New American Standard Bible

Deuteronomy 1

Israel’s History after the Exodus

1These are the words which Moses spoke to all Israel across the Jordan in the wilderness, in the Arabah opposite [a]Suph, between Paran and Tophel and Laban and Hazeroth and Dizahab. It is eleven days’ journey from Horeb by the way of Mount Seir to Kadesh-barnea. In the fortieth year, on the first day of the eleventh month, Moses spoke to the children of Israel, according to all that the Lord had commanded him to give to them, after he had [b]defeated Sihon the king of the Amorites, who lived in Heshbon, and Og the king of Bashan, who lived in Ashtaroth [c]and Edrei. Across the Jordan in the land of Moab, Moses undertook to expound this law, saying,

“The Lord our God spoke to us at Horeb, saying, ‘You have [d]stayed long enough at this mountain. Turn and set your journey, and go to the hill country of the Amorites, and to all their neighbors in the Arabah, in the hill country and in the lowland and in the [e]Negev and by the seacoast, the land of the Canaanites, and Lebanon, as far as the great river, the river Euphrates. See, I have placed the land before you; go in and possess the land which the Lord swore to give to your fathers, to Abraham, to Isaac, and to Jacob, to them and their [f]descendants after them.’

“I spoke to you at that time, saying, ‘I am not able to bear the burden of you alone. 10 The Lord your God has multiplied you, and behold, you are this day like the stars of heaven in number. 11 May the Lord, the God of your fathers, increase you a thousand-fold more than you are and bless you, just as He has [g]promised you! 12 How can I alone bear the load and burden of you and your strife? 13 [h]Choose wise and discerning and experienced men from your tribes, and I will appoint them as your heads.’ 14 You answered me and said, ‘The thing which you have said to do is good.’ 15 So I took the heads of your tribes, wise and experienced men, and [i]appointed them heads over you, leaders of thousands and [j]of hundreds, [k]of fifties and [l]of tens, and officers for your tribes.

16 “Then I charged your judges at that time, saying, ‘Hear the cases between your [m]fellow countrymen, and judge righteously between a man and his [n]fellow countryman, or the alien who is with him. 17 You shall not show partiality in judgment; you shall hear the small and the great alike. You shall not fear [o]man, for the judgment is God’s. The case that is too hard for you, you shall bring to me, and I will hear it.’ 18 I commanded you at that time all the things that you should do.

19 “Then we set out from Horeb, and went through all that great and terrible wilderness which you saw on the way to the hill country of the Amorites, just as the Lord our God had commanded us; and we came to Kadesh-barnea. 20 I said to you, ‘You have come to the hill country of the Amorites which the Lord our God is about to give us. 21 See, the Lord your God has placed the land before you; go up, take possession, as the Lord, the God of your fathers, has spoken to you. Do not fear or be dismayed.’

22 “Then all of you approached me and said, ‘Let us send men before us, that they may search out the land for us, and bring back to us word of the way by which we should go up and the cities which we shall enter.’ 23 The thing pleased me and I took twelve of your men, one man for each tribe. 24 They turned and went up into the hill country, and came to the valley of Eshcol and spied it out. 25 Then they took some of the fruit of the land in their hands and brought it down to us; and they brought us back a report and said, ‘It is a good land which the Lord our God is about to give us.’

26 “Yet you were not willing to go up, but rebelled against the [p]command of the Lord your God; 27 and you grumbled in your tents and said, ‘Because the Lord hates us, He has brought us out of the land of Egypt to deliver us into the hand of the Amorites to destroy us. 28 Where can we go up? Our brethren have made our hearts melt, saying, “The people are bigger and taller than we; the cities are large and fortified to heaven. And besides, we saw the sons of the Anakim there.”’ 29 Then I said to you, ‘Do not be shocked, nor fear them. 30 The Lord your God who goes before you will Himself fight on your behalf, [q]just as He did for you in Egypt before your eyes, 31 and in the wilderness where you saw how the Lord your God carried you, just as a man carries his son, in all the way which you have walked until you came to this place.’ 32 But [r]for all this, you did not trust the Lord your God, 33 who goes before you on your way, to seek out a place for you to encamp, in fire by night and cloud by day, to show you the way in which you should go.

