Ang Pulong Sang Dios

1 Hari 2

Ang mga Bilin ni David kay Solomon

1Sang madali na lang mapatay si David, may mga bilin siya kay Solomon nga iya anak. Amo ini ang iya mga bilin: “Madali na lang ako mapatay. Gani magpakabakod ka kag magpakaisog, kag tumana ang mga ginapatuman sang Ginoo nga imo Dios. Magsunod ka sa iya mga pamaagi, kag tumana ang iya mga pagsulundan kag mga sugo nga nasulat sa Kasuguan ni Moises, agod magmainuswagon ka sa tanan mo nga ginahimo, bisan diin ka magkadto. Kon himuon mo ini, tumanon sang Ginoo ang iya ginpromisa sa akon, nga kon ang akon mga kaliwat nagakabuhi sing husto kag nagasunod sa akon sing matutom sa bug-os nila nga kabuhi, may isa gid permi sa ila nga magahari sa Israel.

“Ari pa ang akon bilin sa imo: Nahibaluan mo kon ano ang ginhimo sa akon ni Joab nga anak ni Zeruya sa iya nga pagpatay sa duha ka kumander sang mga soldado sang Israel nga si Abner nga anak ni Ner kag si Amasa nga anak ni Jeter. Ginpatay niya sila nga daw sa mga kaaway, pero ginhimo niya ato sang panahon nga wala sing inaway. Siya ang may salabton sa ila kamatayon.[a] Gani himua ang nagakadapat sa iya suno sa imo hunahuna nga maayo himuon, pero indi pag-itugot nga mapatay siya sa katigulangon nga may kalinong.

“Pero magmaayo ka sa mga anak ni Barzilai nga taga-Gilead, kag pakan-a sila permi upod sa imo, kay ginbuligan nila ako sang nagpalagyo ako sa imo utod nga si Absalom.

“Tandaan mo gid si Shimei nga anak ni Gera, nga isa ka Benjaminhon nga taga-Bahurim. Puwerte gid ang iya pagpakamalaot sa akon sang nagkadto ako sa Mahanaim. Pero sang pagkitaay namon sa Suba sang Jordan, nagsumpa ako sa iya sa ngalan sang Ginoo nga indi ko siya pagpatyon. Pero karon, ikaw ang magsilot sa iya. Maalam ka, kag nahibaluan mo kon ano ang dapat nga himuon. Bisan tigulang na siya, ipapatay siya.”

10 Sang ulihi napatay si David kag ginlubong sa iya banwa.[b] 11 Naghari siya sa bug-os nga Israel sa sulod sang 40 ka tuig—7 ka tuig sa Hebron kag 33 ka tuig sa Jerusalem. 12 Si Solomon ang nagbulos sa iya amay nga si David bilang hari, kag malig-on gid ang iya ginharian.

Napatay si Adonia

13 Karon, si Adonia nga anak ni Hagit nagkadto kay Batsheba nga iloy ni Solomon. Nagpamangkot si Batsheba sa iya, “Maayo bala ang imo tuyo sa pagkadto diri?” Nagsabat si Adonia, “Huo, maayo. 14 May ipangabay lang ako sa imo.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?” 15 Nagsabat si Adonia, “Nahibaluan mo nga ako na kuntani ang hari, kag ginpaabot ini sang bug-os nga Israel. Pero lain ang natabo; ang akon utod amo ang nangin hari, kay amo ina ang gusto sang Ginoo. 16 Karon, may pangabay ako sa imo. Kag kon mahimo indi ako pagbalibari.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?” 17 Nagsabat si Adonia, “Palihog pangabaya si Haring Solomon nga ipaasawa niya sa akon si Abishag nga taga-Shunem. Nahibaluan ko nga indi gid siya magbalibad sa imo.” 18 Nagsabat si Batsheba, “Sige, silingon ko ang hari.”

19 Gani nagkadto si Batsheba kay Haring Solomon sa paghambal sa iya parte sa ginpangabay ni Adonia. Pagkakita ni Solomon sa iya, nagtindog si Solomon sa iya trono sa pagsugata sa iya, kag dayon nagluhod siya sa iya iloy bilang pagtahod sa iya. Pagkatapos nagpungko siya sa iya trono. Nagpakuha siya sang pulungkuan kag ginpabutang sa iya tuo, kag ginpapungko didto ang iya iloy. 20 Nagsiling si Batsheba, “May ara ako sang gamay nga ipangabay sa imo. Kag palihog indi ako pagbalibari.” Nagsiling ang hari, “Ano ina, Nay? Indi ko ikaw pagbalibaran.” 21 Nagsiling si Batsheba, “Ipaasawa si Abishag nga taga-Shunem sa imo utod nga si Adonia.”

