New International Reader's Version

Isaiah 1:1-31

1Here is the vision about Judah and Jerusalem that Isaiah saw. It came to him when Uzziah, Jotham, Ahaz and Hezekiah were ruling. They were kings of Judah. Isaiah was the son of Amoz.

The Nation Refuses to Obey the Lord

2Listen to me, you heavens! Pay attention to me, earth!

The Lord has said,

“I raised children. I brought them up.

But they have refused to obey me.

3The ox knows its master.

The donkey knows where its owner feeds it.

But Israel does not know me.

My people do not understand me.”

4How terrible it will be for this sinful nation!

They are loaded down with guilt.

They are people who do nothing but evil.

They are children who are always sinning.

They have deserted the Lord.

They have turned against the Holy One of Israel.

They have turned their backs on him.

5Israel, why do you want to be beaten all the time?

Why do you always refuse to obey the Lord?

Your head is covered with wounds.

Your whole heart is weak.

6There isn’t a healthy spot on your body.

You are not healthy from the bottom of your feet to the top of your head.

You have nothing but wounds, cuts

and open sores.

They haven’t been cleaned up or bandaged

or treated with olive oil.

7Your country has been deserted.

Your cities have been burned down.

The food from your fields is being eaten up by outsiders.

They are doing it right in front of you.

Your land has been completely destroyed.

It looks as if strangers have taken it over.

8The city of Zion is left like a shed

where someone stands guard in a vineyard.

It is left like a hut in a cucumber field.

It’s like a city being attacked.

9The Lord who rules over all

has let some people live through that time of trouble.

If he hadn’t, we would have become like Sodom.

We would have been like Gomorrah.

10Rulers of Sodom,

hear the Lord’s message.

People of Gomorrah,

listen to the instruction of our God.

11“Do you think I need any more of your sacrifices?”

asks the Lord.

“I have more than enough of your burnt offerings.

I have more than enough of rams

and the fat of your fattest animals.

I do not find any pleasure

in the blood of your bulls, lambs and goats.

12Who asked you to bring all these animals

when you come to worship me?

Who asked you and your animals

to walk all over my courtyards?

13Stop bringing offerings that do not mean anything to me!

I hate your incense.

I can’t stand your worthless gatherings.

I can’t stand the way you celebrate your New Moon feasts,

Sabbath days and special services.

14Your New Moon feasts and your other appointed feasts

I hate with my whole being.

They have become a heavy load to me.

I am tired of carrying it.

15You might spread out your hands toward me when you pray.

But I do not look at you.

You might even offer many prayers.

But I am not listening to them.

Your hands are covered with the blood of the people you have murdered.

16So wash and make yourselves clean.

Get your evil actions out of my sight!

Stop doing what is wrong!

17Learn to do what is right!

Treat people fairly.

Help those who are treated badly.

Stand up in court for children whose fathers have died.

And do the same thing for widows.

18“Come. Let us settle this matter,”

says the Lord.

“Even though your sins are bright red,

they will be as white as snow.

Even though they are deep red,

they will be white like wool.

19But you have to be willing to change and obey me.

If you are, you will eat the good things that grow on the land.

20But if you are not willing to obey me,

you will be killed by swords.”

The Lord has spoken.

21See how the faithful city of Jerusalem

has become like a prostitute!

Once it was full of people who treated others fairly.

Those who did what was right used to live in it.

But now murderers live there!

22Jerusalem, your silver isn’t pure anymore.

Your best wine has been made weak with water.

23Your rulers refuse to obey the Lord.

They join forces with robbers.

All of them love to accept money from those who want special favors.

They are always looking for gifts from other people.

They don’t stand up in court for children whose fathers have died.

They don’t do it for widows either.

24The Lord is the Mighty One of Israel.

The Lord who rules over all announces,

“Israel, you have become my enemies.

I will act against you in my anger.

I will pay you back for what you have done.

25I will turn my power against you.

I will make you completely ‘clean.’

I will remove everything that is not pure.

26I will give you leaders like the ones you had long ago.

I will give you rulers like those you had at the beginning.

Then you will be called

the City That Does What Is Right.

