New International Reader's Version

1 Chronicles 29:1-30

Gifts Are Brought for Building the Temple

1Then King David spoke to the whole community. He said, “God has chosen my son Solomon. But Solomon is young. He’s never done anything like this before. The task is huge. This grand and wonderful temple won’t be built for human beings. It will be built for the Lord God. 2With all my riches I’ve done everything I could for the temple of my God. I’ve provided gold for the gold work and silver for the silver work. I’ve provided bronze for the bronze work and iron for the iron work. I’ve given wood for the things that will be made out of wood. I’ve given onyx and turquoise for the settings. I’ve given stones of different colors and all kinds of fine stone and marble. I’ve provided everything in huge amounts. 3With all my heart I want the temple of my God to be built. So I’m giving my personal treasures of gold and silver for it. I’m adding them to everything else I’ve provided for the holy temple. 4I’m giving 110 tons of gold and 260 tons of pure silver. Cover the walls of the buildings with it. 5Use it for the gold work and the silver work. Use it for everything the skilled workers will do. How many of you are willing to set yourselves apart to the Lord today?”

6Many people were willing to give. They included the leaders of families and the officers of the tribes of Israel. They included the commanders of thousands of men and commanders of hundreds. They also included the officials who were in charge of the king’s work. 7All of them gave to the work on God’s temple. They gave more than 190 tons of gold and 380 tons of silver. They also gave 675 tons of bronze and 3,800 tons of iron. 8Anyone who had valuable jewels added them to the treasure for the Lord’s temple. Jehiel was in charge of the temple treasure. He was from the family line of Gershon. 9The people were happy when they saw what their leaders had been willing to give. The leaders had given freely. With their whole heart they had given everything to the Lord. King David was filled with joy.

David’s Prayer

10David praised the Lord in front of the whole community. He said,

Lord, we give you praise.

You are the God of our father Israel.

We give you praise for ever and ever.

11Lord, you are great and powerful.

Glory, majesty and beauty belong to you.

Everything in heaven and on earth belongs to you.

Lord, the kingdom belongs to you.

You are honored as the one who rules over all.

12Wealth and honor come from you.

You are the ruler of all things.

In your hands are strength and power.

You can give honor and strength to everyone.

13Our God, we give you thanks.

We praise your glorious name.

14“But who am I? And who are my people? Without your help we wouldn’t be able to give this much. Everything comes from you. We’ve given back to you only what comes from you. 15We are outsiders and strangers in your sight. So were all of our people who lived long ago. Our days on this earth are like a shadow. We don’t have any hope. 16Lord our God, we’ve given more than enough. We’ve provided it to build you a temple where you will put your holy Name. But all of it comes from you. All of it belongs to you. 17My God, I know that you tested our hearts. And you are pleased when we are honest. I’ve given all these things just because I wanted to. When I did it, I was completely honest with you. Your people here have also been willing to give to you. And I’ve been happy to see this. 18Lord, you are the God of our fathers Abraham, Isaac and Israel. Keep these desires and thoughts in the hearts of your people forever. Keep their hearts faithful to you. 19Help my son Solomon serve you with all his heart. Then he will keep your commands and rules. He will do what you require. He’ll do everything to build the grand and wonderful temple I’ve provided for.”

20Then David said to the whole community, “Praise the Lord your God.” So all of them praised the Lord. He’s the God of their people who lived long ago. The whole community bowed low. They fell down flat with their faces toward the ground. They did it in front of the Lord and the king.

Solomon Becomes the Next King

21The next day they offered sacrifices to the Lord. They brought burnt offerings to him. They sacrificed 1,000 bulls, 1,000 rams and 1,000 male lambs. They also brought the required drink offerings. And they offered many other sacrifices for the whole community of Israel. 22They ate and drank with great joy that day. They did it in front of the Lord. Then they announced a second time that Solomon was king. He was the son of David. They anointed Solomon in front of the Lord. They anointed him to be ruler. They also anointed Zadok to be priest.

