New Living Translation

Judges 1

Judah and Simeon Conquer the Land

1After the death of Joshua, the Israelites asked the Lord, “Which tribe should go first to attack the Canaanites?”

The Lord answered, “Judah, for I have given them victory over the land.”

The men of Judah said to their relatives from the tribe of Simeon, “Join with us to fight against the Canaanites living in the territory allotted to us. Then we will help you conquer your territory.” So the men of Simeon went with Judah.

When the men of Judah attacked, the Lord gave them victory over the Canaanites and Perizzites, and they killed 10,000 enemy warriors at the town of Bezek. While at Bezek they encountered King Adoni-bezek and fought against him, and the Canaanites and Perizzites were defeated. Adoni-bezek escaped, but the Israelites soon captured him and cut off his thumbs and big toes.

Adoni-bezek said, “I once had seventy kings with their thumbs and big toes cut off, eating scraps from under my table. Now God has paid me back for what I did to them.” They took him to Jerusalem, and he died there.

The men of Judah attacked Jerusalem and captured it, killing all its people and setting the city on fire. Then they went down to fight the Canaanites living in the hill country, the Negev, and the western foothills.[a] 10 Judah marched against the Canaanites in Hebron (formerly called Kiriath-arba), defeating the forces of Sheshai, Ahiman, and Talmai.

11 From there they went to fight against the people living in the town of Debir (formerly called Kiriath-sepher). 12 Caleb said, “I will give my daughter Acsah in marriage to the one who attacks and captures Kiriath-sepher.” 13 Othniel, the son of Caleb’s younger brother, Kenaz, was the one who conquered it, so Acsah became Othniel’s wife.

14 When Acsah married Othniel, she urged him[b] to ask her father for a field. As she got down off her donkey, Caleb asked her, “What’s the matter?”

15 She said, “Let me have another gift. You have already given me land in the Negev; now please give me springs of water, too.” So Caleb gave her the upper and lower springs.

16 When the tribe of Judah left Jericho—the city of palms—the Kenites, who were descendants of Moses’ father-in-law, traveled with them into the wilderness of Judah. They settled among the people there, near the town of Arad in the Negev.

17 Then Judah joined with Simeon to fight against the Canaanites living in Zephath, and they completely destroyed[c] the town. So the town was named Hormah.[d] 18 In addition, Judah captured the towns of Gaza, Ashkelon, and Ekron, along with their surrounding territories.

Israel Fails to Conquer the Land

19 The Lord was with the people of Judah, and they took possession of the hill country. But they failed to drive out the people living in the plains, who had iron chariots. 20 The town of Hebron was given to Caleb as Moses had promised. And Caleb drove out the people living there, who were descendants of the three sons of Anak.

21 The tribe of Benjamin, however, failed to drive out the Jebusites, who were living in Jerusalem. So to this day the Jebusites live in Jerusalem among the people of Benjamin.

22 The descendants of Joseph attacked the town of Bethel, and the Lord was with them. 23 They sent men to scout out Bethel (formerly known as Luz). 24 They confronted a man coming out of the town and said to him, “Show us a way into the town, and we will have mercy on you.” 25 So he showed them a way in, and they killed everyone in the town except that man and his family. 26 Later the man moved to the land of the Hittites, where he built a town. He named it Luz, which is its name to this day.

27 The tribe of Manasseh failed to drive out the people living in Beth-shan,[e] Taanach, Dor, Ibleam, Megiddo, and all their surrounding settlements, because the Canaanites were determined to stay in that region. 28 When the Israelites grew stronger, they forced the Canaanites to work as slaves, but they never did drive them completely out of the land.

29 The tribe of Ephraim failed to drive out the Canaanites living in Gezer, so the Canaanites continued to live there among them.

30 The tribe of Zebulun failed to drive out the residents of Kitron and Nahalol, so the Canaanites continued to live among them. But the Canaanites were forced to work as slaves for the people of Zebulun.

