Ang Pulong Sang Dios

1 Hari 2

Ang mga Bilin ni David kay Solomon

1Sang madali na lang mapatay si David, may mga bilin siya kay Solomon nga iya anak. Amo ini ang iya mga bilin: “Madali na lang ako mapatay. Gani magpakabakod ka kag magpakaisog, kag tumana ang mga ginapatuman sang Ginoo nga imo Dios. Magsunod ka sa iya mga pamaagi, kag tumana ang iya mga pagsulundan kag mga sugo nga nasulat sa Kasuguan ni Moises, agod magmainuswagon ka sa tanan mo nga ginahimo, bisan diin ka magkadto. Kon himuon mo ini, tumanon sang Ginoo ang iya ginpromisa sa akon, nga kon ang akon mga kaliwat nagakabuhi sing husto kag nagasunod sa akon sing matutom sa bug-os nila nga kabuhi, may isa gid permi sa ila nga magahari sa Israel.

“Ari pa ang akon bilin sa imo: Nahibaluan mo kon ano ang ginhimo sa akon ni Joab nga anak ni Zeruya sa iya nga pagpatay sa duha ka kumander sang mga soldado sang Israel nga si Abner nga anak ni Ner kag si Amasa nga anak ni Jeter. Ginpatay niya sila nga daw sa mga kaaway, pero ginhimo niya ato sang panahon nga wala sing inaway. Siya ang may salabton sa ila kamatayon.[a] Gani himua ang nagakadapat sa iya suno sa imo hunahuna nga maayo himuon, pero indi pag-itugot nga mapatay siya sa katigulangon nga may kalinong.

“Pero magmaayo ka sa mga anak ni Barzilai nga taga-Gilead, kag pakan-a sila permi upod sa imo, kay ginbuligan nila ako sang nagpalagyo ako sa imo utod nga si Absalom.

“Tandaan mo gid si Shimei nga anak ni Gera, nga isa ka Benjaminhon nga taga-Bahurim. Puwerte gid ang iya pagpakamalaot sa akon sang nagkadto ako sa Mahanaim. Pero sang pagkitaay namon sa Suba sang Jordan, nagsumpa ako sa iya sa ngalan sang Ginoo nga indi ko siya pagpatyon. Pero karon, ikaw ang magsilot sa iya. Maalam ka, kag nahibaluan mo kon ano ang dapat nga himuon. Bisan tigulang na siya, ipapatay siya.”

10 Sang ulihi napatay si David kag ginlubong sa iya banwa.[b] 11 Naghari siya sa bug-os nga Israel sa sulod sang 40 ka tuig—7 ka tuig sa Hebron kag 33 ka tuig sa Jerusalem. 12 Si Solomon ang nagbulos sa iya amay nga si David bilang hari, kag malig-on gid ang iya ginharian.

Napatay si Adonia

13 Karon, si Adonia nga anak ni Hagit nagkadto kay Batsheba nga iloy ni Solomon. Nagpamangkot si Batsheba sa iya, “Maayo bala ang imo tuyo sa pagkadto diri?” Nagsabat si Adonia, “Huo, maayo. 14 May ipangabay lang ako sa imo.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?” 15 Nagsabat si Adonia, “Nahibaluan mo nga ako na kuntani ang hari, kag ginpaabot ini sang bug-os nga Israel. Pero lain ang natabo; ang akon utod amo ang nangin hari, kay amo ina ang gusto sang Ginoo. 16 Karon, may pangabay ako sa imo. Kag kon mahimo indi ako pagbalibari.” Nagpamangkot si Batsheba, “Ano bala ina?” 17 Nagsabat si Adonia, “Palihog pangabaya si Haring Solomon nga ipaasawa niya sa akon si Abishag nga taga-Shunem. Nahibaluan ko nga indi gid siya magbalibad sa imo.” 18 Nagsabat si Batsheba, “Sige, silingon ko ang hari.”

19 Gani nagkadto si Batsheba kay Haring Solomon sa paghambal sa iya parte sa ginpangabay ni Adonia. Pagkakita ni Solomon sa iya, nagtindog si Solomon sa iya trono sa pagsugata sa iya, kag dayon nagluhod siya sa iya iloy bilang pagtahod sa iya. Pagkatapos nagpungko siya sa iya trono. Nagpakuha siya sang pulungkuan kag ginpabutang sa iya tuo, kag ginpapungko didto ang iya iloy. 20 Nagsiling si Batsheba, “May ara ako sang gamay nga ipangabay sa imo. Kag palihog indi ako pagbalibari.” Nagsiling ang hari, “Ano ina, Nay? Indi ko ikaw pagbalibaran.” 21 Nagsiling si Batsheba, “Ipaasawa si Abishag nga taga-Shunem sa imo utod nga si Adonia.”

