New International Version

Genesis 49:1-33

Jacob Blesses His Sons

1Then Jacob called for his sons and said: “Gather around so I can tell you what will happen to you in days to come.

2“Assemble and listen, sons of Jacob;

listen to your father Israel.

3“Reuben, you are my firstborn,

my might, the first sign of my strength,

excelling in honor, excelling in power.

4Turbulent as the waters, you will no longer excel,

for you went up onto your father’s bed,

onto my couch and defiled it.

5“Simeon and Levi are brothers—

their swords49:5 The meaning of the Hebrew for this word is uncertain. are weapons of violence.

6Let me not enter their council,

let me not join their assembly,

for they have killed men in their anger

and hamstrung oxen as they pleased.

7Cursed be their anger, so fierce,

and their fury, so cruel!

I will scatter them in Jacob

and disperse them in Israel.

8“Judah,49:8 Judah sounds like and may be derived from the Hebrew for praise. your brothers will praise you;

your hand will be on the neck of your enemies;

your father’s sons will bow down to you.

9You are a lion’s cub, Judah;

you return from the prey, my son.

Like a lion he crouches and lies down,

like a lioness—who dares to rouse him?

10The scepter will not depart from Judah,

nor the ruler’s staff from between his feet,49:10 Or from his descendants

until he to whom it belongs49:10 Or to whom tribute belongs; the meaning of the Hebrew for this phrase is uncertain. shall come

and the obedience of the nations shall be his.

11He will tether his donkey to a vine,

his colt to the choicest branch;

he will wash his garments in wine,

his robes in the blood of grapes.

12His eyes will be darker than wine,

his teeth whiter than milk.49:12 Or will be dull from wine, / his teeth white from milk

13“Zebulun will live by the seashore

and become a haven for ships;

his border will extend toward Sidon.

14“Issachar is a rawboned49:14 Or strong donkey

lying down among the sheep pens.49:14 Or the campfires; or the saddlebags

15When he sees how good is his resting place

and how pleasant is his land,

he will bend his shoulder to the burden

and submit to forced labor.

16“Dan49:16 Dan here means he provides justice. will provide justice for his people

as one of the tribes of Israel.

17Dan will be a snake by the roadside,

a viper along the path,

that bites the horse’s heels

so that its rider tumbles backward.

18“I look for your deliverance, Lord.

19“Gad49:19 Gad sounds like the Hebrew for attack and also for band of raiders. will be attacked by a band of raiders,

but he will attack them at their heels.

20“Asher’s food will be rich;

he will provide delicacies fit for a king.

21“Naphtali is a doe set free

that bears beautiful fawns.49:21 Or free; / he utters beautiful words

22“Joseph is a fruitful vine,

a fruitful vine near a spring,

whose branches climb over a wall.49:22 Or Joseph is a wild colt, / a wild colt near a spring, / a wild donkey on a terraced hill

23With bitterness archers attacked him;

they shot at him with hostility.

24But his bow remained steady,

his strong arms stayed49:23,24 Or archers will attack… will shoot… will remain… will stay limber,

because of the hand of the Mighty One of Jacob,

because of the Shepherd, the Rock of Israel,

25because of your father’s God, who helps you,

because of the Almighty,49:25 Hebrew Shaddai who blesses you

with blessings of the skies above,

blessings of the deep springs below,

blessings of the breast and womb.

26Your father’s blessings are greater

than the blessings of the ancient mountains,

than49:26 Or of my progenitors, / as great as the bounty of the age-old hills.

Let all these rest on the head of Joseph,

on the brow of the prince among49:26 Or of the one separated from his brothers.

27“Benjamin is a ravenous wolf;

in the morning he devours the prey,

in the evening he divides the plunder.”

28All these are the twelve tribes of Israel, and this is what their father said to them when he blessed them, giving each the blessing appropriate to him.

