Nova Versão Internacional

Provérbios 1:1-33

Propósito

1Estes são os provérbios de Salomão, filho de Davi, rei de Israel.

2Eles ajudarão a experimentar a sabedoria e a disciplina;

a compreender as palavras que dão entendimento;

3a viver com disciplina e sensatez,

fazendo o que é justo, direito e correto;

4ajudarão a dar prudência aos inexperientes

e conhecimento e bom senso aos jovens.

5Se o sábio lhes der ouvidos, aumentará seu conhecimento,

e quem tem discernimento obterá orientação

6para compreender provérbios e parábolas,

ditados e enigmas dos sábios.

7O temor do Senhor é o princípio1.7 Ou a chave; também em 9.10. do conhecimento,

mas os insensatos desprezam a sabedoria e a disciplina.

Advertências da Sabedoria

8Ouça, meu filho, a instrução de seu pai

e não despreze o ensino de sua mãe.

9Eles serão um enfeite para a sua cabeça,

um adorno para o seu pescoço.

10Meu filho, se os maus tentarem seduzi-lo,

não ceda!

11Se disserem: “Venha conosco,

fiquemos de tocaia para matar alguém,

vamos divertir-nos armando emboscada

contra quem de nada suspeita!

12Vamos engoli-los vivos,

como a sepultura1.12 Hebraico: Sheol. Essa palavra também pode ser traduzida por profundezas, ou morte; também em 5.5; 7.27 e 9.18. engole os mortos;

vamos destruí-los inteiros,

como são destruídos os que descem à cova;

13acharemos todo tipo de objetos valiosos

e encheremos as nossas casas com o que roubarmos;

14junte-se ao nosso bando;

dividiremos em partes iguais tudo o que conseguirmos!”

15Meu filho, não vá pela vereda dessa gente!

Afaste os pés do caminho que eles seguem,

16pois os pés deles correm para fazer o mal,

estão sempre prontos para derramar sangue.

17Assim como é inútil

estender a rede se as aves o observam,

18também esses homens não percebem

que fazem tocaia contra a própria vida;

armam emboscadas contra eles mesmos!

19Tal é o caminho de todos os gananciosos;

quem assim procede a si mesmo se destrói.

Convite à Sabedoria

20A sabedoria clama em alta voz nas ruas,

ergue a voz nas praças públicas,

21nas esquinas das ruas barulhentas1.21 A Septuaginta diz no alto dos muros. ela clama,

nas portas da cidade faz o seu discurso:

22“Até quando vocês, inexperientes,

irão contentar-se com a sua inexperiência?

Vocês, zombadores, até quando terão prazer na zombaria?

E vocês, tolos, até quando desprezarão o conhecimento?

23Se acatarem a minha repreensão,

eu darei a vocês um espírito de sabedoria

e revelarei a vocês os meus pensamentos.

24Vocês, porém, rejeitaram o meu convite;

ninguém se importou quando estendi minha mão!

25Visto que desprezaram totalmente o meu conselho

e não quiseram aceitar a minha repreensão,

26eu, de minha parte, vou rir-me da sua desgraça;

zombarei quando o que temem se abater sobre vocês,

27quando aquilo que temem abater-se sobre vocês

como uma tempestade,

quando a desgraça os atingir

como um vendaval,

quando a angústia e a dor os dominarem.

28“Então vocês me chamarão,

mas não responderei;

procurarão por mim,

mas não me encontrarão.

29Visto que desprezaram o conhecimento

e recusaram o temor do Senhor,

30não quiseram aceitar o meu conselho

e fizeram pouco caso da minha advertência,

31comerão do fruto da sua conduta

e se fartarão de suas próprias maquinações.

32Pois a inconstância dos inexperientes os matará,

e a falsa segurança dos tolos os destruirá;

33mas quem me ouvir viverá em segurança

e estará tranquilo, sem temer nenhum mal”.

Ang Pulong Sa Dios

Panultihon 1:1-33

Ang Kapuslanan sa mga Panultihon

1Mao kini ang mga panultihon ni Solomon, nga anak ni David ug hari sa Israel.