22 Nagsiling si Haring Solomon, “Ngaa ginapangabay mo gid nga ipaasawa si Abishag kay Adonia? Basi kon ipangabay mo man nga ihatag ko sa iya ang akon ginharian, kay magulang siya sa akon kag apin sa iya si Abiatar nga pari kag si Joab nga anak ni Zeruya!” 23 Dayon nagsumpa si Haring Solomon sa ngalan sang Ginoo, “Kabay pa nga silutan gid ako sang Dios kon indi ko mapatay si Adonia tungod sining iya ginpangabay. 24 Ang Ginoo amo ang nagpili kag nagbutang sa akon sa trono sang akon amay nga si David. Gintuman niya ang iya promisa nga ihatag niya ang ginharian sa akon kag sa akon mga kaliwat. Gani nagasumpa ako sa buhi nga Ginoo nga mapatay si Adonia subong gid nga adlaw.” 25 Dayon nagmando si Haring Solomon kay Benaya, nga anak ni Jehoyada, nga patyon si Adonia, kag ginpatay niya si Adonia.

26 Dayon nagsiling si Haring Solomon kay Abiatar nga pari, “Magpauli ka sa imo uma sa Anatot. Bagay ka man kuntani nga patyon, pero indi ko ikaw pagpatyon subong kay ikaw ang gintugyanan sang Kahon sang Ginoong Dios sang kaupod ka pa sang akon amay nga si David, kag nagpakigbahin ka sa iya mga pag-antos.” 27 Gani ginpahalin ni Solomon si Abiatar sa iya katungdanan bilang pari sang Ginoo. Kag natuman ang ginsiling sang Ginoo didto sa Shilo parte sa panimalay ni Eli.

Napatay si Joab

28 Si Joab wala nagbulig kay Absalom nga mangin hari, pero nagbulig siya kay Adonia. Gani sang mabalitaan niya ang pagkapatay ni Adonia, nagpalagyo siya pakadto sa tolda sang Ginoo[c] kag nag-uyat sa mga sulosungay nga mga pamusod sang halaran.[d] 29 Sang mabalitaan ni Haring Solomon nga nagpalagyo si Joab pakadto sa tolda sang Ginoo kag nagpalapit sa halaran, ginsugo niya si Benaya nga patyon si Joab. 30 Gani nagkadto si Benaya sa tolda sang Ginoo kag ginsilingan si Joab, “Magguwa ka siling sang hari!” Pero nagsabat si Joab, “Indi ako magguwa; diri ako mapatay!” Nagbalik si Benaya sa hari kag ginsugid ang sabat ni Joab. 31-32 Nagsiling si Solomon kay Benaya, “Himua ang iya ginsiling. Patya siya didto sa tolda kag ilubong, agod ako kag ang panimalay sang akon amay indi manabat sa pagpatay niya kay Abner nga anak ni Ner, nga kumander sang mga soldado sang Israel, kag kay Amasa nga anak ni Jeter, nga kumander sang mga soldado sang Juda. Ginpatay niya ining inosente nga mga tawo nga wala nakahibalo ang akon amay. Mas matarong kag maayo pa sila sang sa iya. Karon balusan siya sang Ginoo sa iya ginhimo sa ila. 33 Siya kag ang iya mga kaliwat amo ang manabat hasta san-o sa kamatayon sang sini nga mga tawo. Pero ang akon amay nga si David kag ang iya mga kaliwat kag ang iya ginharian hatagan sang maayo nga kahimtangan[e] hasta san-o.”

34 Gani ginkadtuan ni Benaya si Joab kag ginpatay. Ginlubong siya malapit sa iya balay[f] sa kamingawan. 35 Dayon ginhimo sang hari si Benaya nga kumander sang mga soldado sa pagbulos kay Joab. Kag ang ginbulos niya kay Abiatar amo si Zadok nga pari.

Ang Pagkapatay ni Shimei

36 Karon, ginpatawag sang hari si Shimei kag ginsilingan, “Magpatindog ka sang imo kaugalingon nga balay sa Jerusalem kag mag-estar ka dira. Indi ka gid maghalin sa siyudad kag magkadto sa iban nga lugar. 37 Sa tion nga maghalin ka kag magtabok sa Kidron nga ililigan sang tubig, sigurado gid nga mapatay ka, kag ikaw mismo ang basulon kon matabo ini.” 38 Nagsabat si Shimei, “Maayo man ang imo ginsiling, tumanon ko gid ina!” Gani nag-estar si Shimei sa Jerusalem sa malawig nga tion. 39 Pero sang ikatatlo nga tuig, ang duha sa mga suluguon ni Shimei naglayas kag nagkadto sa hari sang Gat nga si Akish, nga anak ni Maaca. Sang mabalitaan ini ni Shimei, 40 gintakdan niya sang pulungkuan ang iya asno kag nagsakay, kag nagkadto kay Akish sa Gat sa pagpangita sa iya duha ka suluguon. Nakita niya sila kag gindala pauli.

