Chinese Contemporary Bible (Simplified)

箴言 14:1-35

1智慧的女子建立家园,

愚昧的女子亲手拆毁。

2行为正直的人敬畏耶和华,

行事邪僻的人轻视耶和华。

3愚人的狂言招来鞭打,

智者的唇舌保护自己。

4没有耕牛槽头净,

五谷丰登需壮牛。

5忠实的证人不会撒谎,

虚假的证人谎话连篇。

6嘲讽者徒然寻智慧,

明哲人轻易得知识。

7你要远离愚昧人,

他口中毫无知识。

8明哲凭智慧辨道,

愚人被愚昧欺骗。

9愚妄人戏看罪恶,

正直人彼此恩待。

10心头的愁苦,唯有自己明白;

心中的喜乐,外人无法分享。

11恶人的房屋必遭毁灭,

正直人的帐篷必兴盛。

12有的路看似正确,

最终却通向死亡。

13欢笑难消内心的痛苦,

欢乐过后,悲伤犹在。

14背弃正道,自食恶果;

善人行善,必得善报。

15愚昧人什么都信,

明哲人步步谨慎。

16智者小心谨慎,远离恶事;

愚人骄傲自负,行事鲁莽。

17急躁易怒的人做事愚昧,

阴险奸诈之人遭人痛恨。

18愚昧人得愚昧作产业,

明哲人得知识为冠冕。

19坏人俯伏在善人面前,

恶人俯伏在义人门口。

20穷人遭邻舍厌,

富人朋友众多。

21藐视邻舍是罪过,

怜悯穷人蒙福乐。

22图谋恶事的步入歧途,

行善的受爱戴和拥护。

23殷勤工作,带来益处;

满嘴空谈,导致贫穷。

24智者以财富为冠冕,

愚人以愚昧为装饰。

25诚实的证人挽救性命,

口吐谎言者欺骗他人。

26敬畏耶和华的信心坚定,

他的子孙也有庇护所。

27敬畏耶和华是生命的泉源,

可以使人避开死亡的陷阱。

28人民众多,是君王的荣耀;

没有臣民,君主必然败亡。

29不轻易发怒者深明事理,

鲁莽急躁的人显出愚昧。

30心平气和,滋润生命;

妒火中烧,啃蚀骨头。

31欺压穷人等于侮辱造物主,

怜悯贫弱就是尊敬造物主。

32恶人因恶行而灭亡,

义人到死仍有倚靠。

33智慧存在哲士心里,

愚人心中充满无知。

34公义能叫邦国兴盛,

罪恶是人民的耻辱。

35明智的臣子蒙王喜悦,

可耻的仆人惹王发怒。

Ang Pulong Sa Dios

Panultihon 14:1-35

1Ang maalamon nga asawa mopalig-on sa iyang panimalay, apan ang buang-buang nga asawa moguba sa iyang panimalay.

2Ang tawo nga nagakinabuhi nga matarong nagatahod sa Ginoo, apan kadtong wala nagakinabuhi nga matarong nagatamay kaniya.

3Ang mga pulong sa tawong buang-buang magpasakit kaniya, apan ang mga pulong sa tawong maalamon magtipig kaniya.

4Kon wala kay mananap nga igdadaro wala kay maani, apan kon may mananap ka, ug kusgan pa, daghan kag maani.

5Ang masaligan nga saksi nagasulti sa tinuod, apan ang bakakon dili masaligan.

6Ang tawong bugalbugalon dili gayod makaangkon ug kaalam bisan unsaon ug paningkamot, apan ang tawo nga may pagsabot dali rang makakat-on.

7Likayi ang mga buang-buang kay wala kay maayong makat-onan gikan kanila.

8Ang kaalam sa tawong kahibalo motimbang-timbang kon unsay maayo o dili maoy nagahatag kaniyag kahibalo kon unsay angay niyang buhaton, apan ang kabuang sa tawong buang-buang maoy magpahisalaag kaniya.

9Daw sa wala lang sa mga buang-buang kon makasala sila, apan niadtong mga matarong nga nagkinabuhi sa ensakto, gusto nila nga dawaton sila sa Dios.