You will also be called the Faithful City.”

27Zion will be saved when justice is done.

Those who are sorry for their sins will be saved

when what is right is done.

28But sinners and those who refuse to obey the Lord will be destroyed.

And those who desert the Lord will die.

29“Israel, you take delight in worshiping among the sacred oak trees.

You will be full of shame for doing that.

You have chosen to worship in the sacred gardens.

You will be dishonored for doing that.

30You will be like an oak tree whose leaves are dying.

You will be like a garden that doesn’t have any water.

31Your strongest men will become like dry pieces of wood.

Their worship of other gods will be the spark that lights the fire.

Everything will be burned up.

No one will be there to put the fire out.”

Kurdi Sorani Standard

ئیشایا 1:1-31

1خودا لە ماوەی پاشایەتی عوزیا و یۆتام و ئاحاز و حەزقیای پاشایانی یەهودا، دەربارەی یەهودا و ئۆرشەلیم ئەم بینینانەی بۆ ئیشایای کوڕی ئامۆچ ئاشکرا کرد.

نەتەوەیەکی یاخی

2ئەی ئاسمان گوێ بگرە و ئەی زەوی گوێ شل بکە،

چونکە یەزدان دەفەرموێت:

«چەند کوڕێکم گەورە کرد و پێم گەیاندن،

بەڵام ئەوان لێم یاخی بوون.

3گا خاوەنەکەی خۆی دەناسێت و

گوێدرێژیش ئاخوڕی خاوەنی خۆی،

بەڵام ئیسرائیل من ناناسێت،

گەلی من تێناگات.»

4قوڕبەسەر نەتەوەی گوناهبار،

بەسەر ئەو گەلەی تاوانی قورسە،

توخمی بەدکاران،

کوڕانی گەندەڵین!

وازیان لە یەزدان هێنا،

بە سووکییەوە تەماشای خودا پیرۆزەکەی ئیسرائیلیان کرد،

پشتیان لێی کرد.

5بۆچی دووبارە لێتان بدرێتەوە؟

بۆچی بەردەوامن لە یاخیبوونتان؟

تەواوی سەر نەخۆشە و

هەموو دڵ بیمارە.

6لە بنی پێ هەتا تەوقی سەر

کوا تەندروستی تێیدا؟

بەڵکو برین و شین و مۆر بوونەوەیە،

لێدانی تەڕ و تازە

کە نەگوشراوە و نەبەستراوە و

بە ڕۆن نەرم نەکراوە.

7خاکەکەتان وێرانە،

شارەکانتان سووتاوە،

لەبەرچاوتان زەوییەکەتان

بێگانەکان دەیخۆن،

وێرانە وەک ئەوەی بێگانە هەڵاوگێڕی کردبێت.

8سییۆنی کچ1‏:8 مەبەست لە وڵاتی یەهودایە.‏ ماوەتەوە،

وەک کەپر لەناو ڕەزەمێودا،

وەک خۆخ لەناو بێستانی خەیاردا،

وەک شارێکی ئابڵوقەدراو.

9ئەگەر یەزدانی سوپاسالار

کەمێک دەربازبووی بۆ نەهێشتباینایەوە،

وەک سەدۆممان لێ دەهات،

لە عەمۆرا دەچووین.

10گوێ لە فەرمایشتی یەزدان بگرن،

ئەی فەرمانڕەوایانی سەدۆم!

گوێ شل بکەن بۆ فێرکردنەکانی خودامان،

ئەی گەلی عەمۆرا!

11یەزدان دەفەرموێت:

«بۆچیمە، زۆری قوربانییە سەربڕدراوەکانتان؟

تێربووم لە قوربانی سووتاندنی بەرانەکان و

لە چەوری دابەستەکان،

دڵخۆش نیم

بە خوێنی جوانەگا1‏:11 لەو کاتەوەی کە گوێرەکەی نێر لە شیر دەبڕدرێتەوە پێی دەگوترێت نۆبەن یان جوانەگا.‏ و بەرخ و تەگەکان1‏:11 نێری، سابرێن.‏.

