The Message

Numbers 16

The Rebels

11-3 Getting on his high horse one day, Korah son of Izhar, the son of Kohath, the son of Levi, along with a few Reubenites—Dathan and Abiram sons of Eliab, and On son of Peleth—rebelled against Moses. He had with him 250 leaders of the congregation of Israel, prominent men with positions in the Council. They came as a group and confronted Moses and Aaron, saying, “You’ve overstepped yourself. This entire community is holy and God is in their midst. So why do you act like you’re running the whole show?”

On hearing this, Moses threw himself facedown on the ground.

Then he addressed Korah and his gang: “In the morning God will make clear who is on his side, who is holy. God will take his stand with the one he chooses.

6-7 “Now, Korah, here’s what I want you, you and your gang, to do: Tomorrow, take censers. In the presence of God, put fire in them and then incense. Then we’ll see who is holy, see whom God chooses. Sons of Levi, you’ve overstepped yourselves!”

8-11 Moses continued with Korah, “Listen well now, sons of Levi. Isn’t it enough for you that the God of Israel has selected you out of the congregation of Israel to bring you near him to serve in the ministries of The Dwelling of God, and to stand before the congregation to minister to them? He has brought you and all your brother Levites into his inner circle, and now you’re grasping for the priesthood, too. It’s God you’ve ganged up against, not us. What do you have against Aaron that you’re bad-mouthing him?”

12-14 Moses then ordered Dathan and Abiram, sons of Eliab, to appear, but they said, “We’re not coming. Isn’t it enough that you yanked us out of a land flowing with milk and honey to kill us in the wilderness? And now you keep trying to boss us around! Face it, you haven’t produced: You haven’t brought us into a land flowing with milk and honey, you haven’t given us the promised inheritance of fields and vineyards. You’d have to poke our eyes out to keep us from seeing what’s going on. Forget it, we’re not coming.”

15 Moses’ temper blazed white-hot. He said to God, “Don’t accept their Grain-Offering. I haven’t taken so much as a single donkey from them; I haven’t hurt a single hair of their heads.”

16-17 Moses said to Korah, “Bring your people before God tomorrow. Appear there with them and Aaron. Have each man bring his censer filled with incense and present it to God—all 250 censers. And you and Aaron do the same, bring your censers.”

18 So they all did it. They brought their censers filled with fire and incense and stood at the entrance of the Tent of Meeting. Moses and Aaron did the same.

19 It was Korah and his gang against Moses and Aaron at the entrance of the Tent of Meeting. The entire community could see the Glory of God.

20-21 God said to Moses and Aaron, “Separate yourselves from this congregation so that I can finish them off and be done with them.”

22 They threw themselves on their faces and said, “O God, God of everything living, when one man sins are you going to take it out on the whole community?”

23-24 God spoke to Moses: “Speak to the community. Tell them, Back off from the tents of Korah, Dathan, and Abiram.”

25-26 Moses got up and went to Dathan and Abiram. The leaders of Israel followed him. He then spoke to the community: “Back off from the tents of these bad men; don’t touch a thing that belongs to them lest you be carried off on the flood of their sins.”

27 So they all backed away from the tents of Korah, Dathan, and Abiram. Dathan and Abiram by now had come out and were standing at the entrance to their tents with their wives, children, and babies.

28-30 Moses continued to address the community: “This is how you’ll know that it was God who sent me to do all these things and that it wasn’t anything I cooked up on my own. If these men die a natural death like all the rest of us, you’ll know that it wasn’t God who sent me. But if God does something unprecedented—if the ground opens up and swallows the lot of them and they are pitched alive into Sheol—then you’ll know that these men have been insolent with God.”

31-33 The words were hardly out of his mouth when the Earth split open. Earth opened its mouth and in one gulp swallowed them down, the men and their families, all the human beings connected with Korah, along with everything they owned. And that was the end of them, pitched alive into Sheol. The Earth closed up over them and that was the last the community heard of them.

