New Living Translation

Proverbs 26

1Honor is no more associated with fools
    than snow with summer or rain with harvest.

Like a fluttering sparrow or a darting swallow,
    an undeserved curse will not land on its intended victim.

Guide a horse with a whip, a donkey with a bridle,
    and a fool with a rod to his back!

Don’t answer the foolish arguments of fools,
    or you will become as foolish as they are.

Be sure to answer the foolish arguments of fools,
    or they will become wise in their own estimation.

Trusting a fool to convey a message
    is like cutting off one’s feet or drinking poison!

A proverb in the mouth of a fool
    is as useless as a paralyzed leg.

Honoring a fool
    is as foolish as tying a stone to a slingshot.

A proverb in the mouth of a fool
    is like a thorny branch brandished by a drunk.

10 An employer who hires a fool or a bystander
    is like an archer who shoots at random.

11 As a dog returns to its vomit,
    so a fool repeats his foolishness.

12 There is more hope for fools
    than for people who think they are wise.

13 The lazy person claims, “There’s a lion on the road!
    Yes, I’m sure there’s a lion out there!”

14 As a door swings back and forth on its hinges,
    so the lazy person turns over in bed.

15 Lazy people take food in their hand
    but don’t even lift it to their mouth.

16 Lazy people consider themselves smarter
    than seven wise counselors.

17 Interfering in someone else’s argument
    is as foolish as yanking a dog’s ears.

18 Just as damaging
    as a madman shooting a deadly weapon
19 is someone who lies to a friend
    and then says, “I was only joking.”

20 Fire goes out without wood,
    and quarrels disappear when gossip stops.

21 A quarrelsome person starts fights
    as easily as hot embers light charcoal or fire lights wood.

22 Rumors are dainty morsels
    that sink deep into one’s heart.

23 Smooth[a] words may hide a wicked heart,
    just as a pretty glaze covers a clay pot.

24 People may cover their hatred with pleasant words,
    but they’re deceiving you.
25 They pretend to be kind, but don’t believe them.
    Their hearts are full of many evils.[b]
26 While their hatred may be concealed by trickery,
    their wrongdoing will be exposed in public.

27 If you set a trap for others,
    you will get caught in it yourself.
If you roll a boulder down on others,
    it will crush you instead.

28 A lying tongue hates its victims,
    and flattering words cause ruin.

Notas al pie

  1. 26:23 As in Greek version; Hebrew reads Burning.
  2. 26:25 Hebrew seven evils.

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 26

1Subong nga wala nagakabagay nga magtupa ang snow kon tig-ilinit ukon ang ulan kon tig-alani, wala man nagakabagay nga dayawon ang buang-buang.

Ang sumpa indi makahalit sa imo kon wala ka sing sala. Pareho ini sa pispis nga nagalabay lang kag wala nagahapon.

Kinahanglan nga hanuton ang kabayo kag busalan ang asno. Amo man ang buang-buang, kinahanglan nga silutan siya agod magtuman.

Indi pagsabta ang buang-buang kon nagaestorya siya sa imo sang binuang, kay basi kon magpareho ka man sa iya. Pero kon kaisa maayo man kon sabton mo siya, agod mahibaluan niya nga indi siya maalamon pareho sang iya ginahunahuna.

Kon ginapadala mo ang imo mensahi paagi sa buang-buang, pareho lang nga ginautod mo ang imo mga tiil; nagapangita ka lang sang kasakitan.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang wala sing pulos pareho sa tiil sang tawo nga piang.

Kabuangan ina kon ihigot mo sa tirador ang bato nga imo ibala; amo man kon padunggan mo ang buang-buang.

Ang hulubaton nga ginahambal sang mga buang-buang makahalit pareho sa tunukon nga kahoy-kahoy nga ginauyatan sang hubog.

10 Kabuangan ina kon panaon mo ang bisan sin-o lang; amo man kon paobrahon mo ang bisan sin-o lang nga buang-buang nga nagaagi.[a]

11 Subong nga ginakaon sang ido ang iya suka, ginaliwat sang buang-buang ang iya kabuangan.

12 Mas maayo pa ang dangatan sang buang-buang nga tawo sang sa tawo nga nagakabig sang iya kaugalingon nga maalamon siya.

13 Ang matamad nga tawo indi magguwa sa balay kay kuno may leon sa guwa.

14 Ang matamad nga tawo nagaliso-liso lang sa iya katre pareho sa puwertahan nga nagaliso-liso sa iya bisagra.

15 May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan magkaon natamaran pa.

16 Nagahunahuna ang matamad nga tawo nga mas maalam pa siya sang sa pito ka tawo nga makahatag sang husto nga rason.

17 Delikado kon magpasilabot ka sa inaway sang iban; pareho lang nga nagdakop ka sang ido sa dulunggan.

18-19 Ang tawo nga nagadaya sa iya isigkatawo, kag dayon nagasiling siya nga lango-lango lang niya ato, pareho siya sa lain-ulo nga tawo nga nagapaniro sang nagadabadaba nga pana nga makamamatay.

20 Subong nga nagakapatay ang kalayo kon wala sing gatong, nagauntat man ang inaway kon wala sing kutsokutso.

21 Subong nga ang uling makapabaga, kag ang gatong makapasiga sang kalayo, ang palaaway makapaumpisa sang gamo.

22 Ang kutsokutso daw pareho sa pagkaon nga namit usangon kag tunlon.

23 Kon ginatago mo ang malain mo nga panghunahuna paagi sa manami nga paghambal, pareho ka sang kolon nga ginhaklapan sang pilak nga indi puro.[b]

24 Ang kaaway manami maghambal-hambal, pero gali nagahunahuna siya sa pagpangdaya. 25 Bisan makagalanyat siya kon maghambal, indi ka magpati sa iya, kay makangilil-ad gid ang iya mga ginahunahuna. 26 Mahimo nga magpakuno-kuno siya agod matago niya ang iya kaakig, pero makita gihapon sang tanan ang malain niya nga mga binuhatan.

27 Ang nagakutkot sang buho para mahulog ang iban, siya mismo ang mahulog. Ang nagapaligid sang bato para maligidan ang iban, siya mismo ang maligidan.

28 Ginakainitan sang butigon nga tawo ang mga tawo nga biktima sang iya kabutigan.

Ang tawo nga nagadayaw-dayaw sa imo makalaglag sa imo.

Notas al pie

  1. 26:10 Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sa sini nga bersikulo.
  2. 26:23 ginhaklapan sang pilak nga indi puro: ukon, ginsilakan.