12کە دێن بۆ بینینی ڕووم،

کێ داوای ئەمەی لێکردوون،

کە پێ بنێنە ناو حەوشەکانم؟

13چیتر پێشکەشکراوی دانەوێڵەی بێ کەڵک مەهێنن!

بخوور قێزەونە بۆ من.

سەرەمانگ و شەممە و بانگەوازی کۆبوونەوە،

تاوان و ئاهەنگگێڕان1‏:13 بڕوانە سەرژمێری 29‏:35‏.‏ پێکەوە، بەرگەی ئەمە ناگرم.

14سەرەمانگ و جەژنەکانتان

گیانم ڕقی لێیانە.

بوون بە بارگرانی بۆم،

لێیان بێزار بووم.

15کاتێک دەستتان پان دەکەنەوە،

چاوم لادەدەم لەسەرتان،

تەنانەت ئەگەر نوێژیش زۆر بکەن،

من گوێ ناگرم.

«دەستتان بە خوێن سوور بووە!

16«خۆتان بشۆن، پاک ببنەوە.

خراپەی کردەوەکانتان

لەبەرچاوم لاببەن!

وازبهێنن لە خراپەکاری،

17فێری چاکە بن!

بەدوای دادپەروەریدا بگەڕێن،

ستەملێکراوان هانبدەن.

دادوەری هەتیو بکەن،

پارێزەری بۆ بێوەژن بکەن.»

18یەزدان دەفەرموێت:

«ئێستا وەرن یەکلایی بکەینەوە.

ئەگەر گوناهەکانتان سووری ئاڵ بێت،

وەک بەفر سپی دەبێتەوە؛

ئەگەر وەک قرمز سوور بێت،

وەک خوری لێدێت.

19ئەگەر قایل بن و گوێ بگرن،

خێروبێری خاکەکە دەخۆن.

20بەڵام ئەگەر قایل نەبن و یاخی بن،

بە شمشێر دەخورێن،»

چونکە دەمی یەزدان فەرمووی.

21«چۆن شارە دڵسۆزەکە

بوو بە لەشفرۆش!

پڕ دادوەری بوو،

ڕاستودروستی تێیدا دەمایەوە،

بەڵام ئێستا پیاوکوژان!

22زیوت بوو بە خڵت و

شەرابت ئاوی تێکراوە.

23میرەکانت یاخین و

دۆستی دزانن،

هەموو حەزیان لە بەرتیلە و

دوای پاداشت کەوتوون.

دادوەری بۆ هەتیو ناکەن،

سکاڵای بێوەژن ناگاتە لایان.»

24لەبەر ئەوە یەزدان، پەروەردگاری سوپاسالار،

توانادارەکەی ئیسرائیل، دەفەرموێت:

«ئای، لە ناحەزانم دەحەسێمەوە و

تۆڵە لە دوژمنانم دەکەمەوە.

25دژ بە تۆ دەستم درێژ دەکەم،

بە تەواوەتی خڵتەکەت پاک دەکەمەوە،

هەموو خڵت و پیسییەکەت لێ دەکەمەوە.

26ڕابەرانت دەگەڕێنمەوە وەک یەکەم جار و

ڕاوێژکارانت وەک لە سەرەتا.

پاش ئەمە پێت دەگوترێت

”شاری ڕاستودروستی“،

”شاری دڵسۆز“.»

27بە دادپەروەری سییۆن دەکڕدرێتەوە،

تۆبەکارەکانیشی بە ڕاستودروستی.

28بەڵام تێکشکانی یاخیبووان و گوناهباران پێکەوە دەبێت،

وازهێنەران لە یەزدانیش دەفەوتێن.

29«شەرمەزار دەبن بەو دار بەڕووانەی

ئارەزووتان کرد،

تەریق دەبنەوە بەو باخچانەی


30چونکە وەک دار بەڕووێکتان لێدێت کە گەڵاکانی وەریبێت و

وەک باخچەیەک ئاوی نەبێت.

31مرۆڤی بەهێز دەبێت بە پەڕۆ و

ئیشوکارەکەشی بە پریشکی ئاگر،

جا هەردووکیان پێکەوە دەسووتێن و

کەس نابێت بیانکوژێنێتەوە.»