34 “Then the Lord heard the sound of your words, and He was angry and took an oath, saying, 35 ‘Not one of these men, this evil generation, shall see the good land which I swore to give your fathers, 36 except Caleb the son of Jephunneh; he shall see it, and to him and to his sons I will give the land on which he has set foot, because he has followed the Lord fully.’ 37 The Lord was angry with me also on your account, saying, ‘Not even you shall enter there. 38 Joshua the son of Nun, who stands before you, he shall enter there; encourage him, for he will cause Israel to inherit it. 39 Moreover, your little ones who you said would become a prey, and your sons, who this day have no knowledge of good or evil, shall enter there, and I will give it to them and they shall possess it. 40 But as for you, turn around and set out for the wilderness by the way to the [s]Red Sea.’

41 “Then you said to me, ‘We have sinned against the Lord; we will indeed go up and fight, just as the Lord our God commanded us.’ And every man of you girded on his weapons of war, and regarded it as easy to go up into the hill country. 42 And the Lord said to me, ‘Say to them, “Do not go up nor fight, for I am not among you; otherwise you will be [t]defeated before your enemies.”’ 43 So I spoke to you, but you would not listen. Instead you rebelled against the [u]command of the Lord, and acted presumptuously and went up into the hill country. 44 The Amorites who [v]lived in that hill country came out against you and chased you as bees do, and crushed you from Seir to Hormah. 45 Then you returned and wept before the Lord; but the Lord did not listen to your voice nor give ear to you. 46 So you remained in Kadesh many days, [w]the days that you spent there.

Notas al pie

  1. Deuteronomy 1:1 Perhaps Red Sea
  2. Deuteronomy 1:4 Lit smitten
  3. Deuteronomy 1:4 So with ancient versions; M.T. omits and
  4. Deuteronomy 1:6 Lit dwelt
  5. Deuteronomy 1:7 I.e. South country
  6. Deuteronomy 1:8 Lit seed
  7. Deuteronomy 1:11 Lit spoken to
  8. Deuteronomy 1:13 Lit Give for yourselves
  9. Deuteronomy 1:15 Lit gave
  10. Deuteronomy 1:15 Lit leaders of
  11. Deuteronomy 1:15 Lit leaders of
  12. Deuteronomy 1:15 Lit leaders of
  13. Deuteronomy 1:16 Lit brothers
  14. Deuteronomy 1:16 Lit brother
  15. Deuteronomy 1:17 Lit because of man
  16. Deuteronomy 1:26 Lit mouth
  17. Deuteronomy 1:30 Lit according to all that
  18. Deuteronomy 1:32 Lit in this matter
  19. Deuteronomy 1:40 Lit Sea of Reeds
  20. Deuteronomy 1:42 Lit smitten
  21. Deuteronomy 1:43 Lit mouth
  22. Deuteronomy 1:44 Lit dwelt
  23. Deuteronomy 1:46 Lit as the days

Ang Pulong Sang Dios

Deuteronomio 1

Ginmanduan sang Dios ang mga Israelinhon sa Paghalin sa Bukid sang Sinai

1Ini nga libro parte sa mga mensahi nga ginsiling ni Moises sa tanan nga Israelinhon samtang didto sila sa kamingawan, sa sidlangan sang Suba sang Jordan. Nagakampo sila sa Kapatagan sang Jordan[a] malapit sa Suf, sa tunga sang Paran, Tofel, Laban, Hazerot, kag Dizahab. (Mga onse ka adlaw nga pagpanglakaton halin sa Bukid sang Sinai[b] pakadto sa Kadesh Barnea kon mag-agi sa Bukid sang Seir.)

Sang nahauna nga adlaw sang ika-11 nga bulan, sang ika-40 nga tuig halin sang paghalin sang mga Israelinhon sa Egipto, ginhambal ni Moises sa ila ang tanan nga ginpasiling sang Ginoo nga ihambal sa ila. Natabo ini matapos nga napierdi ni Moises[c] si Sihon nga hari sang mga Amornon, nga nagaestar sa Heshbon, kag si Og nga hari sang Bashan, nga nagaestar sa Ashtarot kag Edrei.

