Ang Pulong Sang Dios

1 Samuel 14

Ginsalakay ni Jonatan ang mga Filistinhon

1Isa ka adlaw, nagsiling si Jonatan sa bataon nga lalaki nga manugdala sang iya armas, “Dali, makadto kita sa balantayan sang mga Filistinhon agod magpang-espiya.” Pero wala niya pagsugiri ang iya amay.

Sadto nga tion si Saul didto sa idalom sang kahoy nga pomegranata sa Migron, sa dulunan sang Gibea. Kaupod niya ang 600 niya ka tinawo. Didto man si Ahia nga pari, kag nagasuksok siya sang espesyal nga panapton[a] sang pari. Si Ahia anak ni Ahitub, nga utod ni Icabod. Si Ahitub anak ni Finehas. Si Finehas anak ni Eli nga pari sadto sang Ginoo sa Shilo. Wala sing may nakahibalo nga naglakat si Jonatan.

Sa magtimbang nga kilid sang alagyan nga ginaagyan ni Jonatan pakadto sa balantayan sang mga Filistinhon, may duha ka banglid; ang isa ginatawag nga Bozez kag ang isa ginatawag nga Sene. Ang isa nga ara sa aminhan nagaatubang sa Micmash, kag ang isa nga ara sa bagatnan nagaatubang sa Geba.

Nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Dali, kadtuan naton ang balantayan sang mga tawo nga wala nagatuo sa Dios.[b] Basi pa lang buligan kita sang Ginoo, kay wala sing may makapugong sa iya sa pagpadaog sa aton, bisan madamo man kita ukon diutay lang.” Nagsiling ang manugdala sang iya armas, “Himua ang gusto mo; kaupod mo ako bisan ano ang matabo.”

Nagsiling si Jonatan, “Dali na, makadto kita sa ila kag magpakita. Kon magsiling sila nga sila ang magdulhog sa aton agod magpakig-away, indi na kita magtaklad kundi hulaton naton sila. 10 Pero kon magsiling sila nga kita ang magtaklad, mataklad kita, kay amo ina ang tanda nga ipapierdi gid sila sang Ginoo sa aton.”

11 Sang magpakita sila nga duha didto sa balantayan sang mga Filistinhon, ginyaguta sila sang mga Filistinhon nga nagasiling, “Tan-awa ninyo ang mga Hebreo![c] Nagguwa na sila sa mga buho nga ila ginapanaguan.” 12 Ginsinggitan nila dayon si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas, “Taklad kamo diri sa amon, kay tudluan namon kamo sang leksyon!” Gani nagsiling si Jonatan sa manugdala sang iya armas, “Sunod ka sa akon kay sigurado nga ipapierdi sila sang Ginoo sa Israel.”

13 Nagkamang pataklad si Jonatan, kag nagsunod ang manugdala sang iya armas. Ginpamatay ni Jonatan ang mga Filistinhon, kag amo man ang ginhimo sang manugdala sang iya armas. 14 Sa sining una nila nga pagsalakay, nakapatay sila sang 20 ka Filistinhon sa lugar nga mga tunga sa hektarya ang kalaparon. 15 Hinadlukan gid ang mga Filistinhon—atong ara sa kampo, sa uma, sa balantayan, kag pati ang mga nagasalakay. Dayon naglinog, kag puwerte na gid ang ila kahadlok.[d]

16 Didto sa Gibea, nga sakop sang duta sang Benjamin, nakita sang mga bantay ni Saul ang mga soldado sang mga Filistinhon nga nagapinalagyo bisan diin. 17 Nagsiling si Saul sa iya mga tinawo, “Tipuna ninyo ang mga soldado kag tan-awa kon sin-o ang wala.” Kag nasapwan nila nga wala si Jonatan kag ang manugdala sang iya armas.

