The Message

Daniel 2

King Nebuchadnezzar’s Dream

11-3 In the second year of his reign, King Nebuchadnezzar started having dreams that disturbed him deeply. He couldn’t sleep. He called in all the Babylonian magicians, enchanters, sorcerers, and fortunetellers to interpret his dreams for him. When they came and lined up before the king, he said to them, “I had a dream that I can’t get out of my mind. I can’t sleep until I know what it means.”

The fortunetellers, speaking in the Aramaic language, said, “Long live the king! Tell us the dream and we will interpret it.”

5-6 The king answered the fortunetellers, “This is my decree: If you can’t tell me both the dream itself and its interpretation, I’ll have you ripped to pieces, limb from limb, and your homes torn down. But if you tell me both the dream and its interpretation, I’ll lavish you with gifts and honors. So go to it: Tell me the dream and its interpretation.”

They answered, “If it please your majesty, tell us the dream. We’ll give the interpretation.”

8-9 But the king said, “I know what you’re up to—you’re just playing for time. You know you’re up a tree. You know that if you can’t tell me my dream, you’re doomed. I see right through you—you’re going to cook up some fancy stories and confuse the issue until I change my mind. Nothing doing! First tell me the dream, then I’ll know that you’re on the up and up with the interpretation and not just blowing smoke in my eyes.”

10-11 The fortunetellers said, “Nobody anywhere can do what you ask. And no king, great or small, has ever demanded anything like this from any magician, enchanter, or fortuneteller. What you’re asking is impossible unless some god or goddess should reveal it—and they don’t hang around with people like us.”

12-13 That set the king off. He lost his temper and ordered the whole company of Babylonian wise men killed. When the death warrant was issued, Daniel and his companions were included. They also were marked for execution.

14-15 When Arioch, chief of the royal guards, was making arrangements for the execution, Daniel wisely took him aside and quietly asked what was going on: “Why this all of a sudden?”

15-16 After Arioch filled in the background, Daniel went to the king and asked for a little time so that he could interpret the dream.

17-18 Daniel then went home and told his companions Hananiah, Mishael, and Azariah what was going on. He asked them to pray to the God of heaven for mercy in solving this mystery so that the four of them wouldn’t be killed along with the whole company of Babylonian wise men.

Dream Interpretation: A Story of Five Kingdoms

19-23 That night the answer to the mystery was given to Daniel in a vision. Daniel blessed the God of heaven, saying,

“Blessed be the name of God,
    forever and ever.
He knows all, does all:
    He changes the seasons and guides history,
He raises up kings and also brings them down,
    he provides both intelligence and discernment,
He opens up the depths, tells secrets,
    sees in the dark—light spills out of him!
God of all my ancestors, all thanks! all praise!
    You made me wise and strong.
And now you’ve shown us what we asked for.
    You’ve solved the king’s mystery.”

24 So Daniel went back to Arioch, who had been put in charge of the execution. He said, “Call off the execution! Take me to the king and I’ll interpret his dream.”

25 Arioch didn’t lose a minute. He ran to the king, bringing Daniel with him, and said, “I’ve found a man from the exiles of Judah who can interpret the king’s dream!”

26 The king asked Daniel (renamed in Babylonian, Belteshazzar), “Are you sure you can do this—tell me the dream I had and interpret it for me?”

27-28 Daniel answered the king, “No mere human can solve the king’s mystery, I don’t care who it is—no wise man, enchanter, magician, diviner. But there is a God in heaven who solves mysteries, and he has solved this one. He is letting King Nebuchadnezzar in on what is going to happen in the days ahead. This is the dream you had when you were lying on your bed, the vision that filled your mind:

29-30 “While you were stretched out on your bed, O king, thoughts came to you regarding what is coming in the days ahead. The Revealer of Mysteries showed you what will happen. But the interpretation is given through me, not because I’m any smarter than anyone else in the country, but so that you will know what it means, so that you will understand what you dreamed.

31-36 “What you saw, O king, was a huge statue standing before you, striking in appearance. And terrifying. The head of the statue was pure gold, the chest and arms were silver, the belly and hips were bronze, the legs were iron, and the feet were an iron-ceramic mixture. While you were looking at this statue, a stone cut out of a mountain by an invisible hand hit the statue, smashing its iron-ceramic feet. Then the whole thing fell to pieces—iron, tile, bronze, silver, and gold, smashed to bits. It was like scraps of old newspapers in a vacant lot in a hot dry summer, blown every which way by the wind, scattered to oblivion. But the stone that hit the statue became a huge mountain, dominating the horizon. This was your dream.

