New Amharic Standard Version

ምሳሌ 4:1-27

ጥበብ ከሁሉ በላይ መሆኗ

1ልጆቼ ሆይ፤ የአባትን ምክር አድምጡ፤

ልብ ብላችሁ ስሙ፤ ማስተዋልንም ገንዘብ አድርጉ።

2በጎ ትምህርት እሰጣችኋለሁ፤

ስለዚህ ትምህርቴን አትተዉ።

3በአባቴ ቤት ገና ለግላጋ ወጣት፣

ለእናቴም አንድ ልጇ ብቻ በነበርሁ ጊዜ፣

4አባቴ እንዲህ ሲል አስተማረኝ፤

“ቃሌን በሙሉ በልብህ ያዝ፤

ትእዛዜንም ጠብቅ፤ በሕይወት ትኖራለህ።

5ጥበብን አግኛት፤ ማስተዋልን ያዛት፤

ቃሌን አትርሳ፤ ከእርሷም ዘወር አትበል።

6ጥበብን አትተዋት፤ እርሷም ከለላ ትሆንሃለች፤

አፍቅራት፤ እርሷም ትጠብቅሃለች።

7ጥበብ ታላቅ ነገር ናት፤ ስለዚህ ጥበብን አግኛት፤

ያለህን ሁሉ4፥7 ወይም ያገኘኸውን ሁሉ ብታስከፍልህም ማስተዋልን ገንዘብህ አድርጋት።

8ክብርን ስጣት፤ ከፍ ከፍ ታደርግሃለች፤

ዕቀፋት፤ ታከብርሃለች፤

9በራስህ ላይ ሞገሳማ አክሊል ትደፋልሃለች፤

የክብር ዘውድም ታበረክትልሃለች።

10ልጄ ሆይ፤ አድምጠኝ፤ ቃሌንም ልብ በል፤

የሕይወት ዘመንህም ትበዛለች።

11በጥበብ ጐዳና አስተምርሃለሁ፤

ቀጥተኛውንም መንገድ አሳይሃለሁ።

12ስትሄድ ርምጃህ አይሰናከልም፤

ስትሮጥም አትደናቀፍም።

13ምክርን አጥብቀህ ያዛት፤ አትልቀቃት፤

ጠብቃት፤ ሕይወትህ ናትና።

14ወደ ኀጥኣን ጐዳና እግርህን አታንሣ፤

በክፉ ሰዎች መንገድ አትሂድ፤

15ከዚያ አትድረስ፤ አትጓዝበት፤

ሽሸው፤ መንገድህን ይዘህ ሂድ፤

16ክፉ ካላደረጉ አይተኙምና፤

ሰውን ካላሰናከሉ እንቅልፍ ባይናቸው አይዞርም።

17የክፋት እንጀራ ይበላሉ፤

የዐመፅ ወይን ጠጅ ይጠጣሉ።

18የጻድቃን መንገድ ሙሉ ቀን እስኪሆን ድረስ፣

ብርሃኑ እየጐላ እንደሚሄድ የማለዳ ውጋጋን ነው።

19የክፉዎች መንገድ ግን እንደ ድቅድቅ ጨለማ ነው፤

ምን እንደሚያሰናክላቸውም አያውቁም።

20ልጄ ሆይ፤ የምነግርህን አስተውል፤

ቃሌንም በጥንቃቄ አድምጥ።

21ከእይታህ አታርቀው፤

በልብህም ጠብቀው፤

22ለሚያገኘው ሕይወት፤

ለመላው የሰው አካልም ጤንነት ነውና።

23ከሁሉም በላይ ልብህን ጠብቅ፤

የሕይወት ምንጭ ነውና።

24ጥመትን ከአፍህ አስወግድ፤

ብልሹ ንግግርም ከከንፈሮችህ ይራቅ።

25ዐይኖችህ በቀጥታ ይመልከቱ፤

ትክ ብለህም ፊት ለፊት እይ።

26የእግርህን ጐዳና አስተካክል፤4፥26 ወይም ተመልከት

የጸናውን መንገድ ብቻ ያዝ።

27ወደ ቀኝ ወደ ግራ አትበል፤

እግርህን ከክፉ ጠብቅ።

Mawu a Mulungu mu Chichewa Chalero

Miyambo 4:1-27

Nzeru Iposa Zonse

1Ananu, mverani malangizo a abambo anu;

tcherani khutu kuti mupeze nzeru zodziwira zinthu.