18 Nagsiling si Saul kay Ahia, “Dal-a diri ang Kahon sang Dios.”[e] (Sadto nga tion ang Kahon sang Dios didto sa mga Israelinhon.)[f] 19 Samtang nagapakighambal si Saul sa pari, nagatudo pa gid ang ginahod sa kampo sang mga Filistinhon. Gani nagsiling si Saul sa pari, “Indi ka na lang magpamangkot sa Dios.” 20 Dayon nagtipon si Saul kag ang iya mga tinawo kag naglakat sa pagpakig-away. Nakita nila ang mga Filistinhon nga nagasinalasala, nga nagapinatyanay sa espada. 21 Ang mga Hebreo nga nagdampig sa mga Filistinhon kag nag-upod sa ila nagdampig na kay Saul kag kay Jonatan kag sa iban pa nga mga Israelinhon. 22 Ang mga Israelinhon nga nagapanago sa kabukiran sang Efraim nakabalita nga nagapinalagyo na ang mga Filistinhon, gani nagbuylog man sila sa paglagas sa mga Filistinhon. 23 Nakalambot ang inaway sa unhan pa sang Bet Aven. Kag sadto nga tion, ginpadaog sang Ginoo ang mga Israelinhon.

Ginsumpa ni Saul ang mga Soldado nga Nagkaon

24 Sang sina nga adlaw, nagpalangluya ang mga Israelinhon sa kagutom kay nagpanumpa si Saul nga nagasiling, “Pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon antes maggab-i, sa indi pa ako makabalos sa akon mga kaaway.” Gani wala gid sing may nagkaon sa ila. 25-26 Karon nagkadto ang tanan nga soldado sa kakahuyan, kag may nakita sila nga dugos nga nagatulo sa duta. Pero wala gid sing may nagkaon sa ila tungod kay nahadlok sila sa sumpa.

27 Pero wala makabati si Jonatan sa ginsumpa sang iya amay nga dapat tumanon sang mga tawo. Gani gintum-oy niya ang punta sang iya baston sa dugos kag nagkaon siya, kag nag-ayo ang iya pamatyag. 28 Ginsilingan siya sang isa sa mga soldado, “Indi kita puwede magkaon kay nagsumpa ang imo amay nga pakamalauton ang bisan sin-o nga magkaon subong nga adlaw. Amo gani nga maluya ang mga tawo.” 29 Nagsiling si Jonatan, “Indi maayo ang ginahimo sang akon amay sa aton nasyon. Tan-awa bala kon daw ano kaayo sang akon pamatyag sang nakatilaw ako sang bisan diutay lang nga dugos. 30 Daw ano pa gid ayhan kaayo sang aton pamatyag kon nagkaon kita sang aton mga nakuha sa aton mga kaaway, kag siguro madamo pa gid nga mga Filistinhon ang aton napatay.”

31 Sadto nga adlaw, matapos mapierdi sang mga Israelinhon ang mga Filistinhon halin sa Micmash hasta sa Ayalon, ginkapoy kag gin-gutom gid sila. 32 Gani nagdinaguso sila sa pagpanguha sang ila naagaw nga mga karnero kag mga baka, kag gin-ihaw nila ini didto mismo, kag ginkaon ang karne nga may dugo pa. 33 May isa nga nagsugid kay Saul, “Tan-awa, nagapakasala ang mga tawo sa Ginoo paagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Nagsiling si Saul, “Mga traidor! Paligira ninyo ang dako nga bato diri sa tupad ko. 34 Dayon magkadto kamo sa mga tawo kag silinga sila tanan nga magdala sang mga baka, karnero, kag kanding, kag ihawon nila diri kag kan-on. Silinga man sila nga indi sila magpakasala sa Ginoo paagi sa pagkaon sang karne nga may dugo pa.” Gani sadto nga gab-i nagdala ang kada isa sang iya baka kay Saul kag gin-ihaw didto. 35 Dayon naghimo si Saul sang halaran para sa Ginoo. Amo ato ang una nga halaran nga iya ginhimo.

36 Nagsiling si Saul, “Salakayon naton karon nga gab-i ang mga Filistinhon. Pamatyon naton sila tanan kag panguhaon naton ang ila mga pagkabutang hasta mag-aga.” Nagsabat ang mga tawo, “Himua kon ano sa imo ang maayo.” Pero nagsiling ang pari, “Pamangkuton ta anay ang Dios parte sini.” 37 Gani nagpamangkot si Saul sa Dios, “Salakayon bala namon ang mga Filistinhon? Ipapierdi mo bala sila sa amon?” Pero wala magsabat ang Dios sadto nga adlaw. 38 Gani nagsiling si Saul sa mga pangulo sang katawhan sang Israel, “Dali kamo diri, kag hibaluon naton kon ano nga sala ang nahimo naton sini nga adlaw. 39 Nagasumpa ako sa buhi nga Ginoo nga nagaluwas sa mga Israelinhon, nga ang nakasala pagapatyon, bisan si Jonatan pa nga akon anak.” Pero wala gid sing may nagsabat.