34 At the sound of their cries everyone around ran for dear life, shouting, “We’re about to be swallowed up alive!”

35 Then God sent lightning. The fire cremated the 250 men who were offering the incense.

36-38 God spoke to Moses: “Tell Eleazar son of Aaron the priest, Gather up the censers from the smoldering cinders and scatter the coals a distance away for these censers have become holy. Take the censers of the men who have sinned and are now dead and hammer them into thin sheets for covering the Altar. They have been offered to God and are holy to God. Let them serve as a sign to Israel, evidence of what happened this day.”

39-40 So Eleazar gathered all the bronze censers that belonged to those who had been burned up and had them hammered flat and used to overlay the Altar, just as God had instructed him by Moses. This was to serve as a sign to Israel that only descendants of Aaron were allowed to burn incense before God; anyone else trying it would end up like Korah and his gang.

41 Grumbling broke out the next day in the community of Israel, grumbling against Moses and Aaron: “You have killed God’s people!”

42 But it so happened that when the community got together against Moses and Aaron, they looked over at the Tent of Meeting and there was the Cloud—the Glory of God for all to see.

43-45 Moses and Aaron stood at the front of the Tent of Meeting. God spoke to Moses: “Back away from this congregation so that I can do away with them this very minute.”

They threw themselves facedown on the ground.

46 Moses said to Aaron, “Take your censer and fill it with incense, along with fire from the Altar. Get to the congregation as fast as you can: make atonement for them. Anger is pouring out from God—the plague has started!”

47-48 Aaron grabbed the censer, as directed by Moses, and ran into the midst of the congregation. The plague had already begun. He put burning incense into the censer and atoned for the people. He stood there between the living and the dead and stopped the plague.

49-50 Fourteen thousand seven hundred people died from the plague, not counting those who died in the affair of Korah. Aaron then went back to join Moses at the entrance to the Tent of Meeting. The plague was stopped.

Ang Pulong Sang Dios

Numero 16

Nagrebelde si Kora kag ang Iya mga Kaupod

11-2 Karon, nagrebelde kay Moises si Kora nga anak ni Izhar, nga kaliwat ni Kohat nga anak ni Levi. Upod niya sa pagrebelde si Datan kag si Abiram nga mga anak ni Eliab kag si On nga anak ni Pelet. Mga kaliwat sila ni Reuben. May kaupod pa sila nga 250 ka Israelinhon nga mga lalaki nga mga kilala kag ginpili nga mga pangulo halin sa katilingban sang mga Israelinhon. Nagkadto sila sing tingob kay Moises kag kay Aaron kag nagsiling, “Sobra na ining inyo ginahimo sa amon! Ngaa bala nga ginapalabaw gid ninyo ang inyo kaugalingon sa katilingban sang Ginoo nga kon sa bagay kami tanan ginpili man sang Ginoo nga mag-alagad sa iya kag ginaupdan man niya?”

Pagkabati sini ni Moises, nagluhod siya sa pagpangamuyo sa Ginoo. 5-6 Dayon nagsiling siya kay Kora kag sa tanan niya nga mga sumulunod, “Buwas sa aga ipahayag sang Ginoo kon sin-o ang matuod nga ginpili nga mag-alagad sa iya bilang mga pari, kay papalapiton niya sa iya presensya ang iya ginpili. Gani amo ini ang inyo himuon buwas: magkuha kamo sang mga suludlan sang insenso kag butangan ninyo sang baga kag insenso, kag dal-on sa presensya sang Ginoo. Dayon makita naton kon sin-o gid ang ginpili sang Ginoo nga mag-alagad sa iya. Kamo nga mga Levita, amo ang sobra na ang inyo ginahimo!”

Nagsiling pa gid si Moises kay Kora, “Pamatii ninyo ini, kamo nga mga Levita. Indi pa bala tuman para sa inyo nga sa bug-os nga katilingban sang Israel kamo ang ginpili sang Dios sang Israel nga makapalapit sa iya presensya sa pag-alagad sa iya Tolda, kag sa pag-alagad para sa katilingban? 10 Ginpili niya kamo sa pagpalapit sa iya presensya, kag karon gusto pa ninyo nga mangin mga pari? 11 Sin-o si Aaron para reklamuhan ninyo? Ang Ginoo ang ginakontra mo kag sang imo mga sumulunod.”