31 The tribe of Asher failed to drive out the residents of Acco, Sidon, Ahlab, Aczib, Helbah, Aphik, and Rehob. 32 Instead, the people of Asher moved in among the Canaanites, who controlled the land, for they failed to drive them out.

33 Likewise, the tribe of Naphtali failed to drive out the residents of Beth-shemesh and Beth-anath. Instead, they moved in among the Canaanites, who controlled the land. Nevertheless, the people of Beth-shemesh and Beth-anath were forced to work as slaves for the people of Naphtali.

34 As for the tribe of Dan, the Amorites forced them back into the hill country and would not let them come down into the plains. 35 The Amorites were determined to stay in Mount Heres, Aijalon, and Shaalbim, but when the descendants of Joseph became stronger, they forced the Amorites to work as slaves. 36 The boundary of the Amorites ran from Scorpion Pass[f] to Sela and continued upward from there.

Notas al pie

  1. 1:9 Hebrew the Shephelah.
  2. 1:14 Greek version and Latin Vulgate read he urged her.
  3. 1:17a The Hebrew term used here refers to the complete consecration of things or people to the Lord, either by destroying them or by giving them as an offering.
  4. 1:17b Hormah means “destruction.”
  5. 1:27 Hebrew Beth-shean, a variant spelling of Beth-shan.
  6. 1:36 Hebrew Akrabbim.

Kurdi Sorani Standard

ڕابەران 1

شەڕ لەگەڵ پاشماوەی کەنعانییەکان

1لەدوای مردنی یەشوع، نەوەی ئیسرائیل لە یەزدانیان پرسی و گوتیان: «کێ لە ئێمە یەکەم جار بچێت بۆ شەڕکردن لە دژی کەنعانییەکان؟»

یەزدانیش وەڵامی دانەوە: «با هۆزی یەهودا بچن، من وا خاکەکەم خستووەتە ژێر دەستیان.»

پیاوانی یەهوداش بە شیمۆنییەکانی برایانیان گوت: «لەو بەشە خاکەی لە تیروپشک بۆمان دەرچووە لەگەڵمان وەرن، با لە دژی کەنعانییەکان بجەنگین، ئینجا ئێمەش لەو بەشە خاکەی کە بۆتان دەرچووە لەگەڵتان دێین.» شیمۆنییەکانیش لەگەڵیان چوون.

پیاوانی یەهودا چوون، یەزدانیش کەنعانی و پریزییەکانی خستە ژێر دەستیان، ئەوانیش لە بەزەق دە هەزار پیاویان لێ کوشتن. ئینجا لە بەزەق، ئەدۆنی بەزەقیان[a] دۆزییەوە و شەڕیان لە دژی کرد، کەنعانی و پریزییەکانیان شکاند. ئەدۆنی بەزەق هەڵات، بەڵام ئەوان بەدوای کەوتن و گرتیان، پەنجە گەورەی دەست و قاچیان بڕی.

ئەدۆنی بەزەق گوتی: «حەفتا پاشا کە پەنجە گەورەی دەست و قاچیان بڕابوو لەژێر مێزی نانخواردنەکەم بەرماوەیان هەڵدەگرتەوە، ئەوەی کردبووم خودا پێی کردمەوە.» ئینجا هێنایانە ئۆرشەلیم و لەوێ مرد.

کوڕانی یەهودا هێرشیان بردە سەر ئۆرشەلیم و گرتیان، خەڵکەکەیان بە شمشێر کوشت و ئاگریان لە شارەکە بەردا.

لەدوای ئەوە کوڕانی یەهودا بەرەو خوارەوە چوون بۆ شەڕکردن لە دژی کەنعانییەکانی ناوچە شاخاوییەکان و ئەوانەی نەقەب و ئەوانەی لە زوورگەکانی[b] خۆرئاوا نیشتەجێ بوون. 10 ئینجا کوڕانی یەهودا بەرەو کەنعانییەکانی دانیشتووی حەبرۆن چوون و شێشەی و ئەحیمەن و تەلمەییان بەزاند. حەبرۆن پێشتر ناوی قیریەت ئەربەع بوو.

