The Message

Genesis 42

11-2 When Jacob learned that there was food in Egypt, he said to his sons, “Why do you sit around here and look at one another? I’ve heard that there is food in Egypt. Go down there and buy some so that we can survive and not starve to death.”

3-5 Ten of Joseph’s brothers went down to Egypt to get food. Jacob didn’t send Joseph’s brother Benjamin with them; he was afraid that something bad might happen to him. So Israel’s sons joined everyone else that was going to Egypt to buy food, for Canaan, too, was hit hard by the famine.

6-7 Joseph was running the country; he was the one who gave out rations to all the people. When Joseph’s brothers arrived, they treated him with honor, bowing to him. Joseph recognized them immediately, but treated them as strangers and spoke roughly to them.

He said, “Where do you come from?”

“From Canaan,” they said. “We’ve come to buy food.”

Joseph knew who they were, but they didn’t know who he was.

Joseph, remembering the dreams he had dreamed of them, said, “You’re spies. You’ve come to look for our weak spots.”

10-11 “No, master,” they said. “We’ve only come to buy food. We’re all the sons of the same man; we’re honest men; we’d never think of spying.”

12 He said, “No. You’re spies. You’ve come to look for our weak spots.”

13 They said, “There were twelve of us brothers—sons of the same father in the country of Canaan. The youngest is with our father, and one is no more.”

14-16 But Joseph said, “It’s just as I said, you’re spies. This is how I’ll test you. As Pharaoh lives, you’re not going to leave this place until your younger brother comes here. Send one of you to get your brother while the rest of you stay here in jail. We’ll see if you’re telling the truth or not. As Pharaoh lives, I say you’re spies.”

17 Then he threw them into jail for three days.

18-20 On the third day, Joseph spoke to them. “Do this and you’ll live. I’m a God-fearing man. If you’re as honest as you say you are, one of your brothers will stay here in jail while the rest of you take the food back to your hungry families. But you have to bring your youngest brother back to me, confirming the truth of your speech—and not one of you will die.” They agreed.

21 Then they started talking among themselves. “Now we’re paying for what we did to our brother—we saw how terrified he was when he was begging us for mercy. We wouldn’t listen to him and now we’re the ones in trouble.”

22 Reuben broke in. “Didn’t I tell you, ‘Don’t hurt the boy’? But no, you wouldn’t listen. And now we’re paying for his murder.”

23-24 Joseph had been using an interpreter, so they didn’t know that Joseph was understanding every word. Joseph turned away from them and cried. When he was able to speak again, he took Simeon and had him tied up, making a prisoner of him while they all watched.

25 Then Joseph ordered that their sacks be filled with grain, that their money be put back in each sack, and that they be given rations for the road. That was all done for them.

26 They loaded their food supplies on their donkeys and set off.

27-28 When they stopped for the night, one of them opened his sack to get food for his donkey; there at the mouth of his bag was his money. He called out to his brothers, “My money has been returned; it’s right here in my bag!” They were puzzled—and frightened. “What’s God doing to us?”

29-32 When they got back to their father Jacob, back in the land of Canaan, they told him everything that had happened, saying, “The man who runs the country spoke to us roughly and accused us of being spies. We told him, ‘We are honest men and in no way spies. There were twelve of us brothers, sons of one father; one is gone and the youngest is with our father in Canaan.’

33-34 “But the master of the country said, ‘Leave one of your brothers with me, take food for your starving families, and go. Bring your youngest brother back to me, proving that you’re honest men and not spies. And then I’ll give your brother back to you and you’ll be free to come and go in this country.’”

35 As they were emptying their food sacks, each man came on his purse of money. On seeing their money, they and their father were upset.

36 Their father said to them, “You’re taking everything I’ve got! Joseph’s gone, Simeon’s gone, and now you want to take Benjamin. If you have your way, I’ll be left with nothing.”

37 Reuben spoke up: “I’ll put my two sons in your hands as hostages. If I don’t bring Benjamin back, you can kill them. Trust me with Benjamin; I’ll bring him back.”

38 But Jacob refused. “My son will not go down with you. His brother is dead and he is all I have left. If something bad happens to him on the road, you’ll put my gray, sorrowing head in the grave.”