12 Dayon ginpatawag ni Moises si Datan kag si Abiram, nga mga anak ni Eliab. Pero nagsiling sila, “Indi kami magkadto! 13 Indi pa bala tuman nga ginkuha mo kami sa Egipto nga ang duta maayo kag mapatubason[a] agod patyon lang diri sa kamingawan? Kag karon gusto mo pa gid nga maghari sa amon. 14 Kag isa pa gid, wala mo kami pagdal-a sa duta nga maayo kag mapatubason ukon paghatagan sang mga uma ukon mga talamnan sang ubas nga amon mapanag-iyahan. Karon, gusto mo pa gid bala kami nga tuntuhon? Indi kami magkadto sa imo!”

15 Naakig gid si Moises kag nagsiling siya sa Ginoo, “Indi pagbatuna ang ila mga halad. Wala ako nakasala sa kay bisan sin-o sa ila; wala ako sing may ginkuha sa ila bisan isa ka asno.”

16 Nagsiling dayon si Moises kay Kora, “Buwas, ikaw kag ang imo mga sumulunod magkadto sa presensya sang Ginoo sa Tolda nga Ginapakigkitaan, kag si Aaron makadto man didto. 17 Ang kada isa sa imo 250 ka sumulunod padal-a sang suludlan sang insenso, kag butangan nila ini sang insenso kag ihalad sa Ginoo. Kamo ni Aaron magdala man sang suludlan sang insenso.”

18 Gani ang kada isa nagkuha sang iya suludlan sang insenso kag ginbutangan sang baga kag insenso, kag nagtindog sila upod kay Moises kag kay Aaron sa puwertahan sang Tolda nga Ginapakigkitaan. 19 Ang bug-os nga katilingban nga gin-ganyat ni Kora nga magkontra kay Moises kag kay Aaron nagtipon man didto sa puwertahan sang Tolda nga Ginapakigkitaan. Dayon ginpakita sang Ginoo ang iya gamhanan nga presensya sa bug-os nga katilingban. 20 Nagsiling ang Ginoo kay Moises kag kay Aaron, 21 “Palayo kamo sa sini nga katilingban kay patyon ko sila gilayon.”

22 Pero nagluhod si Moises kag si Aaron kag nagsiling, “O Dios nga ginahalinan sang kabuhi sang tanan nga tawo maakig ka bala sa bug-os nga katilingban tungod sa isa lang ka tawo nga nakasala?” 23 Nagsiling ang Ginoo kay Moises, 24 “Silinga ang katilingban nga magpalayo sila sa mga tolda nila ni Kora, Datan, kag ni Abiram.”

25 Ginkadtuan ni Moises si Datan kag si Abiram, kag nagsunod sa iya ang mga manugdumala sang Israel. 26 Dayon ginpaandaman niya ang katilingban, “Magpalayo kamo sa mga tolda sining malaot nga mga tawo! Indi kamo magtandog sang bisan ano nila nga pagkabutang, kay kon himuon ninyo ina laglagon kamo tungod sang tanan nila nga sala.” 27 Gani nagpalayo ang mga tawo sa mga tolda nila ni Kora, Datan, kag Abiram. Karon, nagguwa si Datan kag si Abiram kag nagtindog sa puwertahan sang ila mga tolda upod sang ila mga asawa kag mga kabataan.

28 Nagsiling si Moises sa mga tawo, “Sa sini nga paagi mahibaluan ninyo nga ang Ginoo amo ang nagpadala sa akon sa paghimo sini nga mga butang kag indi sa akon lang kagustuhan: 29 Kon mapatay ini nga mga tawo sa natural nga kamatayon, ti wala ako pag-ipadala sang Ginoo. 30 Pero kon maghimo ang Ginoo sing makatilingala nga butang, kag magpihak ang duta kag maglamon sa ila nga buhi upod sang tanan nila nga pagkabutang, kag magkadto sila sa idalom didto sa lugar sang mga patay, mahibaluan ninyo nga ini nga mga tawo nagsikway sa Ginoo.”