36-40 “And now we’ll interpret it for the king. You, O king, are the most powerful king on earth. The God of heaven has given you the works: rule, power, strength, and glory. He has put you in charge of men and women, wild animals and birds, all over the world—you’re the head ruler, you are the head of gold. But your rule will be taken over by another kingdom, inferior to yours, and that one by a third, a bronze kingdom, but still ruling the whole land, and after that by a fourth kingdom, ironlike in strength. Just as iron smashes things to bits, breaking and pulverizing, it will bust up the previous kingdoms.

41-43 “But then the feet and toes that ended up as a mixture of ceramic and iron will deteriorate into a mongrel kingdom with some remains of iron in it. Just as the toes of the feet were part ceramic and part iron, it will end up a mixed bag of the breakable and unbreakable. That kingdom won’t bond, won’t hold together any more than iron and clay hold together.

44-45 “But throughout the history of these kingdoms, the God of heaven will be building a kingdom that will never be destroyed, nor will this kingdom ever fall under the domination of another. In the end it will crush the other kingdoms and finish them off and come through it all standing strong and eternal. It will be like the stone cut from the mountain by the invisible hand that crushed the iron, the bronze, the ceramic, the silver, and the gold.

“The great God has let the king know what will happen in the years to come. This is an accurate telling of the dream, and the interpretation is also accurate.”

46-47 When Daniel finished, King Nebuchadnezzar fell on his face in awe before Daniel. He ordered the offering of sacrifices and burning of incense in Daniel’s honor. He said to Daniel, “Your God is beyond question the God of all gods, the Master of all kings. And he solves all mysteries, I know, because you’ve solved this mystery.”

48-49 Then the king promoted Daniel to a high position in the kingdom, lavished him with gifts, and made him governor over the entire province of Babylon and the chief in charge of all the Babylonian wise men. At Daniel’s request the king appointed Shadrach, Meshach, and Abednego to administrative posts throughout Babylon, while Daniel governed from the royal headquarters.

Thai New Contemporary Bible

ดาเนียล 2

เนบูคัดเนสซาร์ทรงฝัน

1ในปีที่สองแห่งรัชกาล เนบูคัดเนสซาร์ทรงฝัน แล้วทุกข์พระทัยมากจนบรรทมไม่หลับ จึงรับสั่งให้นักเล่นอาคม นักเวทมนตร์ พ่อมดหมอผี และพวกโหราจารย์[a]มาทูลให้ทรงทราบว่าทรงฝันเรื่องอะไร เมื่อพวกเขามาเข้าเฝ้า กษัตริย์ตรัสกับเขาว่า “เราฝันไป ทำให้เราทุกข์ใจมาก เราอยากรู้ว่าฝันนั้นหมายถึงอะไร”

พวกโหราจารย์จึงกราบทูลเป็นภาษาอารเมค[b]ว่า “ขอฝ่าพระบาทจงทรงพระเจริญ! โปรดเล่าความฝันมาเถิด พวกข้าพระบาทจะทูลทำนายถวาย”

กษัตริย์ตรัสตอบเหล่าโหราจารย์ว่า “เราตั้งใจแน่วแน่แล้วว่า หากพวกเจ้าบอกเราไม่ได้ว่าเราฝันอะไรและหมายความว่าอะไร เราจะสับพวกเจ้าเป็นชิ้นๆ และทำลายบ้านเรือนของเจ้าให้กลายเป็นกองขยะ แต่หากเจ้าเล่าความฝันและทำนายได้ เจ้าจะได้รับรางวัลและเกียรติยศยิ่งใหญ่ ฉะนั้นจงเล่าความฝันและแก้ฝันให้เราเถิด”

พวกเขาทูลอีกว่า “ขอฝ่าพระบาททรงเล่าความฝันให้ผู้รับใช้ฟังเถิด แล้วข้าพระบาททั้งหลายจะทำนายฝันถวาย”

กษัตริย์จึงตรัสว่า “เราแน่ใจว่าพวกเจ้าพยายามถ่วงเวลา เพราะพวกเจ้ารู้อยู่ว่าเราตัดสินใจเด็ดขาดแล้ว หากพวกเจ้าไม่บอกว่าเราฝันอะไรก็มีโทษทัณฑ์สถานเดียว พวกเจ้าสมรู้ร่วมคิดกันพูดล่อหลอกเราเพราะหวังว่าเราจะเปลี่ยนใจ จงเล่าความฝันมาสิ เราจะได้รู้ว่าเจ้าแก้ฝันให้เราได้”