41 Sang mabalitaan ni Solomon nga naghalin si Shimei sa Jerusalem kag nagkadto sa Gat, kag nakabalik na, 42 ginpatawag niya si Shimei kag ginsilingan, “Indi bala nga ginpasumpa ko ikaw sa ngalan sang Ginoo kag ginpaandaman nga sa tion nga maghalin ka sa Jerusalem kag magkadto sa iban nga lugar sigurado gid nga mapatay ka? Kag indi bala nga nagsiling ka nga maayo ang akon ginsiling kag tumanon mo ini? 43 Ti, ngaa wala mo gintuman ang imo ginsumpa sa Ginoo? Ngaa wala mo gintuman ang akon sugo sa imo?”

44 Nagsiling pa gid ang hari sa iya, “Sigurado nga nadumduman mo gid ang tanan nga malain nga ginhimo mo sa akon amay nga si David. Karon balusan ka sang Ginoo sa imo malain nga mga ginhimo. 45 Pero ako pakamaayuhon sang Ginoo, kag ang ginharian sang akon amay nga si David padayon niya nga palig-unon hasta san-o.”

46 Dayon ginmanduan sang hari si Benaya nga patyon si Shimei. Gani gindala ni Benaya si Shimei sa guwa kag ginpatay.

Naglig-on pa gid ang ginharian sa idalom sang pagdumala ni Solomon.

Footnotes

  1. 2:5 Siya ang may salabton sa ila kamatayon: sa mas literal, ginmantsahan niya ang iya paha kag sandalyas sang dugo sa inaway.
  2. 2:10 iya banwa: sa Hebreo, Banwa ni David.
  3. 2:28 tolda sang Ginoo: Tan-awa ang footnote sa 1:39.
  4. 2:28 Tan-awa ang footnote sa 1:50.
  5. 2:33 maayo nga kahimtangan: Ang Hebreo sini amo ang “shalom,” nga nagakahulugan sang kalinong, kauswagan, maayo nga relasyon, kalipay, kadalag-an.
  6. 2:34 malapit sa iya balay: ukon, sa iya lulubngan.

New Living Translation

1 Kings 2

David’s Final Instructions to Solomon

1As the time of King David’s death approached, he gave this charge to his son Solomon:

“I am going where everyone on earth must someday go. Take courage and be a man. Observe the requirements of the Lord your God, and follow all his ways. Keep the decrees, commands, regulations, and laws written in the Law of Moses so that you will be successful in all you do and wherever you go. If you do this, then the Lord will keep the promise he made to me. He told me, ‘If your descendants live as they should and follow me faithfully with all their heart and soul, one of them will always sit on the throne of Israel.’

“And there is something else. You know what Joab son of Zeruiah did to me when he murdered my two army commanders, Abner son of Ner and Amasa son of Jether. He pretended that it was an act of war, but it was done in a time of peace,[a] staining his belt and sandals with innocent blood.[b] Do with him what you think best, but don’t let him grow old and go to his grave in peace.[c]

“Be kind to the sons of Barzillai of Gilead. Make them permanent guests at your table, for they took care of me when I fled from your brother Absalom.

“And remember Shimei son of Gera, the man from Bahurim in Benjamin. He cursed me with a terrible curse as I was fleeing to Mahanaim. When he came down to meet me at the Jordan River, I swore by the Lord that I would not kill him. But that oath does not make him innocent. You are a wise man, and you will know how to arrange a bloody death for him.[d]

10 Then David died and was buried with his ancestors in the City of David. 11 David had reigned over Israel for forty years, seven of them in Hebron and thirty-three in Jerusalem. 12 Solomon became king and sat on the throne of David his father, and his kingdom was firmly established.

Solomon Establishes His Rule

13 One day Adonijah, whose mother was Haggith, came to see Bathsheba, Solomon’s mother. “Have you come with peaceful intentions?” she asked him.

“Yes,” he said, “I come in peace. 14 In fact, I have a favor to ask of you.”

“What is it?” she asked.

15 He replied, “As you know, the kingdom was rightfully mine; all Israel wanted me to be the next king. But the tables were turned, and the kingdom went to my brother instead; for that is the way the Lord wanted it. 16 So now I have just one favor to ask of you. Please don’t turn me down.”

“What is it?” she asked.