31 Pagkatapos hambal ni Moises, napihak ang duta nga ginatindugan nila ni Datan kag ni Abiram, 32 kag ginlamon sila sang duta pati ang ila mga pamilya, kag pati ang tanan nga tinawo ni Kora kag ang tanan nila nga pagkabutang. 33 Ginlamon sila tanan nga buhi pati ang tanan nila nga pagkabutang. Dayon nagkipot ang duta kag nadula sila sa katilingban. 34 Ang tanan nga Israelinhon nga didto sa ila palibot nagpalalagyo sang mabatian nila ang ila pagsininggit, kay nagahunahuna sila nga basi lamunon man sila sang duta.

35 Dayon nagpadala ang Ginoo sang kalayo kag ginlamon sini ang 250 ka sumulunod ni Kora nga nagahalad sang insenso.

36 Nagsiling ang Ginoo kay Moises, 37 “Silinga si Eleazar nga pari, nga anak ni Aaron, nga kuhaon niya ang mga suludlan sang insenso sa mga bangkay nga nagkalasunog, kay balaan ini nga mga suludlan. Silinga man siya nga laptahon niya sa malayo ang mga baga 38 sang sini nga mga suludlan nga halin sa mga tawo nga nagkalamatay tungod sa ila mga sala. Dayon ipamartilyo ang mga suludlan hasta nga magtapan kag ihaklap sa halaran kay ginhalad ini sa Ginoo kag nangin balaan ini. Ining haklap sa halaran mangin isa ka paandam para sa mga Israelinhon.”

39-40 Gani suno sa ginsugo sang Ginoo paagi kay Moises, ginpanguha ni Eleazar nga pari ang saway nga mga suludlan sang insenso nga ginpangdala sadtong mga nagkalasunog, kag ginpamartilyo niya agod ihaklap sa halaran. Isa ini ka paandam para sa mga Israelinhon nga wala sing bisan sin-o nga makapalapit sa halaran sa pagsunog sang insenso sa Ginoo luwas lang sa mga kaliwat ni Aaron, agod indi matabo sa iya ang natabo kay Kora kag sa iya mga sumulunod.

41 Pero pagkasunod nga adlaw, nagreklamo naman ang bug-os nga katilingban sang Israel kay Moises kag kay Aaron. Nagsiling sila, “Ginpamatay ninyo ang katawhan sang Ginoo.”

42 Samtang nagareklamo sila sing tingob kay Moises kag kay Aaron, nagbalikid sila sa Tolda nga Ginapakigkitaan kag nakita nila nga gulpi lang nga ginlikupan sang panganod ang Tolda kag ginpakita sang Ginoo ang iya gamhanan nga presensya. 43 Dayon nagkadto si Moises kag si Aaron sa atubangan sang Tolda 44 kag nagsiling ang Ginoo kay Moises, 45 “Palayo kamo sa sina nga katilingban kay laglagon ko sila gilayon.”

Nagluhod dayon sila nga duha.

46 Dayon nagsiling si Moises kay Aaron, “Kuhaa ang imo suludlan sang insenso kag butangi ini sang baga halin sa halaran. Dayon butangi ini sang insenso kag magdali-dali ka kadto sa katilingban kag himua ang seremonya para matubos sila sa ila mga sala, kay akig na ang Ginoo kag nagsugod na ang kalalat-an.” 47 Gani gintuman ni Aaron ang ginsugo ni Moises, kag nagdalagan siya sa tunga sang katilingban. Nagsugod na ang kalalat-an sa mga tawo, pero ginsunog ni Aaron ang insenso agod matubos ang mga tawo sa ila mga sala. 48 Nagtindog siya sa tunga sang mga tawo nga patay na kag sang mga buhi pa, kag nag-untat ang kalalat-an. 49 Pero 14,700 ang napatay wala labot sadtong napatay tungod kay Kora. 50 Dayon nagbalik si Aaron kay Moises sa puwertahan sang Tolda nga Ginapakigkitaan, kay nag-untat na ang kalalat-an.

Notas al pie

  1. 16:13 duta… mapatubason: sa literal, duta nga nagailig ang gatas kag dugos. Amo man sa sunod nga bersikulo.