22 Nagsiling si Haring Solomon, “Ngaa ginapangabay mo gid nga ipaasawa si Abishag kay Adonia? Basi kon ipangabay mo man nga ihatag ko sa iya ang akon ginharian, kay magulang siya sa akon kag apin sa iya si Abiatar nga pari kag si Joab nga anak ni Zeruya!” 23 Dayon nagsumpa si Haring Solomon sa ngalan sang Ginoo, “Kabay pa nga silutan gid ako sang Dios kon indi ko mapatay si Adonia tungod sining iya ginpangabay. 24 Ang Ginoo amo ang nagpili kag nagbutang sa akon sa trono sang akon amay nga si David. Gintuman niya ang iya promisa nga ihatag niya ang ginharian sa akon kag sa akon mga kaliwat. Gani nagasumpa ako sa buhi nga Ginoo nga mapatay si Adonia subong gid nga adlaw.” 25 Dayon nagmando si Haring Solomon kay Benaya, nga anak ni Jehoyada, nga patyon si Adonia, kag ginpatay niya si Adonia.

26 Dayon nagsiling si Haring Solomon kay Abiatar nga pari, “Magpauli ka sa imo uma sa Anatot. Bagay ka man kuntani nga patyon, pero indi ko ikaw pagpatyon subong kay ikaw ang gintugyanan sang Kahon sang Ginoong Dios sang kaupod ka pa sang akon amay nga si David, kag nagpakigbahin ka sa iya mga pag-antos.” 27 Gani ginpahalin ni Solomon si Abiatar sa iya katungdanan bilang pari sang Ginoo. Kag natuman ang ginsiling sang Ginoo didto sa Shilo parte sa panimalay ni Eli.

Napatay si Joab

28 Si Joab wala nagbulig kay Absalom nga mangin hari, pero nagbulig siya kay Adonia. Gani sang mabalitaan niya ang pagkapatay ni Adonia, nagpalagyo siya pakadto sa tolda sang Ginoo[c] kag nag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran.[d] 29 Sang mabalitaan ni Haring Solomon nga nagpalagyo si Joab pakadto sa tolda sang Ginoo kag nagpalapit sa halaran, ginsugo niya si Benaya nga patyon si Joab. 30 Gani nagkadto si Benaya sa tolda sang Ginoo kag ginsilingan si Joab, “Magguwa ka siling sang hari!” Pero nagsabat si Joab, “Indi ako magguwa; diri ako mapatay!” Nagbalik si Benaya sa hari kag ginsugid ang sabat ni Joab. 31-32 Nagsiling si Solomon kay Benaya, “Himua ang iya ginsiling. Patya siya didto sa tolda kag ilubong, agod ako kag ang panimalay sang akon amay indi manabat sa pagpatay niya kay Abner nga anak ni Ner, nga kumander sang mga soldado sang Israel, kag kay Amasa nga anak ni Jeter, nga kumander sang mga soldado sang Juda. Ginpatay niya ining inosente nga mga tawo nga wala nakahibalo ang akon amay. Mas matarong kag maayo pa sila sang sa iya. Karon balusan siya sang Ginoo sa iya ginhimo sa ila. 33 Siya kag ang iya mga kaliwat amo ang manabat hasta san-o sa kamatayon sang sini nga mga tawo. Pero ang akon amay nga si David kag ang iya mga kaliwat kag ang iya ginharian hatagan sang maayo nga kahimtangan[e] hasta san-o.”

34 Gani ginkadtuan ni Benaya si Joab kag ginpatay. Ginlubong siya malapit sa iya balay[f] sa kamingawan. 35 Dayon ginhimo sang hari si Benaya nga kumander sang mga soldado sa pagbulos kay Joab. Kag ang ginbulos niya kay Abiatar amo si Zadok nga pari.

Ang Pagkapatay ni Shimei

36 Karon, ginpatawag sang hari si Shimei kag ginsilingan, “Magpatindog ka sang imo kaugalingon nga balay sa Jerusalem kag mag-estar ka dira. Indi ka gid maghalin sa siyudad kag magkadto sa iban nga lugar. 37 Sa tion nga maghalin ka kag magtabok sa Kidron nga ililigan sang tubig, sigurado gid nga mapatay ka, kag ikaw mismo ang basulon kon matabo ini.” 38 Nagsabat si Shimei, “Maayo man ang imo ginsiling, tumanon ko gid ina!” Gani nag-estar si Shimei sa Jerusalem sa malawig nga tion. 39 Pero sang ikatatlo nga tuig, ang duha sa mga suluguon ni Shimei naglayas kag nagkadto sa hari sang Gat nga si Akish, nga anak ni Maaca. Sang mabalitaan ini ni Shimei, 40 gintakdan niya sang pulungkuan ang iya asno kag nagsakay, kag nagkadto kay Akish sa Gat sa pagpangita sa iya duha ka suluguon. Nakita niya sila kag gindala pauli.