10Ikaw ray nasayod kon unsa ka kamalipayon o kon unsa ka kamasulob-on.

11Laglagon ang panimalay niadtong mga daotan, apan pauswagon ang panimalay niadtong nagkinabuhi sa ensakto.

12Tingali naghunahuna ka nga nagsubay ka sa ensaktong dalan, apan padulong diay kini sa kalaglagan.

13Matago ang imong kasubo pinaagi sa pagkatawa, apan human sa katawa anaa ra gihapon ang kasubo.

14Anaa gayoy balos sa binuhatan sa tawo, maayo man o daotan.

15Bisag unsa ray tuohan sa tawong walay alamag; apan ang tawong kahibalo motimbang-timbang kon unsay husto o dili nagmatngon sa iyang mga lakang.

16Ang tawong maalamon nagaamping sa iyang kaugalingon ug nagalikay sa kasamok; apan ang buang-buang danghag ug walay pagpugong sa kaugalingon.

17Ang tawong dali rang masuko makabuhat ug kabuang. Ang tawong nagalaraw ug daotan kapungtan sa Dios.14:17 kapungtan sa Dios: o, kapungtan sa uban.

18Makita ang kabuang sa tawong walay alamag, apan makita gayod nga may kaalam ang tawong mahibalo motimbang-timbang kon unsay husto o dili.

19Ang mga daotan moluhod ug magpakilooy sa mga matarong.

20Wala kaayoy makighigala sa mga kabos, bisan gani ang ilang mga isigka-ingon, apan ang mga adunahan daghag higala.

21Makasala ang tawo nga nagatamay sa iyang isigka-tawo nga kabos, apan bulahan ang tawo nga maayo sa mga kabos.

22Makasala ka kon magplano kag daotan sa imong isigka-tawo, apan kon magplano kag maayo, may mga tawo nga maghigugma ug mounong kanimo.

23Ang pagtrabaho ug maayo anaay pulos, apan kon pulos ra estorya mapobre ang tawo.

24Ang balos nga madawat sa mga maalamon mao ang ilang bahandi, apan ang kabuang sa mga buang-buang moanig dugang pang kabuang.

25Ang saksi nga nagasugilon sa tinuod makaluwas sa kinabuhi sa tawo, apan ang magsaksig bakak usa ka maluibon.

26Ang pagtahod sa Ginoo maghatag ug seguridad ug kalig-on ngadto sa tawo ug sa ilang mga anak.

27Ang pagtahod sa Ginoo makaayo ug mopalugway sa imong kinabuhi,14:27 makaayo… kinabuhi: sa literal, tuboran nga nagahatag sa kinabuhi. ug makapalikay kanimo sa kamatayon.

28Ang pagkagamhanan sa hari nagdepende sa kadaghan sa iyang katawhan; kon wala ang iyang katawhan mapukan ang hari.

29Ang tawong mapailubon maalamon gayod, apan ang tawo nga daling masuko nagapakita sa iyang pagkabuang-buang.

30Ang malinawong hunahuna makaayo sa lawas, apan ang kasina sama sa sakit nga mokutkot sa kabukogan.

31Ang nagapaantos sa mga kabos nagatamay sa Dios nga naghimo kanila, apan ang maloloy-on sa mga kabos nagapasidungog sa Dios.

32Laglagon sa Dios ang mga daotan tungod sa ilang daotang mga binuhatan, apan panalipdan niya ang mga matarong tungod sa ilang pagkadiosnon.14:32 tungod sa ilang pagkadiosnon: Mao kini sa Septuagint ug sa Syriac; apan sa Hebreo, bisan sa ilang kamatayon.

33Ang kaalam anaa sa hunahuna sa tawong may pagsabot, apan ang mga buang-buang walay14:33 walay: Wala kini sa Hebreo, apan anaa sa Septuagint ug sa Syriac. nahibaloan bahin sa kaalam. 34Mouswag ang usa ka nasod kon ang mga lumulupyo niini magkinabuhi nga matarong; apan kon magpakasala sila, maulawan ang ilang nasod.

35Makapalipay sa hari ang maalamon nga sulugoon, apan kapungtan niya ang sulugoon nga nagapakaulaw kaniya.