

የክፉ ሰው ልብ ግን ርባና የለውም።

21የጻድቃን ከንፈሮች ብዙዎችን ያንጻሉ፤

ተላሎች ግን ከማመዛዘን ጒድለት ይሞታሉ።

22የእግዚአብሔር በረከት ብልጽግናን ታመጣለች፤

መከራንም አያክልባትም።

23ተላላ ሰው በክፉ ተግባር ይደሰታል፤

አስተዋይ ሰው ግን በጥበብ ደስ ይለዋል።

24ክፉ ሰው የፈራው ይደርስበታል፤

ጻድቅ የሚመኘው ይፈጸምለታል።

25ዐውሎ ነፋስ ሲነሣ ክፉዎች ተጠራርገው ይወሰዳሉ፤

ጻድቃን ግን ለዘላለም ጸንተው ይኖራሉ።

26ሆምጣጤ ጥርስን፣ ጢስ ዐይንን እንደሚጐዳ፣

ሰነፍም ለሚልኩት እንዲሁ ነው።

27እግዚአብሔርን መፍራት ዕድሜን ያረዝማል፤

የክፉዎች ዕድሜ ግን በአጭር ይቀጫል።

28የጻድቃን አለኝታ ደስታ ነው፤

የክፉዎች ተስፋ ግን ከንቱ ሆኖ ይቀራል።

29የእግዚአብሔር መንገድ ለጻድቃን መጠጊያ፣

ክፉ ለሚያደርጉ ግን መጥፊያቸው ነው።

30ጻድቃን ፈጽሞ አይነቀሉም፤

ክፉዎች ግን በምድር አይኖሩም።

31የጻድቃን አንደበት ጥበብን ያፈልቃል፤

ጠማማ ምላስ ግን ትቈረጣለች።

32የጻድቃን ከንፈሮች ተገቢውን ነገር ያውቃሉ፤

የክፉዎች አንደበት ግን የሚያውቀው ጠማማውን ብቻ ነው።

Holy Bible in Gĩkũyũ

Thimo 10:1-32

Thimo cia Solomoni

Ici nĩ Thimo cia Solomoni:

110:1 Thim 15:20; 1Ath 4:32Mwana mũũgĩ atũmaga ithe akene,

no mwana mũkĩĩgu atũũragia nyina na kĩeha.

2Mĩthiithũ yumanĩte na ungumania ndĩrĩ kĩguni,

no ũthingu ũkũũraga mũndũ kuuma kũrĩ gĩkuũ.

310:3 Math 6:25-34Jehova ndarekagĩrĩria mũndũ mũthingu ahũte,

no nĩamarigagĩrĩria merirĩria ma mũndũ mwaganu.

410:4 Thim 12:24; 21:5Moko ma kĩgũũta matũmaga mũndũ athĩĩne,

no moko ma mũndũ ũrĩ kĩyo marehaga ũtonga.

5Ũrĩa ũcookanagĩrĩria irio hĩndĩ ya riũa nĩ mwana mũũgĩ,

no ũrĩa ũkomaga hĩndĩ ya magetha nĩ mwana wa kũrehe thoni.

610:6 Thim 12:13; Koh 10:12Mũtwe wa mũndũ mũthingu ũikaraga ũhumbĩrĩtwo nĩ irathimo,

no kanua ka mũndũ mwaganu kaiyũraga ngũĩ.

710:7 Ayub 18:17Kĩririkano kĩa mũndũ mũthingu gĩgatuĩka kĩrathimo,

no rĩĩtwa rĩa mũndũ mwaganu nĩrĩkabutha.

8Mũndũ ũrĩa ũrĩ na ũũgĩ wa ngoro nĩetĩkagĩra mawatho,

no mũndũ wa kũhũhũtĩka nĩakanangĩka.

910:9 Thim 28:18Mũndũ wa mĩthiĩre mĩrũngĩrĩru athiiaga ategwĩtigĩra ũgwati,

no mũndũ ũrĩa ũrĩ mĩthiĩre mĩogomu nĩakamenyeka.

10Mũndũ ũrĩa uunagĩra ũngĩ riitho na rũnano nĩarehage kĩeha,

na mwaria mũkĩĩgu nĩakanangĩka.

11Kanua ka mũndũ mũthingu nĩ gĩthima kĩa muoyo,

no kanua ka mũndũ mwaganu kaiyũraga ngũĩ.

1210:12 1Akor 13:4-7; 1Pet 4:8Rũmena rũrehaga nyamũkano,

no wendani ũhumbagĩra ũũru wothe.