40 Nagsiling dayon si Saul sa tanan nga Israelinhon, “Tindog kamo dira, kag ako kag ang akon anak nga si Jonatan matindog diri.” Kag nagsugot ang mga tawo. 41 Dayon nagpangamuyo si Saul, “Ginoo, Dios sang Israel, ipahibalo sa amon kon sin-o ang nakasala.” Kag paagi sa paggabot-gabot, si Jonatan kag si Saul ang nagabutan nga nakasala kag indi ang mga tawo. 42 Dayon nagsiling si Saul, “Gabot-gabuti ninyo kon sin-o sa amon ni Jonatan ang nakasala.” Kag ang nagabutan amo si Jonatan. 43 Dayon nagsiling si Saul kay Jonatan, “Ano ang imo ginhimo?” Nagsabat si Jonatan, “Gintum-oy ko ang punta sang akon baston sa dugos kag nagkaon ako sing diutay lang. Ti, kinahanglan gid bala nga patyon ako?” 44 Nagsabat si Saul, “Huo! Kag kon indi ko ikaw pag-ipapatay, kabay pa nga silutan ako sang Dios sing puwerte gid.” 45 Pero nagsiling ang mga tawo kay Saul, “Si Jonatan ang nagpadaog sa aton, kag karon patyon naton siya? Indi mahimo! Nagasumpa kami sa buhi nga Ginoo nga indi gid siya maano,[g] kay ang Dios ang nagbulig sa iya sa ginhimo niya subong.” Gani wala pagpatya si Jonatan, kay ginluwas siya sang mga tawo. 46 Dayon nag-untat si Saul sa paglagas sa mga Filistinhon, kag nagbalik ang mga Filistinhon sa ila lugar.

47 Sang naghari si Saul sa Israel, nagpakig-away siya sa ila mga kaaway sa palibot. Ang iya mga kaaway amo ang mga taga-Moab, mga taga-Ammon, mga taga-Edom, ang mga hari sang Zoba, kag ang mga Filistinhon. Bisan sin-o ang iya kontra ginalaglag niya. 48 Maisog siya magpakig-away, kag napierdi niya ang mga Amaleknon. Sa sini nga paagi ginluwas niya ang mga Israelinhon sa kamot sang mga nagsalakay sa ila kag nagpanguha sang ila mga pagkabutang.

Ang Pamilya ni Saul

49 Ang mga anak nga lalaki ni Saul amo si Jonatan, si Ishvi, kag si Malkishua. Ang iya mga anak nga babayi amo si Merab, ang magulang, kag si Mical, ang manghod. 50 Ang asawa ni Saul amo si Ahinoam, nga anak ni Ahimaaz. Ang kumander sang iya mga soldado amo ang iya pakaisa nga si Abner, nga anak sang iya tiyo nga si Ner. 51 Ang amay ni Saul nga si Kish kag ang amay ni Abner nga si Ner mga anak ni Abiel.

52 Puwerte ang inaway sang mga Israelinhon kag sang mga Filistinhon sa bug-os nga pagkabuhi ni Saul. Kon may makita si Saul nga maisog kag makusog nga tawo ginahimo dayon niya nga soldado.

Footnotes

  1. 14:3 espesyal nga panapton: sa Hebreo, efod.
  2. 14:6 mga tawo nga wala nagatuo sa Dios: sa literal, wala matuli.
  3. 14:11 Hebreo: ukon, Israelinhon.
  4. 14:15 puwerte na gid ang ila kahadlok: ukon, ginpahadlok sila sang Dios.
  5. 14:18 Kahon sang Dios nga amo ang Kahon sang Kasugtanan.
  6. 14:18 Dal-a… sa mga Israelinhon: Amo ini sa Hebreo. Sa iban nga mga kopya sang Septuagint, “Dal-a diri ang espesyal nga panapton.” (Sadto nga tion ginasuksok ni Ahias ini nga panapton sa atubangan sang mga Israelinhon.)
  7. 14:45 indi gid siya maano: sa literal, wala sing bisan isa sa iya mga buhok nga mahulog sa duta.