The Death of Jacob

29Then he gave them these instructions: “I am about to be gathered to my people. Bury me with my fathers in the cave in the field of Ephron the Hittite, 30the cave in the field of Machpelah, near Mamre in Canaan, which Abraham bought along with the field as a burial place from Ephron the Hittite. 31There Abraham and his wife Sarah were buried, there Isaac and his wife Rebekah were buried, and there I buried Leah. 32The field and the cave in it were bought from the Hittites.49:32 Or the descendants of Heth

33When Jacob had finished giving instructions to his sons, he drew his feet up into the bed, breathed his last and was gathered to his people.

Kurdi Sorani Standard

پەیدابوون 49:1-33

یاقوب داوای بەرەکەت بۆ کوڕەکانی دەکات

1ئینجا یاقوب کوڕەکانی خۆی بانگکرد و گوتی: «کۆببنەوە هەتا پێتان ڕابگەیەنم کە لە ڕۆژانی داهاتوودا چیتان بەسەردێت.

2«ئەی کوڕانی یاقوب، کۆببنەوە و گوێ بگرن،

گوێ لە ئیسرائیلی باوکتان بگرن.

3«ڕەئوبێن، تۆ نۆبەرەکەی منیت،

هێزی منیت و یەکەم توانامیت،

سەری شانازی و سەری هێزی.

4هەڵچوو وەک ئاو، باڵادەست نابیت،

چونکە چوویتە سەر پێخەفەکەی باوکت،

گڵاوت کرد، سەرکەوتیتە سەر نوێنەکەم.

5«شیمۆن و لێڤی بران،

بە چەکی توندوتیژی چەکدارن.49‏:5 ‏مەبەست لە بیرکردنەوەی توندوتیژی شیمۆن و لێڤییە لە دژی خەڵکی شەخەم. بڕوانە 34‏:25.‏

6من ناچمە ناو کۆڕی ڕاوێژیان،

سەنگینی من یەک ناگرێتەوە لەگەڵ کۆمەڵەکەیان،

چونکە لە تووڕەبوونیان مرۆڤیان کوشت و

لە ئارەزوومەندییان گایان لەپێ خست.

7نەفرەت لە تووڕەییان کەوا توندە،

لە هەڵچوونیان کەوا سەختە.

لەناو یاقوب بەشیان دەکەم و

لەناو ئیسرائیل بڵاوەیان پێ دەکەم.

8«یەهودا49‏:8 وشەی (یەهودا) لە ڕووی دەنگەوە لە وشەی (ستایش)ی عیبری نزیکە.‏، براکانت ستایشی تۆ دەکەن،

دەستت لەسەر پشتەملی دوژمنانت دەبێت،

کوڕانی باوکیشت کڕنۆشت بۆ دەبەن.

9بەچکە شێرە یەهودا،

لەسەر نێچیر گەڕایتەوە، کوڕی خۆم.

خۆی نوشتاندەوە، خۆی مات دا، وەک شێر،

وەک شێرە مێ، کێ هەڵیدەستێنێت؟

10داردەستەکە لە یەهودا دانابڕێت،

گۆچانی فەرمانکردنیش لەنێو قاچەکانی،

هەتا ئەو کەسە دێت کە خاوەنیەتی،49‏:10 پێشبینییەکە بۆ هاتنی مەسیح.‏

گەلان هەر بۆ ئەو ملکەچ دەبن.

11نێرەکەرەکەی بە دار مێو دەبەستێتەوە و

ماکەرەکەی بە باشترین لقە مێوەوە.

جلەکانی لەناو شەراب دەشوات و

پۆشاکەکەی لەناو خوێنی ترێ.

12چاوەکانی لە شەراب تۆخترن و

ددانەکانی لە شیر سپیترن.

13«زەبولون لە کەناری دەریا نیشتەجێ دەبێت،

دەبێتە بەندەری کەشتییەکان،

سنووریشی هەتا سەیدا دەبێت.

14«یەساخار نێرەکەرێکی زەبەلاحە و

لەنێوان دوو هەگبە مات بووە.

15بینی شوێنێکی باشە بۆ پشوودان و

زەوییەکەی دڵگیرە،

شانی دەچەمێتەوە بۆ بار و

دەبێتە کۆیلەی کاری زۆرەملێ.