23So Solomon sat on the throne of the Lord. He ruled as king in place of his father David. Things went well with him. All the people of Israel obeyed him. 24All the officers and warriors promised to be completely faithful to King Solomon. So did all of King David’s sons.

25The Lord greatly honored Solomon in the sight of all the people. He gave him royal majesty. Solomon was given more glory than any king over Israel ever had before.

David Dies

26David was king over the whole nation of Israel. He was the son of Jesse. 27He ruled over Israel for 40 years. He ruled for seven years in Hebron and for 33 years in Jerusalem. 28He died when he was very old. He had enjoyed a long life. He had enjoyed wealth and honor. David’s son Solomon became the next king after him.

29The events of King David’s rule from beginning to end are written down. They are written in the records of Samuel, Nathan and Gad, the prophets. 30The records tell all about David’s rule and power. They tell about what happened concerning him and Israel and the kingdoms of all the other lands.

Ang Pulong Sa Dios

1 Cronica 29:1-30

Ang mga Gasa alang sa Pagpatukod sa Templo

1Unya miingon si Haring David sa tibuok katilingban sa Israel, “Ang akong anak nga si Solomon nga gipili sa Dios batan-on pa ug walay kasinatian. Dako ang buluhaton, kay ang pagatukoron nga templo dili alang sa tawo kondili alang sa Ginoong Dios. 2Gihimo ko ang tanan kong mahimo sa pag-andam sa mga materyales alang sa templo sa akong Dios—daghan nga bulawan, plata, bronsi, puthaw, kahoy, mahalong bato nga onix, emerald, mga bato nga nagkalain-lain ang kolor, ug uban pa nga matahom nga mga bato, ug daghan usab nga marmol. 3Ug tungod sa akong dakong tinguha alang sa templo sa akong Dios, ihatag ko ang akong kaugalingong mga bulawan ug plata alang sa pagpatukod niini, walay labot sa mga materyales nga natigom ko na alang sa balaan nga templo. 4Mohatag ako ug 100 ka toneladang bulawan gikan sa Ofir, ug 250 ka toneladang plata. Gamiton kini nga panghaklap sa mga dingding sa templo, 5ug alang sa tanang mga kagamitan nga pagahimuon sa mga panday. Karon, kinsa kaninyo ang gustong mohatag alang sa Ginoo?”

6Unya kinabubut-on nga mihatag ang mga pangulo sa mga pamilya, mga pangulo sa mga tribo sa Israel, mga komander sa linibo ug ginatos ka mga sundalo, ug ang mga opisyal nga gitugyanan sa pagdumala sa mga kabtangan sa hari. 7Mihatag sila alang sa pagpatrabaho sa templo sa Dios ug 175 ka toneladang bulawan, 10,000 ka pilakng bulawan, 350 ka toneladang plata, 630 ka toneladang bronsi, ug 3,500 ka toneladang puthaw. 8Ang adunay mahalong mga bato mihatag usab niini, ug gitipigan kini didto sa bodega sa templo sa Ginoo nga gidumalahan ni Jehiel nga kaliwat ni Gershon. 9Nalipay pag-ayo ang mga tawo kay mihatag sila nga kinabubut-on ug kinasingkasing ngadto sa Ginoo. Nalipay usab kaayo si Haring David.

Ang Pangamuyo ni David

10Gidayeg ni David ang Ginoo atubangan sa tanang katawhan nga nagtigom didto. Miingon siya:

Ginoo, Dios sa among katigulangan nga si Jacob,29:10 Jacob: sa Hebreo, Israel. Mao usab sa bersikulo 18. dalaygon ka sa walay kataposan. 11Gamhanan ikaw, talahuron, dungganon, halangdon, ug dalaygon. Imo ang tanang mga butang sa langit ug sa yuta. Ikaw ang hari, Ginoo, ug labaw ka sa tanan. 12Ang bahandi ug dungog naggikan kanimo. Ikaw ang nagadumala sa tanang mga butang. Gamhanan ikaw, ug ikaw ang nagabuot sa paghatag ug kusog ug gahom sa tanan.