2Zimene ndikukuphunzitsani ndi zabwino.

Choncho musasiye malangizo anga.

3Paja ndinalinso mwana mʼnyumba mwa abambo anga;

mwana mmodzi yekha wapamtima pa amayi anga.

4Ndipo abambo anandiphunzitsa ndi mawu akuti,

“Ugwiritse mawu anga pa mtima pako,

usunge malamulo anga kuti ukhale ndi moyo.

5Upeze nzeru, upeze nzeru zomvetsa zinthu;

usayiwale mawu anga kapena kutayana nawo.

6Usasiye nzeru ndipo idzakusunga.

Uziyikonda ndipo idzakuteteza.

7Fundo yayikulu pa za nzeru ndi iyi: upeze nzeru.

Kaya pali china chilichonse chimene ungapeze, koma upeze nzeru yomvetsa bwino zinthu.

8Uyilemekeze nzeruyo ndipo idzakukweza;

ikumbatire nzeruyo ndipo idzakupatsa ulemu.

9Idzayika sangamutu yokongola yamaluwa pamutu pako;

idzakupatsa chipewa chaufumu chaulemu.”

10Mwana wanga, umvere ndi kuvomereza zimene ndikunena,

ndipo zaka za moyo wako zidzakhala zochuluka.

11Ndakuphunzitsa njira yake ya nzeru.

Ndakutsogolera mʼnjira zolungama.

12Pamene ukuyenda, mapazi ako sadzawombana;

ukamadzathamanga, sudzapunthwa.

13Ugwiritse zimene ndikukuphunzitsazi osazitaya ayi.

Uwasamale bwino pakuti moyo wako wagona pamenepa.

14Usayende mʼnjira za anthu oyipa

kapena kuyenda mʼnjira ya anthu ochimwa.

15Pewa njira zawo, usayende mʼmenemo;

uzilambalala nʼkumangopita.

16Pakuti iwo sagona mpaka atachita zoyipa;

tulo salipeza mpaka atapunthwitsa munthu wina.

17Paja chakudya chawo ndicho kuchita zoyipa basi

ndipo chakumwa chawo ndi chiwawa.

18Koma njira ya anthu olungama ili ngati kuwala kwa mʼbandakucha

kumene kumanka kuwalirawalira mpaka dzuwa litafika pa mutu.

19Koma njira ya anthu oyipa ili ngati mdima wandiweyani;

iwo sadziwa chomwe chimawapunthwitsa.

20Mwana wanga, mvetsetsa zimene ndikunena;

tchera khutu ku mawu anga.

21Usayiwale malangizo angawa,

koma uwasunge mu mtima mwako.

22Pakuti amapatsa moyo kwa aliyense amene awapeza

ndipo amachiritsa thupi lake lonse.

23Ndipotu mtima wako uziwuyangʼanira bwino ndithu

pakuti ndiwo magwero a moyo.

24Usiyiretu kuyankhula zokhotakhota;

ndipo ulekeretu kuyankhula zinthu zonyansa.

25Maso ako ayangʼane patsogolo;

uziyangʼana kutsogolo molunjika.

26Uzilingalira bwino kumene kupita mapazi ako

ndipo njira zako zonse zidzakhala zosakayikitsa.

27Usapatukire kumanja kapena kumanzere;

usapite kumene kuli zoyipa.