Ang Pulong Sang Dios

1 Samuel 14

Ginsalakay ni Jonatan ang mga Filistinhon

1Isa ka adlaw, nagsiling si Jonatan sa bataon nga lalaki nga manugdala sang iya armas, “Dali, makadto kita sa balantayan sang mga Filistinhon agod magpang-espiya.” Pero wala niya pagsugiri ang iya amay.

Sadto nga tion si Saul didto sa idalom sang kahoy nga pomegranata sa Migron, sa dulunan sang Gibea. Kaupod niya ang 600 niya ka tinawo. Didto man si Ahia nga pari, kag nagasuksok siya sang espesyal nga panapton[a] sang pari. Si Ahia anak ni Ahitub, nga utod ni Icabod. Si Ahitub anak ni Finehas. Si Finehas anak ni Eli nga pari sadto sang Ginoo sa Shilo. Wala sing may nakahibalo nga naglakat si Jonatan.

Sa magtimbang nga kilid sang alagyan nga ginaagyan ni Jonatan pakadto sa balantayan sang mga Filistinhon, may duha ka banglid; ang isa ginatawag nga Bozez kag ang isa ginatawag nga Sene. Ang isa nga ara sa aminhan nagaatubang sa Micmash, kag ang isa nga ara sa bagatnan nagaatubang sa Geba.

Nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Dali, kadtuan naton ang balantayan sang mga tawo nga wala nagatuo sa Dios.[b] Basi pa lang buligan kita sang Ginoo, kay wala sing may makapugong sa iya sa pagpadaog sa aton, bisan madamo man kita ukon diutay lang.” Nagsiling ang manugdala sang iya armas, “Himua ang gusto mo; kaupod mo ako bisan ano ang matabo.”

Nagsiling si Jonatan, “Dali na, makadto kita sa ila kag magpakita. Kon magsiling sila nga sila ang magdulhog sa aton agod magpakig-away, indi na kita magtaklad kundi hulaton naton sila. 10 Pero kon magsiling sila nga kita ang magtaklad, mataklad kita, kay amo ina ang tanda nga ipapierdi gid sila sang Ginoo sa aton.”

11 Sang magpakita sila nga duha didto sa balantayan sang mga Filistinhon, ginyaguta sila sang mga Filistinhon nga nagasiling, “Tan-awa ninyo ang mga Hebreo![c] Nagguwa na sila sa mga buho nga ila ginapanaguan.” 12 Ginsinggitan nila dayon si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas, “Taklad kamo diri sa amon, kay tudluan namon kamo sang leksyon!” Gani nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Sunod ka sa akon kay sigurado nga ipapierdi sila sang Ginoo sa Israel.”

13 Nagkamang pataklad si Jonatan, kag nagsunod ang manugdala sang iya armas. Ginpamatay ni Jonatan ang mga Filistinhon, kag amo man ang ginhimo sang manugdala sang iya armas. 14 Sa sining una nila nga pagsalakay, nakapatay sila sang 20 ka Filistinhon sa lugar nga mga tunga sa hektarya ang kalaparon. 15 Hinadlukan gid ang mga Filistinhon—atong ara sa kampo, sa uma, sa balantayan, kag pati ang mga nagasalakay. Dayon naglinog, kag puwerte na gid ang ila kahadlok.[d]

16 Didto sa Gibea, nga sakop sang duta sang Benjamin, nakita sang mga bantay ni Saul ang mga soldado sang mga Filistinhon nga nagapinalagyo bisan diin. 17 Nagsiling si Saul sa iya mga tinawo, “Tipuna ninyo ang mga soldado kag tan-awa kon sin-o ang wala.” Kag nasapwan nila nga wala si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas.