The Message

1 Samuel 14

11-3 Later that day, Jonathan, Saul’s son, said to his armor bearer, “Come on, let’s go over to the Philistine garrison patrol on the other side of the pass.” But he didn’t tell his father. Meanwhile, Saul was taking it easy under the pomegranate tree at the threshing floor on the edge of town at Geba (Gibeah). There were about six hundred men with him. Ahijah, wearing the priestly Ephod, was also there. (Ahijah was the son of Ahitub, brother of Ichabod, son of Phinehas, who was the son of Eli the priest of God at Shiloh.) No one there knew that Jonathan had gone off.

4-5 The pass that Jonathan was planning to cross over to the Philistine garrison was flanked on either side by sharp rock outcroppings, cliffs named Bozez and Seneh. The cliff to the north faced Micmash; the cliff to the south faced Geba (Gibeah).

Jonathan said to his armor bearer, “Come on now, let’s go across to these uncircumcised pagans. Maybe God will work for us. There’s no rule that says God can only deliver by using a big army. No one can stop God from saving when he sets his mind to it.”

His armor bearer said, “Go ahead. Do what you think best. I’m with you all the way.”

8-10 Jonathan said, “Here’s what we’ll do. We’ll cross over the pass and let the men see we’re there. If they say, ‘Halt! Don’t move until we check you out,’ we’ll stay put and not go up. But if they say, ‘Come on up,’ we’ll go right up—and we’ll know God has given them to us. That will be our sign.”

11 So they did it, the two of them. They stepped into the open where they could be seen by the Philistine garrison. The Philistines shouted out, “Look at that! The Hebrews are crawling out of their holes!”

12 Then they yelled down to Jonathan and his armor bearer, “Come on up here! We’ve got a thing or two to show you!”

13 Jonathan shouted to his armor bearer, “Up! Follow me! God has turned them over to Israel!” Jonathan scrambled up on all fours, his armor bearer right on his heels. When the Philistines came running up to them, he knocked them flat, his armor bearer right behind finishing them off, bashing their heads in with stones.

14-15 In this first bloody encounter, Jonathan and his armor bearer killed about twenty men. That set off a terrific upheaval in both camp and field, the soldiers in the garrison and the raiding squad badly shaken up, the ground itself shuddering—panic like you’ve never seen before!

Straight to the Battle

16-18 Saul’s sentries posted back at Geba (Gibeah) in Benjamin saw the confusion and turmoil raging in the camp. Saul commanded, “Line up and take the roll. See who’s here and who’s missing.” When they called the roll, Jonathan and his armor bearer turned up missing.

18-19 Saul ordered Ahijah, “Bring the priestly Ephod. Let’s see what God has to say here.” (Ahijah was responsible for the Ephod in those days.) While Saul was in conversation with the priest, the upheaval in the Philistine camp became greater and louder. Then Saul interrupted Ahijah: “Put the Ephod away.”

20-23 Saul immediately called his army together and they went straight to the battle. When they got there they found total confusion—Philistines swinging their swords wildly, killing each other. Hebrews who had earlier defected to the Philistine camp came back. They now wanted to be with Israel under Saul and Jonathan. Not only that, but when all the Israelites who had been hiding out in the backwoods of Ephraim heard that the Philistines were running for their lives, they came out and joined the chase. God saved Israel! What a day!

The fighting moved on to Beth Aven. The whole army was behind Saul now—ten thousand strong!—with the fighting scattering into all the towns throughout the hills of Ephraim.

24 Saul did something really foolish that day. He addressed the army: “A curse on the man who eats anything before evening, before I’ve wreaked vengeance on my enemies!” None of them ate a thing all day.

25-27 There were honeycombs here and there in the fields. But no one so much as put his finger in the honey to taste it, for the soldiers to a man feared the curse. But Jonathan hadn’t heard his father put the army under oath. He stuck the tip of his staff into some honey and ate it. Refreshed, his eyes lit up with renewed vigor.