Gani ginsugid sa ila ni Moises ang kasuguan sang Ginoo didto sa sidlangan sang Suba sang Jordan, sa teritoryo sang Moab. Siling niya, “Sang didto kita sa Horeb nagsiling sa aton ang Ginoo nga aton Dios, ‘Dugay na ang inyo pagtiner sa sini nga bukid, gani maglakat na kamo. Magkadto kamo sa mga kabukiran sang mga Amornon kag sa mga lugar sa palibot sini—sa Kapatagan sang Jordan,[d] sa kabukiran, sa mga bulobukid sa nakatundan,[e] sa Negev, kag sa mga lugar sa baybayon. Magkadto kamo sa duta sang mga Canaanhon kag sa Lebanon, hasta sa dako nga suba nga amo ang Eufrates. Tan-awa ninyo! Ginahatag ko ini nga mga duta sa inyo. Lakat kamo kag panag-iyahi ini nga mga duta nga ginpromisa ko sa inyo mga katigulangan nga si Abraham, Isaac kag Jacob, kag sa ila mga kaliwat.’ ”

Nagpili si Moises sang mga Opisyal nga Magbulig sa Iya sa Paghukom

Nagsiling pa si Moises, “Sang sadto nga tion, nagsiling ako sa inyo: ‘Indi ko kamo masarangan nga panguluhan nga ako lang isa. 10 Ginpadamo kamo sang Ginoo nga inyo Dios, kag karon daw pareho na kamo kadamo sa mga bituon sa langit. 11 Kabay pa nga ang Ginoo, ang Dios sang inyo mga katigulangan, magpadamo pa gid sa inyo sing linibo pa ka pilo kag pakamaayuhon niya kamo suno sa iya ginpromisa. 12 Pero paano ko mahusay ang inyo mga pag-ilinaway kag mga problema nga ako lang? 13 Gani magpili kamo sa tagsa ninyo ka tribo sang mga tawo nga maalamon, may maayo nga paghangop kag talahuron, kag padumalahon ko sila sa inyo.’

14 “Komporme kamo nga maayo ang akon plano. 15 Gani ginpadumala ko sa inyo bilang mga hukom kag opisyal ang mga tawo nga maalamon kag talahuron halin sa inyo mga tribo. Ang iban responsable sa 1,000 ka tawo, ang iban sa 100, ang iban sa 50, kag ang iban sa 10. 16 Sadto nga tion ginmanduan ko ang inyo mga hukom, ‘Husaya ninyo ang mga kaso sang mga tawo, kag maghukom kamo sing matarong, indi lamang sa mga Israelinhon kundi pati man sa mga indi Israelinhon nga nagaestar upod sa inyo. 17 Kinahanglan wala kamo sing may ginapasulabi sa inyo paghukom; pamatii ninyo sing palareho ang mga imol kag manggaranon. Indi kamo magkahadlok bisan kay sin-o, kay ang inyo paghukom naghalin sa Dios. Kon mabudlay ang kaso para sa inyo, dal-a ina sa akon kay ako ang bahala sa paghukom sina.’ 18 Kag ginsilingan ko man kamo sadto sang tanan nga dapat ninyo pagahimuon.

Nagpadala Sila sang mga Espiya

19 “Dayon, suno sa mando sang Ginoo nga aton Dios, naghalin kita sa Bukid sang Sinai,[f] kag nagpanglakaton sa malapad kag makahaladlok nga kamingawan nga nakita ninyo mismo, kag nagpakadto kita sa kabukiran sang mga Amornon. Pag-abot naton sa Kadesh Barnea, 20 nagsiling ako sa inyo, ‘Nakaabot na kamo sa kabukiran sang mga Amornon nga ginahatag sa aton sang Ginoo nga aton Dios. 21 Tan-awa ang duta nga ginahatag niya sa inyo! Panag-iyahi ninyo ini suno sa ginsiling sang Ginoo, ang Dios sang inyo mga katigulangan. Indi kamo magkahadlok ukon magkaluya.’

22 “Dayon nagpalapit kamo tanan sa akon kag nagsiling, ‘Magpadala anay kita sang mga tawo sa pagpang-espiya sa duta agod masugiran nila kita sang aton alagyan kag sang mga banwa nga aton kadtuan.’

23 “Nahunahunaan ko nga maayo man ato nga plano; gani nagpili ako sang dose ka tawo, isa sa kada tribo. 24 Naglakat sila kag nag-agi sa kabukiran, kag nakaabot sila sa Eshcol nga ililigan sang tubig, kag nagpang-espiya sila didto. 25 Sa ila pagbalik may dala sila sa aton nga mga prutas halin didto, kag nagbalita man sila nga maayo ang duta nga ginahatag sang Ginoo nga aton Dios sa aton.