17 He replied, “Speak to King Solomon on my behalf, for I know he will do anything you request. Ask him to let me marry Abishag, the girl from Shunem.”

18 “All right,” Bathsheba replied. “I will speak to the king for you.”

19 So Bathsheba went to King Solomon to speak on Adonijah’s behalf. The king rose from his throne to meet her, and he bowed down before her. When he sat down on his throne again, the king ordered that a throne be brought for his mother, and she sat at his right hand.

20 “I have one small request to make of you,” she said. “I hope you won’t turn me down.”

“What is it, my mother?” he asked. “You know I won’t refuse you.”

21 “Then let your brother Adonijah marry Abishag, the girl from Shunem,” she replied.

22 “How can you possibly ask me to give Abishag to Adonijah?” King Solomon demanded. “You might as well ask me to give him the kingdom! You know that he is my older brother, and that he has Abiathar the priest and Joab son of Zeruiah on his side.”

23 Then King Solomon made a vow before the Lord: “May God strike me and even kill me if Adonijah has not sealed his fate with this request. 24 The Lord has confirmed me and placed me on the throne of my father, David; he has established my dynasty as he promised. So as surely as the Lord lives, Adonijah will die this very day!” 25 So King Solomon ordered Benaiah son of Jehoiada to execute him, and Adonijah was put to death.

26 Then the king said to Abiathar the priest, “Go back to your home in Anathoth. You deserve to die, but I will not kill you now, because you carried the Ark of the Sovereign Lord for David my father and you shared all his hardships.” 27 So Solomon deposed Abiathar from his position as priest of the Lord, thereby fulfilling the prophecy the Lord had given at Shiloh concerning the descendants of Eli.

28 Joab had not joined Absalom’s earlier rebellion, but he had joined Adonijah’s rebellion. So when Joab heard about Adonijah’s death, he ran to the sacred tent of the Lord and grabbed on to the horns of the altar. 29 When this was reported to King Solomon, he sent Benaiah son of Jehoiada to execute him.

30 Benaiah went to the sacred tent of the Lord and said to Joab, “The king orders you to come out!”

But Joab answered, “No, I will die here.”

So Benaiah returned to the king and told him what Joab had said.

31 “Do as he said,” the king replied. “Kill him there beside the altar and bury him. This will remove the guilt of Joab’s senseless murders from me and from my father’s family. 32 The Lord will repay him[e] for the murders of two men who were more righteous and better than he. For my father knew nothing about the deaths of Abner son of Ner, commander of the army of Israel, and of Amasa son of Jether, commander of the army of Judah. 33 May their blood be on Joab and his descendants forever, and may the Lord grant peace forever to David, his descendants, his dynasty, and his throne.”

34 So Benaiah son of Jehoiada returned to the sacred tent and killed Joab, and he was buried at his home in the wilderness. 35 Then the king appointed Benaiah to command the army in place of Joab, and he installed Zadok the priest to take the place of Abiathar.

36 The king then sent for Shimei and told him, “Build a house here in Jerusalem and live there. But don’t step outside the city to go anywhere else. 37 On the day you so much as cross the Kidron Valley, you will surely die; and your blood will be on your own head.”

38 Shimei replied, “Your sentence is fair; I will do whatever my lord the king commands.” So Shimei lived in Jerusalem for a long time.

39 But three years later two of Shimei’s slaves ran away to King Achish son of Maacah of Gath. When Shimei learned where they were, 40 he saddled his donkey and went to Gath to search for them. When he found them, he brought them back to Jerusalem.

41 Solomon heard that Shimei had left Jerusalem and had gone to Gath and returned. 42 So the king sent for Shimei and demanded, “Didn’t I make you swear by the Lord and warn you not to go anywhere else or you would surely die? And you replied, ‘The sentence is fair; I will do as you say.’ 43 Then why haven’t you kept your oath to the Lord and obeyed my command?”

44 The king also said to Shimei, “You certainly remember all the wicked things you did to my father, David. May the Lord now bring that evil on your own head. 45 But may I, King Solomon, receive the Lord’s blessings, and may one of David’s descendants always sit on this throne in the presence of the Lord.” 46 Then, at the king’s command, Benaiah son of Jehoiada took Shimei outside and killed him.

So the kingdom was now firmly in Solomon’s grip.

Footnotes

  1. 2:5a Or He murdered them during a time of peace as revenge for deaths they had caused in time of war.
  2. 2:5b As in some Greek and Old Latin manuscripts; Hebrew reads with the blood of war.
  3. 2:6 Hebrew don’t let his white head go down to Sheol in peace.
  4. 2:9 Hebrew how to bring his white head down to Sheol in blood.
  5. 2:32 Hebrew will return his blood on his own head.