11 لەوێشەوە بۆ هێرشکردنە سەر دانیشتووانی دەڤیر پێشڕەوییان کرد، دەڤیر پێشتر ناوی قیریەت سێفەر بوو. 12 ئینجا کالێب گوتی: «ئەوەی پەلاماری قیریەت سێفەر بدات و بیگرێت، عەکسای کچمی دەدەمێ ببێتە ژنی.» 13 ئیتر عۆسنیێلی کوڕی[c] قەنەزی برای کالێب کە لەو بچووکتر بوو، قیریەت سێفەری گرت. کالێبیش عەکسای کچی دایێ بۆ ئەوەی ببێتە ژنی.

14 ئینجا لە کاتی هاتنی بۆ لای عۆسنیێل، عەکسا هانی دا بۆ ئەوەی داوای کێڵگەیەک لە باوکی بکات. کاتێک عەکسا لە گوێدرێژەکە دابەزی، کالێب لێی پرسی: «چیت بۆ بکەم؟»

15 ئەویش پێی گوت: «بەرەکەتێکم بدەرێ، لەبەر ئەوەی لە نەقەب زەویت پێداوم، سەرچاوەکانی ئاوم بدەرێ.» کالێبیش کانیاوەکانی سەروو و خوارووی پێدا.

16 نەوەی خەزووری موسا، ئەوەی کە قێنی بوو[d]، لە شاری دار خورما[e] لەگەڵ کوڕانی یەهودا چوونە چۆڵەوانی یەهودا لە نەقەب لە نزیکی عەراد، چوون و لەگەڵ گەلەکە[f] نیشتەجێ بوون.

17 پیاوەکانی یەهودا لەگەڵ شیمۆنییەکانی برایان چوون و کەنعانییەکانی دانیشتووی چەفەتیان بەزاند، بە تەواوی وێرانیان کرد[g]، لەبەر ئەوە ناویان لە شارەکە نا حۆرما[h]. 18 کوڕانی یەهودا دەستیان گرت بەسەر غەزە و ئەسقەلان و عەقرۆن و سنوورەکانیان.

19 یەزدانیش لەگەڵ کوڕانی یەهودا بوو، جا ناوچە شاخاوییەکە بووە موڵکیان، بەڵام نەیانتوانی دانیشتووانی دەشتاییەکان دەربکەن، چونکە گالیسکەی ئاسنینیان هەبوو. 20 هەروەک موسا بەڵێنی دابوو[i]، حەبرۆنیان دایە کالێب، ئەویش هەر سێ خێڵی نەوەی عەناقی لەوێ دەرکرد. 21 بەڵام هۆزی بنیامینیش یەبوسییەکانی دانیشتووی ئۆرشەلیمیان دەرنەکرد، ئیتر یەبوسییەکان لەگەڵ نەوەی بنیامین لە ئۆرشەلیم ژیان، هەتا ئەمڕۆش.

22 هەروەها بنەماڵەی یوسف هێرشیان بردە سەر بێت‌ئێل و یەزدانیش لەگەڵیان بوو. 23 کاتێک ماڵی یوسف سیخوڕیان نارد بۆ بێت‌ئێل، کە پێشتر شارەکە ناوی لوز بوو، 24 سیخوڕەکان پیاوێکیان بینی لە شارەکە هاتبووە دەرەوە، پێیان گوت: «دەروازەی شارەکەمان پیشان بدە، ئێمەش لەگەڵت باش دەبین.» 25 ئەویش دەروازەی شارەکەی پیشاندان، ئەوانیش شارەکەیان دایە بەر زەبری شمشێر، بەڵام پیاوەکە و هەموو تیرەکەی ئەویان بەڕەڵا کرد. 26 پیاوەکەش چوو بۆ خاکی حیتییەکان و شارێکی دروستکرد و ناوی لێنا لوز، هەتا ئەمڕۆش ئەوە ناویەتی.