18 Nagsiling si Saul kay Ahia, “Dal-a diri ang Kahon sang Dios.”[e] (Sadto nga tion ang Kahon sang Dios didto sa mga Israelinhon.)[f] 19 Samtang nagapakighambal si Saul sa pari, nagatudo pa gid ang ginahod sa kampo sang mga Filistinhon. Gani nagsiling si Saul sa pari, “Indi ka na lang magpamangkot sa Dios.” 20 Dayon nagtipon si Saul kag ang iya mga tinawo kag naglakat sa pagpakig-away. Nakita nila ang mga Filistinhon nga nagasinalasala, nga nagapinatyanay sa espada. 21 Ang mga Hebreo nga nagdampig sa mga Filistinhon kag nag-upod sa ila nagdampig na kay Saul kag kay Jonatan kag sa iban pa nga mga Israelinhon. 22 Ang mga Israelinhon nga nagapanago sa kabukiran sang Efraim nakabalita nga nagapinalagyo na ang mga Filistinhon, gani nagbuylog man sila sa paglagas sa mga Filistinhon. 23 Nakalambot ang inaway sa unhan pa sang Bet Aven. Kag sadto nga tion, ginpadaog sang Ginoo ang mga Israelinhon.

Ginsumpa ni Saul ang mga Soldado nga Nagkaon

24 Sang sina nga adlaw, nagpalangluya ang mga Israelinhon sa kagutom kay nagpanumpa si Saul nga nagasiling, “Pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon antes maggab-i, sa indi pa ako makabalos sa akon mga kaaway.” Gani wala gid sing may nagkaon sa ila. 25-26 Karon nagkadto ang tanan nga soldado sa kakahuyan, kag may nakita sila nga dugos nga nagatulo sa duta. Pero wala gid sing may nagkaon sa ila tungod kay nahadlok sila sa sumpa.

27 Pero wala makabati si Jonatan sa ginsumpa sang iya amay nga dapat tumanon sang mga tawo. Gani gintum-oy niya ang punta sang iya baston sa dugos kag nagkaon siya, kag nag-ayo ang iya pamatyag. 28 Ginsilingan siya sang isa sa mga soldado, “Indi kita puwede magkaon kay nagsumpa ang imo amay nga pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon subong nga adlaw. Amo gani nga maluya ang mga tawo.” 29 Nagsiling si Jonatan, “Indi maayo ang ginahimo sang akon amay sa aton nasyon. Tan-awa bala kon daw ano kaayo sang akon pamatyag sang nakatilaw ako sang bisan diutay lang nga dugos. 30 Daw ano pa gid ayhan kaayo sang aton pamatyag kon nagkaon kita sang aton mga nakuha sa aton mga kaaway, kag siguro madamo pa gid nga mga Filistinhon ang aton napatay.”

31 Sadto nga adlaw, matapos mapierdi sang mga Israelinhon ang mga Filistinhon halin sa Micmash hasta sa Ayalon, ginkapoy kag gin-gutom gid sila. 32 Gani nagdinaguso sila sa pagpanguha sang ila naagaw nga mga karnero kag mga baka, kag gin-ihaw nila ini didto mismo, kag ginkaon ang karne nga may dugo pa. 33 May isa nga nagsugid kay Saul, “Tan-awa, nagapakasala ang mga tawo sa Ginoo paagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Nagsiling si Saul, “Mga traidor! Paligira ninyo ang dako nga bato diri sa tupad ko. 34 Dayon magkadto kamo sa mga tawo kag silinga sila tanan nga magdala sang mga baka, karnero, kag kanding, kag ihawon nila diri kag kan-on. Silinga man sila nga indi sila magpakasala sa Ginoo paagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Gani sadto nga gab-i nagdala ang kada isa sang iya baka kay Saul kag gin-ihaw didto. 35 Dayon naghimo si Saul sang halaran para sa Ginoo. Amo ato ang una nga halaran nga iya ginhimo.

36 Nagsiling si Saul, “Salakayon naton karon nga gab-i ang mga Filistinhon. Pamatyon naton sila tanan kag panguhaon naton ang ila mga pagkabutang hasta mag-aga.” Nagsabat ang mga tawo, “Himua kon ano sa imo ang maayo.” Pero nagsiling ang pari, “Pamangkuton ta anay ang Dios parte sini.” 37 Gani nagpamangkot si Saul sa Dios, “Salakayon bala namon ang mga Filistinhon? Ipapierdi mo bala sila sa amon?” Pero wala magsabat ang Dios sadto nga adlaw. 38 Gani nagsiling si Saul sa mga pangulo sang katawhan sang Israel, “Dali kamo diri, kag hibaluon naton kon ano nga sala ang nahimo naton sini nga adlaw. 39 Nagasumpa ako sa buhi nga Ginoo nga nagaluwas sa mga Israelinhon, nga ang nakasala pagapatyon, bisan si Jonatan pa nga akon anak.” Pero wala gid sing may nagsabat.