10 โหราจารย์ทั้งหลายทูลว่า “ไม่มีใครในโลกนี้สามารถทำอย่างที่ฝ่าพระบาทประสงค์ได้! ไม่มีกษัตริย์องค์ใดจะถามเช่นนี้จากผู้เล่นอาคม นักเวทมนตร์ หรือโหราจารย์ได้ ไม่ว่ากษัตริย์องค์นั้นจะยิ่งใหญ่เกรียงไกรเพียงใด 11 สิ่งที่ฝ่าพระบาทให้ทำนี้ยากเกินวิสัยมนุษย์จะทำได้ มีแต่เทพเจ้าเท่านั้นจะบอกได้และเทพเจ้าก็ไม่ได้อยู่ในหมู่มนุษย์”

12 เมื่อได้ยินเช่นนี้ กษัตริย์ทรงพระพิโรธยิ่งนักและตรัสสั่งให้ประหารชีวิตปราชญ์ทั้งหมดในกรุงบาบิโลน 13 ดังนั้นจึงมีพระราชกฤษฎีกาออกมาให้ประหารชีวิตพวกนักปราชญ์ แล้วก็มีคนไปตามตัวดาเนียลกับเพื่อนเพื่อนำตัวไปประหาร

14 เมื่ออารีโอคผู้บัญชาการทหารรักษาพระองค์ออกไปเพื่อประหารปราชญ์ของบาบิโลน ดาเนียลจึงเจรจากับเขาด้วยสติปัญญาและปฏิภาณ 15 ดาเนียลถามเขาว่า “เหตุใดกษัตริย์ทรงออกพระราชกฤษฎีการุนแรงถึงเพียงนี้?” อารีโอคก็อธิบายให้ฟัง 16 ดาเนียลจึงเข้าเฝ้ากษัตริย์เพื่อทูลขอเวลา เพื่อจะทูลความหมายของความฝันให้ทรงทราบ

17 จากนั้นดาเนียลกลับไปบ้านและเล่าเรื่องให้ฮานันยาห์ มิชาเอล กับอาซาริยาห์ผู้เป็นเพื่อนฟัง 18 แล้วเร่งเร้าให้พวกเขาอธิษฐานขอต่อพระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ที่จะทรงกรุณาในเรื่องล้ำลึกนี้ด้วย เพื่อดาเนียลกับเพื่อนๆ จะไม่ถูกประหารไปพร้อมกับปราชญ์คนอื่นๆ ในบาบิโลน 19 คืนนั้นพระเจ้าทรงสำแดงความล้ำลึกนี้แก่ดาเนียลในนิมิต ดาเนียลจึงสรรเสริญพระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ 20 และกล่าวว่า

“สรรเสริญพระนามของพระเจ้าชั่วนิจนิรันดร์

สติปัญญาและฤทธิ์อำนาจเป็นของพระองค์

21 พระองค์ทรงเปลี่ยนแปลงวาระเวลาและฤดูกาล

ทรงแต่งตั้งและถอดถอนกษัตริย์

พระองค์ประทานสติปัญญาแก่ผู้เฉลียวฉลาด

และประทานความรู้แก่ผู้ที่ฉลาดหลักแหลม

22 พระองค์ทรงเผยสิ่งที่ลึกซึ้งและซ่อนเร้นอยู่

ทรงทราบสิ่งที่แฝงอยู่ในความมืด

และความสว่างอยู่กับพระองค์

23 ข้าแต่พระเจ้าของบรรพบุรุษของข้าพระองค์ ข้าพระองค์ขอบพระคุณและสรรเสริญพระองค์

พระองค์ประทานสติปัญญาและฤทธิ์อำนาจแก่ข้าพระองค์

พระองค์ทรงทำให้ข้าพระองค์ทราบสิ่งที่ทูลขอจากพระองค์

ทรงทำให้ข้าพระองค์ทั้งหลายทราบความฝันของกษัตริย์”