1310:13 Thab 37:30Ũũgĩ ũkoragwo mĩromo-inĩ ya mũndũ ũrĩa mũkũũrani maũndũ,

no mũndũ ũrĩa ũtooĩ gũkũũrana maũndũ aagĩrĩirwo nĩ rũthanju ciande-inĩ ciake.

1410:14 Thim 18:6, 7Andũ oogĩ meigagĩra ũmenyo,

no kanua ga kĩrimũ keĩtagĩria mwanangĩko.

15Indo cia itonga nĩ gĩtũũro kĩao kĩirigĩre na hinya,

no ũkĩa nĩguo mwanangĩko wa andũ arĩa athĩĩni.

1610:16 Gũcook 30:15; Arom 6:23; 15:5Mũcaara wa andũ arĩa athingu ũmarehagĩra muoyo,

no indo iria cionagwo nĩ andũ arĩa aaganu imarehagĩra iherithia.

17Mũndũ ũrĩa ũiguaga agĩtaarwo arĩ njĩra-inĩ ya muoyo,

no mũndũ ũrĩa ũregaga kũrũithio-rĩ, nĩahĩtithagia andũ arĩa angĩ.

18Mũndũ ũrĩa ũhithaga rũmena rwake aaragia na mĩromo ya maheeni,

na ũrĩa wothe ũcambanagia nĩ mũndũ mũkĩĩgu.

1910:19 Ayub 1:22; Jak 3:2-12Rĩrĩa ciugo ciaingĩha mehia matiagaga,

no mũndũ ũrĩa ũkiraga nĩ mũũgĩ.

20Rũrĩmĩ rwa mũndũ mũthingu nĩ betha njega,

no ngoro ya mũndũ mwaganu ndĩrĩ bata.

2110:21 Isa 5:13; Hos 4:1, 6, 14Mĩromo ya arĩa athingu ĩhũnagia andũ aingĩ,

no andũ akĩĩgu makuaga nĩ kwaga gũkũũrana maũndũ.

2210:22 Kĩam 13:2; 2Maũ 25:9Kĩrathimo kĩa Jehova nĩkĩo kĩrehaga ũtonga,

na ndarĩ kĩeha onganagĩrĩria nakĩo.

2310:23 Thim 2:14Mũndũ mũkĩĩgu akenagĩra mĩtugo mĩũru,

no mũndũ ũrĩ na ũtaũku akenagĩra ũũgĩ.

2410:24 Isa 65:7; Kĩam 42:36Kĩrĩa mũndũ mwaganu etigagĩra nĩkĩo gĩkaamũkora,

na kĩrĩa mũndũ mũthingu eriragĩria nĩkĩo akaaheo.

2510:25 Thab 10:8; Math 7:24-27Kĩhuhũkanio kĩahĩtũka andũ arĩa aaganu maticookaga kuoneka,

no andũ arĩa athingu mehaandaga wega nginya tene.

26Ta ũrĩa thiki ĩgagatagĩra magego, na ndogo ĩkarũrĩra maitho-rĩ,

noguo kĩgũũta kĩhaana kũrĩ arĩa magĩtũmaga.

2710:27 Thim 9:10-11Gwĩtigĩra Jehova-rĩ, kuongagĩrĩra mũndũ matukũ ma gũtũũra muoyo,

no mĩaka ya mũndũ mwaganu nĩkũnyiihio ĩnyiihagio.

28Itanya rĩa mũndũ mũthingu nĩ gĩkeno,

no kĩĩrĩgĩrĩro kĩa mũndũ mwaganu no gĩa tũhũ.

2910:29 Thim 21:15; Hos 14:9Njĩra ya Jehova nĩ rĩũrĩro rĩa andũ arĩa athingu,

no nĩ mwanangĩko harĩ arĩa mekaga ũũru.

30Mũndũ ũrĩa mũthingu ndarĩ hĩndĩ akaamunywo,

no ũrĩa mwaganu ndagatũũra thĩinĩ wa bũrũri.

31Kanua ka mũndũ ũrĩa mũthingu karehaga ũũgĩ,

no rũrĩmĩ rwa ũtũrĩka nĩrũkaniinwo.

3210:32 Koh 10:12; Thab 59:7Mĩromo ya mũndũ mũthingu nĩyũũĩ kwaria ndeto iria ciagĩrĩire,

no kanua ka ũrĩa mwaganu kaaragia o rũtũrĩko.