40 Nagsiling dayon si Saul sa tanan nga Israelinhon, “Tindog kamo dira, kag ako kag ang akon anak nga si Jonatan matindog diri.” Kag nagsugot ang mga tawo. 41 Dayon nagpangamuyo si Saul, “Ginoo, Dios sang Israel, ipahibalo sa amon kon sin-o ang nakasala.” Kag paagi sa paggabot-gabot, si Jonatan kag si Saul ang nagabutan nga nakasala kag indi ang mga tawo. 42 Dayon nagsiling si Saul, “Gabot-gabuti ninyo kon sin-o sa amon ni Jonatan ang nakasala.” Kag ang nagabutan amo si Jonatan. 43 Dayon nagsiling si Saul kay Jonatan, “Ano ang imo ginhimo?” Nagsabat si Jonatan, “Gintum-oy ko ang punta sang akon baston sa dugos kag nagkaon ako sing diutay lang. Ti, kinahanglan gid bala nga patyon ako?” 44 Nagsabat si Saul, “Huo! Kag kon indi ko ikaw pag-ipapatay, kabay pa nga silutan ako sang Dios sing puwerte gid.” 45 Pero nagsiling ang mga tawo kay Saul, “Si Jonatan ang nagpadaog sa aton, kag karon patyon naton siya? Indi mahimo! Nagasumpa kami sa buhi nga Ginoo nga indi gid siya maano,[g] kay ang Dios ang nagbulig sa iya sa ginhimo niya subong.” Gani wala pagpatya si Jonatan, kay ginluwas siya sang mga tawo. 46 Dayon nag-untat si Saul sa paglagas sa mga Filistinhon, kag nagbalik ang mga Filistinhon sa ila lugar.

47 Sang naghari si Saul sa Israel, nagpakig-away siya sa ila mga kaaway sa palibot. Ang iya mga kaaway amo ang mga taga-Moab, mga taga-Ammon, mga taga-Edom, ang mga hari sang Zoba, kag ang mga Filistinhon. Bisan sin-o ang iya kontra ginalaglag niya. 48 Maisog siya magpakig-away, kag napierdi niya ang mga Amaleknon. Sa sini nga paagi ginluwas niya ang mga Israelinhon sa kamot sang mga nagsalakay sa ila kag nagpanguha sang ila mga pagkabutang.

Ang Pamilya ni Saul

49 Ang mga anak nga lalaki ni Saul amo si Jonatan, si Ishvi, kag si Malkishua. Ang iya mga anak nga babayi amo si Merab, ang magulang, kag si Mical, ang manghod. 50 Ang asawa ni Saul amo si Ahinoam, nga anak ni Ahimaaz. Ang kumander sang iya mga soldado amo ang iya pakaisa nga si Abner, nga anak sang iya tiyo nga si Ner. 51 Ang amay ni Saul nga si Kish kag ang amay ni Abner nga si Ner mga anak ni Abiel.

52 Puwerte ang inaway sang mga Israelinhon kag sang mga Filistinhon sa bug-os nga pagkabuhi ni Saul. Kon may makita si Saul nga maisog kag makusog nga tawo ginahimo dayon niya nga soldado.

Footnotes

  1. 14:3 espesyal nga panapton: sa Hebreo, efod.
  2. 14:6 mga tawo nga wala nagatuo sa Dios: sa literal, wala matuli.
  3. 14:11 Hebreo: ukon, Israelinhon.
  4. 14:15 puwerte na gid ang ila kahadlok: ukon, ginpahadlok sila sang Dios.
  5. 14:18 Kahon sang Dios nga amo ang Kahon sang Kasugtanan.
  6. 14:18 Dal-a… sa mga Israelinhon: Amo ini sa Hebreo. Sa iban nga mga kopya sang Septuagint, “Dal-a diri ang espesyal nga panapton.” (Sadto nga tion ginasuksok ni Ahias ini nga panapton sa atubangan sang mga Israelinhon.)
  7. 14:45 indi gid siya maano: sa literal, wala sing bisan isa sa iya mga buhok nga mahulog sa duta.