ดาเนียลทำนายฝัน

24 แล้วดาเนียลไปพบอารีโอคซึ่งกษัตริย์ทรงใช้ให้ไปประหารชีวิตเหล่านักปราชญ์ของบาบิโลน ดาเนียลกล่าวกับเขาว่า “อย่าประหารเหล่านักปราชญ์ของบาบิโลนเลย โปรดนำข้าพเจ้าไปเข้าเฝ้ากษัตริย์เพื่อทำนายฝันถวาย”

25 อารีโอคจึงพาดาเนียลไปเข้าเฝ้าทันทีและทูลว่า “ข้าพระบาทพบชายผู้หนึ่งในหมู่เชลยที่มาจากยูดาห์ซึ่งสามารถกราบทูลว่าความฝันนั้นหมายความว่าอะไร”

26 กษัตริย์ตรัสถามดาเนียล (หรือที่เรียกกันว่า เบลเทชัสซาร์) ว่า “เจ้าสามารถเล่าสิ่งที่เราฝันและแก้ฝันให้ได้หรือ?”

27 ดาเนียลทูลตอบว่า “ไม่มีปราชญ์ นักเวทมนตร์ นักเล่นคาถาอาคม และโหรคนใดสามารถทูลความล้ำลึกที่ฝ่าพระบาทตรัสถามนั้นได้ 28 แต่มีพระเจ้าองค์หนึ่งในฟ้าสวรรค์ผู้ทรงเปิดเผยสิ่งล้ำลึก และได้ทรงสำแดงให้กษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์เห็นสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ความฝันและนิมิตซึ่งผ่านเข้ามาในพระดำริขณะฝ่าพระบาทบรรทมอยู่บนพระแท่นมีดังนี้

29 “ข้าแต่กษัตริย์ ขณะฝ่าพระบาทบรรทมอยู่และทรงดำริถึงสิ่งต่าง ๆที่จะเกิดขึ้น พระเจ้าผู้ทรงเปิดเผยความล้ำลึกก็ทรงแสดงให้ฝ่าพระบาททราบถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้น 30 ที่พระเจ้าทรงโปรดให้ความล้ำลึกนี้ประจักษ์แจ้งแก่ข้าพระบาท ไม่ใช่เพราะข้าพระบาทมีสติปัญญามากกว่าคนอื่นๆ แต่เพื่อฝ่าพระบาทจะทรงทราบความหมายและเข้าใจสิ่งที่เข้ามาในพระดำริ

31 “ข้าแต่กษัตริย์ ฝ่าพระบาทได้ทอดพระเนตรเห็นรูปปั้นมหึมาตั้งอยู่ต่อหน้าเปล่งประกายเจิดจ้า มีลักษณะน่าครั่นคร้าม 32 ศีรษะของรูปปั้นนั้นทำด้วยทองคำบริสุทธิ์ หน้าอกและแขนทำด้วยเงิน ท้องและต้นขาทำด้วยทองสัมฤทธิ์ 33 ขาทำด้วยเหล็ก เท้าเป็นเหล็กปนดินเหนียว 34 ขณะฝ่าพระบาททอดพระเนตรอยู่นั้น ก็มีหินก้อนหนึ่งถูกสกัดออกมา แต่ไม่ใช่ด้วยมือของมนุษย์ หินนั้นกระแทกเท้าของรูปปั้นซึ่งทำด้วยเหล็กปนดินเหนียวแตกกระจาย 35 แล้วเหล็ก ดินเหนียว ทองสัมฤทธิ์ เงิน และทองคำ ก็แหลกเป็นชิ้นๆ และกลายเป็นเหมือนแกลบที่ลานนวดข้าวในฤดูร้อน ซึ่งลมพัดปลิวหายไปไม่เหลือร่องรอยไว้เลย แต่หินที่กระแทกรูปปั้นกลับกลายเป็นภูเขามหึมาปกคลุมทั่วโลก

36 “นั่นคือความฝัน บัดนี้ข้าพระบาทขอทูลความหมายให้ทรงทราบ 37 ฝ่าพระบาททรงเป็นจอมกษัตริย์ พระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์ได้ประทานบารมี อำนาจ ความเกรียงไกร และเกียรติแก่ฝ่าพระบาท 38 พระองค์ทรงมอบมนุษยชาติ สัตว์ป่าในท้องทุ่ง และนกในอากาศไว้ในพระหัตถ์ของฝ่าพระบาท พระเจ้าทรงให้ฝ่าพระบาทครอบครองสิ่งเหล่านั้นไม่ว่าจะอยู่ที่ไหน ฝ่าพระบาทคือศีรษะที่ทำด้วยทองคำนั้น