41 Sang mabalitaan ni Solomon nga naghalin si Shimei sa Jerusalem kag nagkadto sa Gat, kag nakabalik na, 42 ginpatawag niya si Shimei kag ginsilingan, “Indi bala nga ginpasumpa ko ikaw sa ngalan sang Ginoo kag ginpaandaman nga sa tion nga maghalin ka sa Jerusalem kag magkadto sa iban nga lugar sigurado gid nga mapatay ka? Kag indi bala nga nagsiling ka nga maayo ang akon ginsiling kag tumanon mo ini? 43 Ti, ngaa wala mo gintuman ang imo ginsumpa sa Ginoo? Ngaa wala mo gintuman ang akon sugo sa imo?”

44 Nagsiling pa gid ang hari sa iya, “Sigurado nga nadumduman mo gid ang tanan nga malain nga ginhimo mo sa akon amay nga si David. Karon balusan ka sang Ginoo sa imo malain nga mga ginhimo. 45 Pero ako pakamaayuhon sang Ginoo, kag ang ginharian sang akon amay nga si David padayon niya nga palig-unon hasta san-o.”

46 Dayon ginmanduan sang hari si Benaya nga patyon si Shimei. Gani gindala ni Benaya si Shimei sa guwa kag ginpatay.

Naglig-on pa gid ang ginharian sa idalom sang pagdumala ni Solomon.

Footnotes

  1. 2:5 Siya ang may salabton sa ila kamatayon: sa mas literal, ginmantsahan niya ang iya paha kag sandalyas sang dugo sa inaway.
  2. 2:10 iya banwa: sa Hebreo, Banwa ni David.
  3. 2:28 tolda sang Ginoo: Tan-awa ang footnote sa 1:39.
  4. 2:28 Tan-awa ang footnote sa 1:50.
  5. 2:33 maayo nga kahimtangan: Ang Hebreo sini amo ang “shalom,” nga nagakahulugan sang kalinong, kauswagan, maayo nga relasyon, kalipay, kadalag-an.
  6. 2:34 malapit sa iya balay: ukon, sa iya lulubngan.

O Livro

1 Reis 2

David aconselha Salomão

1O rei David aproximava-se do fim dos seus dias. Sentindo isso, deu a Salomão as seguintes recomendações: 2/4 “Em breve irei para onde toda a gente da terra acaba por ir. Espero que sejas um homem forte e activo. Obedece às leis de Deus e segue os seus caminhos; guarda cada um dos seus mandamentos escritos na lei de Moisés, para que prosperes em tudo o que fizeres e para onde quer que vás. Se assim fizeres, o Senhor cumprirá a promessa que me deu, de que, se os meus filhos e os seus descendentes forem esclarecidos na forma de se conduzirem e se mantiverem fiéis a Deus, haverá sempre um deles que reine em Israel — a minha dinastia não terá fim.

5/9 Portanto ouve as minhas instruções. Sabes que Joabe assassinou os meus dois generais, Abner e Amasa. Alegou para isso que se tratou de um acto de guerra, mas o certo é que foi feito em tempo de paz. És um homem sensato e saberás o que hás-de fazer — não o deixes morrer em paz. Mas sê bom com os filhos de Barzilai, de Gileade. Que sejam hóspedes permanentes da casa real, pois cuidaram de mim quando tive de fugir do teu irmão Absalão. Lembras-te certamente de Simei, o filho de Gera, benjamita de Baurim. Lançou-me tremendas maldições quando eu ia andando para Maanaim; mas posteriormente, quando desceu ter comigo ao rio Jordão, prometi-lhe que não o mataria. No entanto essa promessa não te compromete a ti. És suficientemente sábio para não o deixares morrer sem castigo.”

10/12 David faleceu e foi sepultado em Jerusalém. Reinou sobre Israel durante quarenta anos, sete dos quais em Hebrom e trinta e três em Jerusalém. Salomão tornou-se o novo rei, substituindo o pai, e o seu reinado foi próspero.

O trono de Salomão é estabelecido

13/14 Um desses dias, Adonias, o filho de Hagite, veio falar a Bate-Seba, mãe de Salomão. “Vens com intenções pacíficas?”, perguntou-lhe ela.

“Sim, as minhas intenções são de paz. Tenho um favor a pedir-te.”

“Diz então.”

15/16 Adonias respondeu: “Sabes bem que o reino estava para ser meu, e tudo me corria favoravelmente; toda a gente esperava que eu sucedesse ao meu pai. Mas as coisas alteraram-se, e o trono acabou por ser do meu irmão, porque era assim que o Senhor tinha planeado. Mas agora queria fazer-te um pedido e peço-te que não mo recuses.”

“O que é?”, perguntou Bate-Seba.