New Living Translation

1 Samuel 14

Jonathan’s Daring Plan

1One day Jonathan said to his armor bearer, “Come on, let’s go over to where the Philistines have their outpost.” But Jonathan did not tell his father what he was doing.

Meanwhile, Saul and his 600 men were camped on the outskirts of Gibeah, around the pomegranate tree[a] at Migron. Among Saul’s men was Ahijah the priest, who was wearing the ephod, the priestly vest. Ahijah was the son of Ichabod’s brother Ahitub, son of Phinehas, son of Eli, the priest of the Lord who had served at Shiloh.

No one realized that Jonathan had left the Israelite camp. To reach the Philistine outpost, Jonathan had to go down between two rocky cliffs that were called Bozez and Seneh. The cliff on the north was in front of Micmash, and the one on the south was in front of Geba. “Let’s go across to the outpost of those pagans,” Jonathan said to his armor bearer. “Perhaps the Lord will help us, for nothing can hinder the Lord. He can win a battle whether he has many warriors or only a few!”

“Do what you think is best,” the armor bearer replied. “I’m with you completely, whatever you decide.”

“All right, then,” Jonathan told him. “We will cross over and let them see us. If they say to us, ‘Stay where you are or we’ll kill you,’ then we will stop and not go up to them. 10 But if they say, ‘Come on up and fight,’ then we will go up. That will be the Lord’s sign that he will help us defeat them.”

11 When the Philistines saw them coming, they shouted, “Look! The Hebrews are crawling out of their holes!” 12 Then the men from the outpost shouted to Jonathan, “Come on up here, and we’ll teach you a lesson!”

“Come on, climb right behind me,” Jonathan said to his armor bearer, “for the Lord will help us defeat them!”

13 So they climbed up using both hands and feet, and the Philistines fell before Jonathan, and his armor bearer killed those who came behind them. 14 They killed some twenty men in all, and their bodies were scattered over about half an acre.[b]

15 Suddenly, panic broke out in the Philistine army, both in the camp and in the field, including even the outposts and raiding parties. And just then an earthquake struck, and everyone was terrified.

Israel Defeats the Philistines

16 Saul’s lookouts in Gibeah of Benjamin saw a strange sight—the vast army of Philistines began to melt away in every direction.[c] 17 “Call the roll and find out who’s missing,” Saul ordered. And when they checked, they found that Jonathan and his armor bearer were gone.

18 Then Saul shouted to Ahijah, “Bring the ephod here!” For at that time Ahijah was wearing the ephod in front of the Israelites.[d] 19 But while Saul was talking to the priest, the confusion in the Philistine camp grew louder and louder. So Saul said to the priest, “Never mind; let’s get going!”[e]

20 Then Saul and all his men rushed out to the battle and found the Philistines killing each other. There was terrible confusion everywhere. 21 Even the Hebrews who had previously gone over to the Philistine army revolted and joined in with Saul, Jonathan, and the rest of the Israelites. 22 Likewise, the men of Israel who were hiding in the hill country of Ephraim joined the chase when they saw the Philistines running away. 23 So the Lord saved Israel that day, and the battle continued to rage even beyond Beth-aven.

Saul’s Foolish Oath

24 Now the men of Israel were pressed to exhaustion that day, because Saul had placed them under an oath, saying, “Let a curse fall on anyone who eats before evening—before I have full revenge on my enemies.” So no one ate anything all day, 25 even though they had all found honeycomb on the ground in the forest. 26 They didn’t dare touch the honey because they all feared the oath they had taken.

27 But Jonathan had not heard his father’s command, and he dipped the end of his stick into a piece of honeycomb and ate the honey. After he had eaten it, he felt refreshed.[f] 28 But one of the men saw him and said, “Your father made the army take a strict oath that anyone who eats food today will be cursed. That is why everyone is weary and faint.”

29 “My father has made trouble for us all!” Jonathan exclaimed. “A command like that only hurts us. See how refreshed I am now that I have eaten this little bit of honey. 30 If the men had been allowed to eat freely from the food they found among our enemies, think how many more Philistines we could have killed!”