39 “หลังจากฝ่าพระบาทแล้ว จะมีอีกอาณาจักรหนึ่งรุ่งเรืองขึ้นมาแต่ด้อยกว่าของฝ่าพระบาท จากนั้นเป็นอาณาจักรที่สามคือทองสัมฤทธิ์ซึ่งจะปกครองทั่วโลก 40 ท้ายสุดคืออาณาจักรที่สี่ซึ่งแข็งแกร่งเหมือนเหล็ก เหล็กฟาดฟันทุกสิ่งให้ย่อยยับ อาณาจักรนั้นจะบดขยี้อาณาจักรอื่นๆ ทั้งปวงให้ยับเยิน เหมือนเหล็กที่ทำให้สิ่งอื่นๆ แหลกลาญ 41 ตามที่ฝ่าพระบาทเห็นว่าเท้าและนิ้วเท้าเป็นดินเหนียวปนเหล็ก แสดงว่าอาณาจักรนี้แยกออกเป็นส่วนๆ แต่ก็จะมีกำลังแข็งแกร่งเหมือนเหล็กอยู่บ้าง ตามที่ฝ่าพระบาทเห็นเป็นเหล็กปนดินเหนียว 42 ดังที่นิ้วเท้าเป็นดินเหนียวปนเหล็ก อาณาจักรนี้ก็จะมีส่วนที่แข็งแกร่งและส่วนที่เปราะบาง 43 และตามที่ฝ่าพระบาททรงเห็นเหล็กปนกับดินเหนียว ประชาชนก็จะผสมผสานแต่ไม่รวมเป็นหนึ่งเดียวกัน ซึ่งก็ไม่ต่างจากเหล็กผสมดินเหนียว

44 “ในยุคของกษัตริย์เหล่านั้น พระเจ้าแห่งฟ้าสวรรค์จะทรงตั้งอาณาจักรหนึ่งซึ่งไม่มีใครทำลายล้างได้ ทั้งจะไม่ตกเป็นของชนชาติอื่น อาณาจักรนี้จะบดขยี้อาณาจักรอื่นๆ ทั้งปวงจนราบคาบ อาณาจักรนี้จะยั่งยืนมั่นคงตลอดกาล 45 นี่คือความหมายของนิมิตเรื่องหินที่ถูกสกัดจากภูเขา ซึ่งไม่ใช่ด้วยมือมนุษย์ หินซึ่งกระแทกเหล็ก ทองสัมฤทธิ์ ดินเหนียว เงิน และทองคำให้แตกกระจาย

“พระเจ้าผู้ยิ่งใหญ่ทรงสำแดงให้ฝ่าพระบาททราบถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ความฝันนี้เป็นความจริงและการตีความนี้ก็เชื่อถือได้”

46 แล้วกษัตริย์เนบูคัดเนสซาร์ก็ทรงทรุดองค์ลงกราบดาเนียล และรับสั่งให้นำเครื่องบูชากับเครื่องหอมมาถวายดาเนียล 47 กษัตริย์ตรัสกับดาเนียลว่า “พระเจ้าของท่านทรงเป็นพระเจ้าเหนือพระทั้งหลายแน่นอน ทรงเป็นจอมราชันและทรงเป็นผู้เปิดเผยความล้ำลึกทั้งมวล เพราะท่านสามารถเปิดเผยความล้ำลึกนี้ได้”

48 แล้วกษัตริย์ทรงแต่งตั้งดาเนียลให้ดำรงตำแหน่งสูง และประทานบำเหน็จรางวัลมากมาย ทรงตั้งให้ปกครองบาบิโลนทั้งมณฑลและให้ดูแลปราชญ์ทั้งปวงของบาบิโลน 49 ยิ่งกว่านั้นกษัตริย์ทรงแต่งตั้งชัดรัค เมชาค และอาเบดเนโกให้เป็นผู้บริหารมณฑลบาบิโลนตามที่ดาเนียลทูลขอ ส่วนดาเนียลเองอยู่ที่ราชสำนัก

Footnotes

  1. 2:2 หรือชาวเคลเดียเช่นเดียวกับข้อ 4,5 และ 10
  2. 2:4 เนื้อความของต้นฉบับตั้งแต่ตอนนี้จนถึงบทที่ 7 เป็นภาษาอารเมค