13“Busa karon, O among Dios, ginapasalamatan namo ug ginadayeg ang imong halangdon nga ngalan. 14Apan kinsa man ako ug ang akong katawhan nga makahimo man kami sa paghatag nga madagayaon sama niini? Ang tanang mga butang nagagikan kanimo, ug gibalik lang namo kanimo ang imong gihatag kanamo. 15Nasayod ikaw nga lumalabay lang kami dinhi sa kalibotan sama sa among mga katigulangan. Ang among kinabuhi dinhi sa kalibotan sama lang sa landong nga lumalabay lamang.

16Ginoo nga among Dios, bisan kining tanang gihatag namo alang sa pagpatukod sa templo alang sa kadungganan sa imong balaan nga ngalan naggikan kanimo. Imo kining tanan! 17Dios ko, nahibalo ako nga ginasusi mo ang among kasingkasing ug malipay ka kon makita mo nga matarong kini. Nasayod ka nga matinud-anon ako ug maayo ang akong tuyo sa paghatag niining mga butanga. Ug nakita ko nga malipayon ug kinasingkasing usab nga nanghatag ang imong katawhan diha kanimo.

18Ginoo, Dios sa among mga katigulangan nga si Abraham, Isaac, ug Jacob, hinaut nga ibutang mo kanunay kini nga tinguha sa kasingkasing sa imong katawhan, ug tabangi sila nga magmatinumanon kanimo. 19Tabangi usab ang akong anak nga si Solomon nga magmatinud-anon gayod sa pagtuman sa imong mga sugo, mga pagtulon-an, ug mga tulumanon, ug sa pagpatukod sa templo nga akong gipangandaman.”

20Unya miingon si David sa tibuok katilingban, “Dayega ninyo ang Ginoo nga inyong Dios.” Busa gidayeg nila ang Ginoo, ang Dios sa ilang mga katigulangan. Nangluhod sila ug miyukbo sa pagpasidungog sa Ginoo ug sa hari.

Giila si Solomon Ingon nga Hari

21Pagkasunod nga adlaw naghalad sila sa Ginoo ug mga halad nga sinunog: 1,000 ka torong baka, 1,000 ka laking karnero, ug 1,000 ka toriyong karnero. Naghalad usab sila ug mga halad nga ilimnon ug daghan pang halad alang sa tibuok Israel. 22Nangaon sila ug nanginom nga malipayon sa presensya sa Ginoo niadtong adlawa.

Ug sa ikaduhang higayon gihimo nilang hari si Solomon nga anak ni David. Gidihogan si Solomon ug lana sa presensya sa Ginoo ingon nga hari, ug gidihogan usab si Zadok ingon nga pari. 23Busa milingkod si Solomon sa trono sa Ginoo ingon nga hari puli sa iyang amahan nga si David. Nagmauswagon si Solomon, ug mituman kaniya ang tibuok Israel. 24Nanumpa ang tanan nga opisyal, ang bantogan nga mga tawo, ug ang tanang anak nga lalaki ni Haring David nga magpasakop sila kang Haring Solomon. 25Gihimo sa Ginoo si Solomon nga bantogan sa tibuok Israel. Gihatagan niya kini ug kadungganan nga wala sukad maangkon sa ubang mga hari sa Israel.

Ang Pagkamatay ni David

26-27Naghari si David nga anak ni Jesse sa tibuok Israel sulod sa 40 ka tuig—7 ka tuig sa Hebron ug 33 ka tuig sa Jerusalem. 28Nagkinabuhi siya nga malipayon, adunahan, ug dungganon sulod sa taas nga panahon. Namatay siya nga tigulang na kaayo, ug gipulihan siya sa iyang anak nga si Solomon. 29Ang sugilanon mahitungod sa paghari ni Haring David, gikan sa sinugdan hangtod sa kataposan, nahisulat sa mga libro sa mga propeta nga sila si Samuel, Natan, ug Gad. 30Nahisulat didto ang mga kasaysayan bahin sa iyang pagkabantogan ug sa iyang paghari, ug ang tanan nga nahitabo kaniya, sa Israel, ug sa palibot nga mga gingharian.