31 They chased and killed the Philistines all day from Micmash to Aijalon, growing more and more faint. 32 That evening they rushed for the battle plunder and butchered the sheep, goats, cattle, and calves, but they ate them without draining the blood. 33 Someone reported to Saul, “Look, the men are sinning against the Lord by eating meat that still has blood in it.”

“That is very wrong,” Saul said. “Find a large stone and roll it over here. 34 Then go out among the troops and tell them, ‘Bring the cattle, sheep, and goats here to me. Kill them here, and drain the blood before you eat them. Do not sin against the Lord by eating meat with the blood still in it.’”

So that night all the troops brought their animals and slaughtered them there. 35 Then Saul built an altar to the Lord; it was the first of the altars he built to the Lord.

36 Then Saul said, “Let’s chase the Philistines all night and plunder them until sunrise. Let’s destroy every last one of them.”

His men replied, “We’ll do whatever you think is best.”

But the priest said, “Let’s ask God first.”

37 So Saul asked God, “Should we go after the Philistines? Will you help us defeat them?” But God made no reply that day.

38 Then Saul said to the leaders, “Something’s wrong! I want all my army commanders to come here. We must find out what sin was committed today. 39 I vow by the name of the Lord who rescued Israel that the sinner will surely die, even if it is my own son Jonathan!” But no one would tell him what the trouble was.

40 Then Saul said, “Jonathan and I will stand over here, and all of you stand over there.”

And the people responded to Saul, “Whatever you think is best.”

41 Then Saul prayed, “O Lord, God of Israel, please show us who is guilty and who is innocent.[g]” Then they cast sacred lots, and Jonathan and Saul were chosen as the guilty ones, and the people were declared innocent.

42 Then Saul said, “Now cast lots again and choose between me and Jonathan.” And Jonathan was shown to be the guilty one.

43 “Tell me what you have done,” Saul demanded of Jonathan.

“I tasted a little honey,” Jonathan admitted. “It was only a little bit on the end of my stick. Does that deserve death?”

44 “Yes, Jonathan,” Saul said, “you must die! May God strike me and even kill me if you do not die for this.”

45 But the people broke in and said to Saul, “Jonathan has won this great victory for Israel. Should he die? Far from it! As surely as the Lord lives, not one hair on his head will be touched, for God helped him do a great deed today.” So the people rescued Jonathan, and he was not put to death.

46 Then Saul called back the army from chasing the Philistines, and the Philistines returned home.

Saul’s Military Successes

47 Now when Saul had secured his grasp on Israel’s throne, he fought against his enemies in every direction—against Moab, Ammon, Edom, the kings of Zobah, and the Philistines. And wherever he turned, he was victorious.[h] 48 He performed great deeds and conquered the Amalekites, saving Israel from all those who had plundered them.

49 Saul’s sons included Jonathan, Ishbosheth,[i] and Malkishua. He also had two daughters: Merab, who was older, and Michal. 50 Saul’s wife was Ahinoam, the daughter of Ahimaaz. The commander of Saul’s army was Abner, the son of Saul’s uncle Ner. 51 Saul’s father, Kish, and Abner’s father, Ner, were both sons of Abiel.

52 The Israelites fought constantly with the Philistines throughout Saul’s lifetime. So whenever Saul observed a young man who was brave and strong, he drafted him into his army.

Footnotes

  1. 14:2 Or around the rock of Rimmon; compare Judg 20:45, 47; 21:13.
  2. 14:14 Hebrew half a yoke; a “yoke” was the amount of land plowed by a pair of yoked oxen in one day.
  3. 14:16 As in Greek version; Hebrew reads they went and there.
  4. 14:18 As in some Greek manuscripts; Hebrew reads “Bring the Ark of God.” For at that time the Ark of God was with the Israelites.
  5. 14:19 Hebrew Withdraw your hand.
  6. 14:27 Or his eyes brightened; similarly in 14:29.
  7. 14:41 Greek version adds If the fault is with me or my son Jonathan, respond with Urim; but if the men of Israel are at fault, respond with Thummim.
  8. 14:47 As in Greek version; Hebrew reads he acted wickedly.
  9. 14:49 Hebrew Ishvi, a variant name for Ishbosheth; also known as Esh-baal.