17 “Fala ao rei Salomão a meu favor — pois sei que não recusa nada do que lhe pedires — e pede-lhe que me dê Abisague, a sunamita, como a minha mulher.”

18 Ela respondeu: “Está bem; pedir-lhe-ei isso.”

19 Efectivamente ela foi ter com o rei para lhe apresentar esse pedido. Quando se apresentou, o monarca levantou-se do trono e inclinou-se perante ela. Ordenou em seguida que fosse colocado outro trono ao lado do seu para a sua mãe. Ela sentou-se assim ao seu lado direito.

20 “Tenho um pequeno pedido a apresentar-te. Espero que não me digas não”, disse ela.

Salomão disse: “De que é que se trata, minha mãe? Sabes que não to recusarei.”

21 “Deixa que teu irmão Adonias case com Abisague.”

22 “Mas tu sabes o que estás a pedir-me? Se lhe der Abisague, dar-lhe-ia o reino também, porque ele é meu irmão mais velho! Tanto ele, como Abiatar o sacerdote, mais o general Joabe, tomariam conta do poder!” 23/24 O rei Salomão fez então uma jura solene: “Que Deus me mate a mim se Adonias não morrer hoje mesmo, por essa conspiração contra a minha pessoa! Juro-o pelo Deus vivo, que me deu o trono de meu pai David, e também este reino que me tinha prometido.” 25 Então rei Salomão mandou Benaia que o matasse; este executou-o com uma espada.

26 O soberano disse ao sacerdote Abiatar: “Regressa à tua terra, a Anatote, e vai para casa porque deverias também morrer, mas não o quero fazer por agora, devido a teres transportado a arca do Senhor durante o reinado do meu pai, e a teres sofrido ao lado dele nas suas angústias.” 27 Assim foi que Salomão forçou Abiatar a ceder a sua posição de sacerdote do Senhor, cumprindo-se o decreto de Jeová, em Silo, respeitante aos descendentes de Eli.

28 Quando Joabe soube da notícia da morte de Adonias (Joabe tinha apoiado a revolta de Adonias, ainda que não a de Absalão) foi a correr para o santuário, o tabernáculo do Senhor, e pegou nas pontas do altar. 29/30 Salomão, tendo conhecimento disto, mandou também Benaia que o executasse. Este foi ao tabernáculo e disse para Joabe: “O rei manda-te que desças daí!”

Joabe respondeu: “Não. Aqui morrerei.”

Benaia regressou junto do rei para saber o que haveria de fazer.

31 “Faz como ele disse”, respondeu-lhe o monarca. “Mata-o ali mesmo, e depois sepulta-o, para que se tire de sobre mim e da minha família a culpa dos seus assassínios. 32/33 O Senhor o tornará pessoalmente culpado da responsabilidade do assassínio de dois homens que eram melhores do que ele. Porque o meu pai não teve a menor participação na morte do general Abner, comandante do exército de Israel, nem na do general Amasa, comandante do exército de Judá. Que Joabe mais os seus descendentes se tornem culpados para sempre destes assassínios, e que o Senhor declare David e os seus descendentes inocentes dessas mesmas mortes.”

34 Benaia voltou ao santuário e matou Joabe, mandando-o sepultar depois junto à sua casa no deserto. 35 O rei nomeou Benaia comandante do exército, e Zadoque sacerdote em lugar de Abiatar.

36/37 Mandou também buscar Simei e disse-lhe: “Terás de vir para Jerusalém e cá ficar com residência fixa. Se saíres daqui, já sabes que é o castigo da morte que te espera; no momento em que ultrapassares o ribeiro do Cedrom considera-te um homem liquidado, e unicamente por tua própria culpa!”

38 Simei respondeu: “Está bem, aceito o que dizes.” E passou a viver em Jerusalém, todo o tempo.

39/40 Três anos mais tarde, fugiram-lhe dois escravos, que se escaparam para Gate, para junto do rei Aquis. Quando Simei soube onde estavam, mandou selar a sua montada e foi ter com o rei Aquis. Lá encontrou os servos e trouxe-os de novo para Jerusalém.

41/45 Salomão teve conhecimento de que Simei deixara Jerusalém, fora a Gate e regressara; mandou-o chamar: “Não te mandei eu, em nome de Deus, que não devias deixar Jerusalém, sob pena de morte? Até respondeste que concordavas com essa decisão. Então porque é que não respeitaste a tua palavra, obedecendo à minha ordem? Sabes bem toda a maldade que fizeste ao meu pai David, pelo que o Senhor faz recair sobre ti toda a culpa disso; e quanto a mim, certamente que receberei as ricas bênçãos de Deus e sempre haverá um descendente de David no trono.”

46 A mandado do soberano, Benaia trouxe Simei para fora e matou-o. Desta forma se confirmou a autoridade de Salomão como rei.