New International Reader's Version

Job 28

The Place Where Wisdom Is Found Is Explained

1There are mines where silver is found.
    There are places where gold is purified.
Iron is taken out of the earth.
    Copper is melted down from ore.
Human beings light up the darkness.
    They search for ore in the deepest pits.
    They look for it in the blackest darkness.
Far from where people live they cut a tunnel.
    They do it in places where other people don’t go.
    Far away from people they swing back and forth on ropes.
Food grows on the surface of the earth.
    But far below, the earth is changed as if by fire.
Lapis lazuli is taken from the rocky earth.
    Its dust contains nuggets of gold.
No bird knows that hidden path.
    No falcon’s eye has seen it.
Proud animals don’t walk on it.
    Lions don’t prowl there.
Human hands attack the hardest rock.
    Their strong hands uncover the base of the mountains.
10 They tunnel through the rock.
    Their eyes see all its treasures.
11 They search the places where the rivers begin.
    They bring hidden things out into the light.

12 But where can wisdom be found?
    Where does understanding live?
13 No human being understands how much it’s worth.
    It can’t be found anywhere in the world.
14 The ocean says, “It’s not in me.”
    The sea says, “It’s not here either.”
15 It can’t be bought with the finest gold.
    Its price can’t be weighed out in silver.
16 It can’t be bought with gold from Ophir.
    It can’t be bought with priceless onyx or lapis lazuli.
17 Gold or crystal can’t compare with it.
    It can’t be bought with jewels made of gold.
18 Don’t bother to talk about coral and jasper.
    Wisdom is worth far more than rubies.
19 A topaz from Cush can’t compare with it.
    It can’t be bought with the purest gold.

20 So where does wisdom come from?
    Where does understanding live?
21 It’s hidden from the eyes of every living thing.
    Even the birds in the sky can’t find it.
22 Death and the Grave say,
    “Only reports about it have reached our ears.”
23 But God understands the way to it.
    He is the only one who knows where it lives.
24 He sees from one end of the earth to the other.
    He views everything in the world.
25 He made the mighty wind.
    He measured out the waters.
26 He gave orders for the rain to fall.
    He made paths for the thunderstorms.
27 Then he looked at wisdom and set its price.
    He established it and tested it.
28 He said to human beings,
    “Have respect for the Lord. That will prove you are wise.
    Avoid evil. That will show you have understanding.”

Ang Pulong Sang Dios

Job 28

Naghambal si Job Parte sa Kaalam kag Pag-intiendi

1“May mga minahan nga sa diin makita ang mga pilak, kag may mga lugar nga sa diin ginapapuraw ang mga bulawan. Ang salsalon ginakuha sa duta, kag ang saway ginatunaw halin sa mga bato. Nagagamit ang mga tawo sang suga agod indi madulom kon magkutkot sila sa idalom gid sang duta. Nagakutkot sila sang mga bato sa kadadalman. Nagakutkot sila sang alagyan sa minahan, sa lugar nga wala ginaestaran ukon ginaagyan sang mga tawo. Nagapanaog sila paagi sa mga lubid nga nagahabyog-habyog. Sa ibabaw sang duta nagatubo ang mga tanom nga ginahalinan sang pagkaon, pero sa idalom sang duta daw sa ginporma sang kalayo. Ang mga bato sang duta may sapiro[a] kag ang mga yab-ok sini may bulawan. Ang mga alagyan sa minahan wala makita sang mga uwak ukon sang mga dapay, kag wala maagyan sang mapintas nga mga sapat ukon sang leon. Ginakutkot sang mga tawo ang pinakamatig-a nga mga bato bisan pa ang idalom nga bahin sang mga bukid. 10 Nagabuho sila sang alagyan sa dalagko nga mga bato, kag makita nila ang nagkalain-lain nga malahalon nga mga bato. 11 Nagakutkot sila sa ginahalinan[b] sang mga suba, kag ginakuha nila ang natago nga mga manggad kag ginadala sa kasanag.

12 “Pero diin bala makita ang kaalam ukon pag-intiendi? 13 Wala nakahibalo ang tawo kon diin ini makita.[c] Indi ini makita diri sa kalibutan. 14 Indi man ini makita bisan sa kadadalman sang dagat. 15 Indi ini mabakal sang puro nga bulawan ukon sang pilak. 16 Indi matupungan ang bili sini sang puro gid nga bulawan ukon sang malahalon nga mga bato nga onix kag sapiro. 17 Labaw pa ini sa bulawan ukon kristal. Indi ini mabaylo sa alahas nga bulawan. 18 Ang bili sini labaw pa sa bili sang coral, haspe, ukon rubi. 19 Indi ini matupungan sang topasio nga halin sa Etiopia[d] kag indi ini mabakal sang puro nga bulawan.

20 “Ti, diin bala makita ang kaalam ukon ang pag-intiendi? 21 Wala sing buhi nga tinuga nga makakita sini bisan pa ang mga pispis. 22 Bisan ang lugar sang kalaglagan, nga amo ang lugar sang mga patay, kuno-kuno lang ang ila nabatian parte sini. 23 Ang Dios lang gid ang nakahibalo kon sa diin makita ang kaalam. 24 Kay makita niya bisan pa ang pinakamalayo nga parte sang kalibutan, kag makita niya ang tanan sa idalom sang langit. 25 Sang ginhuyop niya ang hangin, kag sang gintakos niya kon ano kadamol sang ulan nga magtupa, 26 kag sang gindesisyunan niya kon diin magtupa ang ulan kag kon diin mag-agi ang mga kilat nga may daguob, 27 amo ato nga tion nga ginpakita niya ang kaalam kag ang kabilidhon[e] sini. Gintestingan niya ini kag gin-aprobahan. 28 Dayon nagsiling siya sa mga tawo, ‘May kaalam kamo kag pag-intiendi kon nagatahod kamo sa Ginoo kag nagalikaw sa kalautan.’ ”

Notas al pie

  1. 28:6 sapiro: isa ka klase sang malahalon nga bato.
  2. 28:11 Nagakutkot sila sa ginahalinan: Amo ini sa iban nga dumaan nga mga teksto. Sa Hebreo, Ginatabunan nila ang.
  3. 28:13 kon diin ini makita: ukon, kon daw ano ini kabilidhon.
  4. 28:19 Etiopia: sa Hebreo, Cush.
  5. 28:27 kabilidhon: sa iban nga Bisaya, kabililhon; sa English, precious.