26 “Pero indi kamo gusto magkadto didto; nagsupak kamo sa sugo sang Ginoo nga inyo Dios. 27 Nagkumod kamo sa inyo mga tolda kag nagsiling, ‘Ginakaugtan kita sang Ginoo, gani ginpaguwa niya kita sa Egipto agod itugyan sa mga kamot sang mga Amornon sa paglaglag sa aton. 28 Paano kita makakadto didto? Ginpahadlok kita sang mga nagpang-espiya sa duta. Nagsiling sila nga ang mga tawo didto mas makusog kag mas mataas sang sa aton, kag ang ila mga banwa dalagko kag napalibutan sang mga pader nga ang kataason daw lambot na sa langit. Kag nakita pa nila didto ang mga kaliwat ni Anak.’

29 “Dayon nagsiling ako sa inyo, ‘Indi kamo magpakulba ukon magkahadlok sa ila. 30 Ang Ginoo nga inyo Dios magauna sa inyo kag magapakig-away mismo para sa inyo, pareho sang inyo nakita nga iya ginhimo sa Egipto 31 kag sa kamingawan. Nakita ninyo kon paano kamo gin-atipan sang Ginoo nga inyo Dios sa tanan ninyo nga dalanon, pareho sa amay nga nagaatipan sang iya anak, hasta nga nakaabot kamo sa sini nga lugar.’

32 “Pero bisan pa sining tanan, wala kamo nagsalig sa Ginoo nga inyo Dios 33 nga nagpanguna sa inyo sa paglakat, paagi sa kalayo kon gab-i kag sa panganod kon adlaw. Ginpangitaan niya kamo sang mga lugar nga inyo makampuhan kag gintudluan kon diin kamo maagi.

34 “Sang mabatian sang Ginoo ang inyo mga reklamo, naakig siya kag nagpanumpa, 35 ‘Wala sing bisan isa sa sining malaot nga henerasyon nga makakita sang maayo nga duta nga akon ginsumpa nga ihatag sa ila mga katigulangan, 36 luwas lang kay Caleb nga anak ni Jefune. Makita niya ini, kag ihatag ko sa iya kag sa iya mga kaliwat ang ila parte sa duta nga iya ginkadtuan, kay nagsunod siya sa akon sa bug-os niya nga tagipusuon.’

37 “Tungod sa inyo, naakig man ang Ginoo sa akon. Nagsiling siya sa akon, ‘Bisan ikaw indi makasulod sa amo nga duta. 38 Pero ang imo kabulig nga si Josue nga anak ni Nun makasulod didto. Paisuga siya, kay siya ang magapangulo sa mga Israelinhon sa pagpanag-iya sang duta.’

39 Dayon nagsiling ang Ginoo sa aton tanan, ‘Makasulod man sa amo nga duta ang inyo mga kabataan nga wala pa sang buot. Nahadlok kamo nga basi bihagon sila, pero sa ila ko ihatag ini nga duta kag panag-iyahan nila ini. 40 Pero kamo iya, balik kamo sa kamingawan pakadto sa Mapula nga Dagat.’

41 “Dayon nagsiling kamo, ‘Nakasala kami sa Ginoo. Malakat kami kag magpakig-away suno sa ginmando sang Ginoo nga amon Dios sa amon.’ Gani ang kada isa sa inyo nagpreparar sang iya mga armas, nga nagahunahuna nga mahapos lang ang pag-agaw sa mga kabukiran.

42 “Pero nagsiling ang Ginoo sa akon, ‘Silinga sila nga indi maglakat kag magpakig-away, tungod kay indi ako mag-upod sa ila. Mapierdi sila sang ila mga kaaway.’

43 “Gani ginsilingan ko kamo, pero wala kamo nagpamati sa akon. Nagsupak kamo sa sugo sang Ginoo, kag sa inyo kahambog nagsalakay gid kamo sa kabukiran. 44 Dayon nagpakig-away sa inyo ang mga Amornon nga nagaestar didto, kag daw sa mga putyukan sila nga naglagas kag nagpierdi sa inyo halin sa Seir hasta sa Horma. 45 Nagbalik kamo kag naghilibion sa Ginoo, pero wala siya nagpamati ukon nagsapak sa inyo. 46 Amo ina nga nagtiner kamo sing madugay sa Kadesh.

Notas al pie

  1. 1:1 Kapatagan sang Jordan: sa Hebreo, Araba.
  2. 1:2 Bukid sang Sinai: sa Hebreo, Horeb.
  3. 1:4 ni Moises: ukon, sang Ginoo.
  4. 1:7 Kapatagan sang Jordan: sa Hebreo, Araba.
  5. 1:7 mga bulobukid sa nakatundan: sa Hebreo, Shefela.
  6. 1:19 Bukid sang Sinai: sa Hebreo, Horeb.