28 A soldier spoke up, “Your father has put the army under solemn oath, saying, ‘A curse on the man who eats anything before evening!’ No wonder the soldiers are drooping!”

29-30 Jonathan said, “My father has imperiled the country. Just look how quickly my energy has returned since I ate a little of this honey! It would have been a lot better, believe me, if the soldiers had eaten their fill of whatever they took from the enemy. Who knows how much worse we could have whipped them!”

31-32 They killed Philistines that day all the way from Micmash to Aijalon, but the soldiers ended up totally exhausted. Then they started plundering. They grabbed anything in sight—sheep, cattle, calves—and butchered it where they found it. Then they glutted themselves—meat, blood, the works.

33-34 Saul was told, “Do something! The soldiers are sinning against God. They’re eating meat with the blood still in it!”

Saul said, “You’re biting the hand that feeds you! Roll a big rock over here—now!” He continued, “Disperse among the troops and tell them, ‘Bring your oxen and sheep to me and butcher them properly here. Then you can feast to your heart’s content. Please don’t sin against God by eating meat with the blood still in it.’”

And so they did. That night each soldier, one after another, led his animal there to be butchered.

35 That’s the story behind Saul’s building an altar to God. It’s the first altar to God that he built.

Find Out What God Thinks

36 Saul said, “Let’s go after the Philistines tonight! We can spend the night looting and plundering. We won’t leave a single live Philistine!”

“Sounds good to us,” said the troops. “Let’s do it!”

But the priest slowed them down: “Let’s find out what God thinks about this.”

37 So Saul prayed to God, “Shall I go after the Philistines? Will you put them in Israel’s hand?” God didn’t answer him on that occasion.

38-39 Saul then said, “All army officers, step forward. Some sin has been committed this day. We’re going to find out what it is and who did it! As God lives, Israel’s Savior God, whoever sinned will die, even if it should turn out to be Jonathan, my son!”

Nobody said a word.

40 Saul said to the Israelites, “You line up over on that side, and I and Jonathan my son will stand on this side.”

The army agreed, “Fine. Whatever you say.”

41 Then Saul prayed to God, “O God of Israel, why haven’t you answered me today? Show me the truth. If the sin is in me or Jonathan, then, O God, give the sign Urim. But if the sin is in the army of Israel, give the sign Thummim.”

The Urim sign turned up and pointed to Saul and Jonathan. That cleared the army.

42 Next Saul said, “Cast the lots between me and Jonathan—and death to the one God points to!”

The soldiers protested, “No—this is not right. Stop this!” But Saul pushed on anyway. They cast the lots, Urim and Thummim, and the lot fell to Jonathan.

43 Saul confronted Jonathan. “What did you do? Tell me!”

Jonathan said, “I licked a bit of honey off the tip of the staff I was carrying. That’s it—and for that I’m to die?”

44 Saul said, “Yes. Jonathan most certainly will die. It’s out of my hands—I can’t go against God, can I?”

45 The soldiers rose up: “Jonathan—die? Never! He’s just carried out this stunning salvation victory for Israel. As surely as God lives, not a hair on his head is going to be harmed. Why, he’s been working hand-in-hand with God all day!” The soldiers rescued Jonathan and he didn’t die.

46 Saul pulled back from chasing the Philistines, and the Philistines went home.

47-48 Saul extended his rule, capturing neighboring kingdoms. He fought enemies on every front—Moab, Ammon, Edom, the king of Zobah, the Philistines. Wherever he turned, he came up with a victory. He became invincible! He smashed Amalek, freeing Israel from the savagery and looting.

49-51 Saul’s sons were Jonathan, Ishvi, and Malki-Shua. His daughters were Merab, the firstborn, and Michal, the younger. Saul’s wife was Ahinoam, daughter of Ahimaaz. Abner son of Ner was commander of Saul’s army (Ner was Saul’s uncle). Kish, Saul’s father, and Ner, Abner’s father, were the sons of Abiel.

52 All through Saul’s life there was war, bitter and relentless, with the Philistines. Saul conscripted every strong and brave man he laid eyes on.