16«دان دادوەری گەلەکەی خۆی دەکات،

وەک یەکێک لە هۆزەکانی ئیسرائیل.

17دان مارێک دەبێت لەسەر ڕێگا،

مارێکی ژەهراوی لەسەر ڕێڕەو،

بە پاژنەی ئەسپەوە دەدات و

سوارەکەی بەرەو دواوە بەردەبێتەوە.

18«ئەی یەزدان، چاوەڕێی ڕزگاریی تۆم.

19«چەتە پەلاماری گاد دەدەن،

بەڵام ئەو دەگاتە پاژنەی پێیان و پەلاماریان دەدات.

20«لە ئاشێر نانی چەور دەبێت،

ئەو خۆشی دەداتە پاشایان.

21«نەفتالی ئاسکێکی دەرپەڕیوە و

بەچکەی جوانی دەبێت.

22«یوسف مێوێکی بەردارە،

مێوێکی بەردارە لەسەر کانیاو،

چڵەکانی بەسەر دیوارێکدا هەڵگەڕاون.

23تیرئەندازان بە جۆش پەلاماریان دا و

ڕمیان تێگرت و هەراسانیان کرد.

24بەڵام کەوانەکەی بە توندوتۆڵی مایەوە،

بازووەکانی دەستی لێزان بوون،

بە دەستی توانادارەکەی یاقوب،

بە ناوی شوانی بەردەکەی ئیسرائیل49‏:24 ڕەوانبێژی لێکچواندنە، مەبەستی یەزدانە.‏،

25بەهۆی خوداکەی باوکتەوە کە یارمەتیت دەدات،

بەهۆی هەرە بە تواناوە کە بەرەکەتدارت دەکات،

بە بەرەکەتەکانی ئاسمان لە سەرەوە و

بەرەکەتەکانی ئەو قووڵاییەی ماتە لە ژێرەوە،

بەرەکەتەکانی هەردوو مەمک و منداڵدان.

26بەرەکەتەکانی باوکت مەزنترن

لە بەرەکەتەکانی چیای هەتاهەتایی،

لە بەخشندەیی گردە دێرینەکان.

با بەسەر سەری یوسفەوە بن،

بەسەر تەپڵی سەری جیاکراوە لە براکانی.

27«بنیامین گورگێکی دڕندەیە،

بەیانییان نێچیر دەخوات و

ئێوارانیش دەستکەوت دابەش دەکات.»

28هەموو ئەمانە دوازدە هۆزەکەی ئیسرائیلن. ئەمەش ئەوە بوو کە باوکیان پێی گوتن و داوای بەرەکەتی بۆ کردن، هەریەکەیان بەپێی بەرەکەتەکەی خۆی داوای بەرەکەتی بۆ کردن.

مردنی یاقوب

29ئینجا فەرمانی پێدان و پێی گوتن: «من دەچمە پاڵ گەلەکەی خۆم. لەلای باوباپیرانم بمنێژن، لەو ئەشکەوتەی لەناو کێڵگەکەی عەفرۆنی حیتییە، 30لەو ئەشکەوتەی لە کێڵگەکەی مەخپێلەیە کە ڕووەو مەمرێیە لە خاکی کەنعان، ئەوەی ئیبراهیم لەگەڵ کێڵگەکە لە عەفرۆنی حیتی کڕی هەتا بۆ گۆڕ ببێتە موڵکی. 31ئیبراهیم و سارای ژنی لەوێ نێژراون، ئیسحاق و ڕڤقەی ژنیشی لەوێ نێژراون، هەر لەوێش لێئەم ناشت. 32کێڵگەکە و ئەشکەوتەکەی لەناوی بوو لە حیتییەکان کڕدرا بوون.»

33کاتێک یاقوب لە ڕاسپاردنی کوڕەکانی تەواو بوو، هەردوو پێی خۆی خستەوە سەر قەرەوێڵەکە و دواهەناسەی دا، چووەوە پاڵ گەلەکەی خۆی.