2Pinaagi niining mga panultihon, makat-onan mo ang kaalam1:2 kaalam: Kini nga matang sa kaalam, nga kanunayng gihisgotan dinhi sa panultihon, mao ang kaalam nga nagahatag sa maayo ug husto nga pamatasan. ug maayong pamatasan, ug ang pagsabot sa mga pulong nga nagahatag ug kaalam. 3Motul-id kini sa imong pamatasan aron mahimo kang maalamon, nga nagasubay sa ensakto, matarong, ug makiangayon. 4Maghatag kini ug kaalam sa mga walay nahibaloan, ug maayong pagdesisyon ngadto sa mga kabatan-onan. 5Pinaagi sa pagpamati niini madugangan pa gayod ang kaalam sa mga maalamon ug magiyahan ang mga may kahibalo, 6aron masabtan ang kahulogan sa mga panultihon, mga sambingay, ug mga tigmo sa mga maalamon.

7Ang tawo nga gustong magmaalamon angayng magtahod sa Ginoo. Ang tawong buang-buang1:7 buang-buang: Kini nga pulong nga kanunayng hisgotan sa Mga Panultihon nagpasabot niadtong mga tawo nga wala moila sa Dios ug sa iyang kasugoan. gipakawalay bili ang kaalam ug dili gustong matul-id ang iyang pamatasan.

Ang Tambag sa Paglikay sa mga Tawong Daotan

8Anak, pamatia ang pagtul-id sa imong ginikanan sa imong pamatasan, 9tungod kay kini makapasidungog kanimo sama sa korona ug makapaanyag sama sa kuwintas.

10Anak, ayaw pagpadala sa pagpangdani sa mga tawong makasasala 11o mouban kanila kon moingon sila, “Dali, uban kanamo; mangatang kitag tawo ug atong patyon bisag walay sala. 12Buhi pa sila karon ug maayog panglawas apan pamatyon nato sila; mahisama sila sa mga nahiadto na sa dapit sa mga patay. 13Makakuha kita kanilag mahalong kabtangan, ug pun-on nato ang atong mga balay sa atong mga inilog. 14Sige na, uban kanamo, ug bahinon ta ang atong mga inilog.”

15Anak, ayaw gayod pag-uban kanila; likayi sila. 16Kay sayon ra nila ang pagpakasala ug pagpatay ug tawo. 17Kawang lang ang pagbutang ug lit-ag kon ang langgam nga dakponon nagatan-aw. 18Nasayod ang langgam nga lit-agon siya, apan kining mga daotan wala masayod nga sila mismo ang mabiktima sa ilang binuhatan. Mangatang silag patyonon apan silay pagapatyon. 19Mao kanay dangatan sa mga tawong moangkon ug kabtangan sa daotang paagi. Mao ra kanay ilang kamatyan.

Ang Resulta sa Pagsalikway sa Kaalam

20-21Ang kaalam sama sa tawo nga nagawali sa kadalanan, mga plasa, mga merkado, ug sa mga pultahan sa mga lungsod. Nagkanayon siya,

22“Kamong mga walay kahibalo, hangtod kanus-a kamo magpabiling ingon niana?

Kamong mga bugalbugalon, hangtod kanus-a ninyo ikalipay ang pagbugalbugal?

Kamong mga buang-buang, hangtod kanus-a kamo magdumili sa kaalam?

23Pamatia ang akong pagbadlong.

Ipadayag ko kaninyo ang akong hunahuna.1:23 Ipadayag ko kaninyo ang akong hunahuna: sa literal, Ibubo ko kaninyo ang akong Espiritu.

Ipadayag ko ang buot kong isulti batok kaninyo:

24Tungod kay wala kamo manumbaling sa akong pagtawag nga moduol kanako,

25ug tungod kay gipakawalay-bili ninyo ang tanan kong mga tambag ug pagbadlong,

26-27kataw-an ko kamo kon moabot kaninyo ang katalagman nga daw sa buhawi;

biay-biayon ko kamo kon moabot kaninyo ang daw sa bagyo nga kalisdanan ug ang makalilisang nga mga panghitabo.

28Unya manawag kamo kanako, apan dili ko kamo panumbalingon.

Mangita kamo kanako, apan dili ninyo ako makit-an.

29Tungod kay dili kamo magpatudlo ug wala kamoy pagtahod sa Ginoo,

30gipakawalay-bili ninyo ang akong mga tambag ug gipakadaotan ang akong pagbadlong.

31Busa anihon ninyo ang bunga sa inyong binuhatan ug sa inyong mga daotang plano.

32Kay ang pagkamalapason sa mga walay kahibalo maoy mopatay kanila,

ug ang kawalay pagpakabana sa mga buang-buang maoy molaglag kanila.

33Apan ang nagapamati kanako magkinabuhi nga luwas sa katalagman.

Walay mahitabo kaniya ug wala siyay angayng kahadlokan.”