27 بەڵام مەنەشە ئەم خەڵکانەی لەگەڵ دانیشتووانی دەوروبەریان دەرنەکرد: خەڵکی بێت‌شان و تەعنەک و دۆر و یەڤلەعام و مەگیدۆ، چونکە کەنعانییەکان سوور بوون لەسەر نیشتەجێبوون لەو خاکە. 28 کاتێک ئیسرائیلییەکان بەهێز بوون، کەنعانییەکانیان خستە ژێر کاری بێگاری، بەڵام بە تەواوی دەریاننەکردن. 29 ئەفرایمییەکانیش ئەو کەنعانیانەیان دەرنەکرد کە دانیشتووی گەزەر بوون، بەڵکو کەنعانییەکان لە گەزەر لەنێویان نیشتەجێ بوون. 30 زەبولونییەکانیش دانیشتووانی قیترۆن و دانیشتووانی نەهەلۆلیان دەرنەکرد، جا کەنعانییەکان لەنێویان نیشتەجێ بوون و لەژێر کاری بێگاریدا بوون. 31 ئاشێرییەکانیش دانیشتووانی عەکۆیان دەرنەکرد، هەروەها دانیشتووانی سەیدا و ئەحلاڤ و ئەکزیڤ و حەلبا و ئەفێق و ڕەحۆڤیش. 32 ئیتر ئاشێرییەکان لەنێو کەنعانییەکانی دانیشتووی خاکەکە نیشتەجێ بوون، چونکە دەریاننەکردن. 33 نەفتالییەکانیش دانیشتووانی بێت‌شەمەش و دانیشتووانی بێت‌عەناتیان دەرنەکرد، بەڵکو لەنێو کەنعانییەکانی دانیشتووی خاکەکە نیشتەجێ بوون، ئیتر دانیشتووانی بێت‌شەمەش و بێت‌عەنات لەژێر کاری بێگاری بوون بۆیان. 34 ئەمورییەکانیش نەوەی دانیان لە ناوچەی شاخاوی گەمارۆ دا، چونکە نەیانهێشت دابەزن بۆ دۆڵەکە. 35 ئەمورییەکانیش سوور بوون لەسەر نیشتەجێبوون لە کێوی حەرەس و لە ئەیالۆن و لە شەعەلڤیم، بەڵام کاتێک دەسەڵاتی بنەماڵەی یوسف بەهێز بوو، ئەوانیش بێگارییان پێ کردن. 36 سنووری ئەمورییەکانیش لە هەورازی دووپشک لە سەلەعەوە و بەرەو ژوور دەچوو.

Notas al pie

  1. 1‏:5 واتە میری بەزەق.‏
  2. 1‏:9 زوورگ: لە تەپۆڵکە بەرزترە، هەروەک بەرزاییەکانی زوورگەزراو لە کوردستان.‏
  3. 1‏:13 واتە عۆسنیێل برازای کالێب بوو، بڕوانە 3‏:9‏.‏
  4. 1‏:16 خەزووری موسا ناوی (یەترۆ) بوو، هەروەها (ڕەعوئێل)یشی پێ دەگوترا. دەشێت ڕەعوئێل ناوی خێڵی یەترۆ بووبێت. بڕوانە دەرچوون 3‏:1 و 2‏:18 و سەرژمێری 10‏:29‏‏.‏
  5. 1‏:16 مەبەستی لە شاری ئەریحایە، لێرە و لە 3‏:13‏.‏
  6. 1‏:16 دەشێت بەشێکی گەورە لە گەلەکە عەمالێقییەکان بووبن. بڕوانە یەکەم ساموئێل 15‏:6‏‏.‏
  7. 1‏:17 بە تەواوی وێرانیان کرد: لە زمانی عیبری ئەم زاراوەیە دەگەڕێتەوە بۆ شتێک یان کەسێک کە دەبەخشرێت بە یەزدان، زۆر جار بەخشینەکە بە تەواوی لە ناودەبردرێت.‏
  8. 1‏:17 حۆرما واتە وێرانکردن.‏
  9. 1‏:20 بڕوانە یەشوع 14‏:9‏‏.‏