Ang Pulong Sang Dios

Genesis 42:1-38

Nagkadto sa Egipto ang mga Utod ni Jose agod Magbakal sang Pagkaon

1Pagkahibalo ni Jacob nga may ginabaligya nga pagkaon42:1 pagkaon: sa literal, uyas. Amo man sa masunod nga mga bersikulo. sa Egipto, ginsilingan niya ang iya mga anak nga lalaki, “Ano pa ang ginahulat ninyo? 2Nakabati ako nga may ginabaligya kuno nga pagkaon sa Egipto, gani magkadto kamo didto kag magbakal agod indi kita mapatay sa gutom.” 3Gani naglakat ang napulo ka utod ni Jose sa Egipto agod magbakal sang pagkaon. 4Pero wala pagpaupda ni Jacob si Benjamin nga manghod ni Jose kay nahadlok siya nga basi may malain nga matabo sa iya.

5Gani nagkadto ang mga anak ni Jacob42:5 Jacob: sa Hebreo, Israel. sa Egipto kaupod sang mga taga-iban nga lugar agod magbakal sang pagkaon, kay naglapnag na ang gutom sa duta sang Canaan. 6Bilang gobernador sang Egipto, responsibilidad ni Jose ang pagbaligya sang pagkaon sa bug-os nga duta. Gani pag-abot sang iya mga utod, nagluhod sila kay Jose bilang pagtahod sa iya. 7-9Pagkakita ni Jose sa ila, nakilala niya dayon sila, pero sila iya wala makakilala sa iya. Wala lang siya nagpahalata nga siya si Jose. Nagpakigsugilanon siya sa ila sing masakit. Nagpamangkot siya, “Taga-diin kamo?” Nagsabat sila, “Taga-Canaan kami, kag nagkadto kami diri agod magbakal sang pagkaon.” Nadumduman dayon ni Jose ang iya damgo parte sa ila nga nakapaakig sa ila. Nagsiling siya, “Mga espiya kamo! Nagkadto kamo diri agod tan-awon kon sa diin nga parte sang amon nasyon ang maluya sang depensa.”

10Nagsabat sila, “Indi, sir! Indi kami mga espiya. Nagkadto kami diri agod magbakal sang pagkaon. 11Mag-ulutod kami tanan sa isa lang ka amay, kag nagasugid kami sing matuod. Indi kami mga espiya.” 12Pero nagsiling si Jose, “Indi ako magpati! Nagkadto kamo diri agod tan-awon kon sa diin nga parte sang amon nasyon ang maluya sang depensa.” 13Nagsabat sila, “Sir, dose kami tanan ka mag-ulutod, kag isa lang ang amon amay nga ara subong sa Canaan. Ang amon kamanghuran didto nabilin sa iya. Ang isa namon ka utod wala na.”

14Nagsiling si Jose, “Pareho sa akon ginsiling, mga espiya gid kamo. 15Pero testingan ko kamo kon matuod gid inang inyo ginasiling. Ginasumpa ko sa ngalan sang hari sang Egipto42:15 hari sang Egipto: sa Hebreo, Faraon. nga indi kamo makahalin diri hasta indi ninyo madala diri ang inyo kamanghuran. 16Magpauli ang isa sa inyo agod kuhaon ang inyo utod. Ang mabilin sa inyo prisohon hasta mapamatud-an ninyo ang inyo ginasiling, kay kon indi gani, matuod gid nga mga espiya kamo.” 17Ginpapriso niya sila sa sulod sang tatlo ka adlaw.

18Sa ikatlo nga adlaw, nagsiling si Jose sa ila, “Nagatahod ako sa Dios, gani hatagan ko pa kamo sang kahigayunan nga mabuhi kon tumanon lang ninyo ang akon isugo sa inyo. 19Kon nagasugid kamo sing matuod, magpabilin diri ang isa sa inyo kag magpauli kamo kag magdala sang pagkaon para sa ginagutom ninyo nga mga pamilya. 20Pagkatapos dal-on ninyo diri sa akon ang inyo kamanghuran agod mapamatud-an ko nga wala kamo nagabutig kag agod indi ko kamo pag-ipapatay.” Kag ginhimo nila ini.

21Sang wala pa sila makahalin, nagsiling sila sa isa kag isa, “Ginasilutan na kita sa ginhimo naton sa aton utod. Nakita ta ang iya kasakit sang nagpakitluoy siya sa aton, pero wala gid naton siya ginkaluoyan. Amo ina ang kabangdanan kon ngaa nag-abot ini nga kalisod sa aton.” 22Nagsiling si Reuben, “Indi bala nga ginsilingan ko kamo sadto nga indi ninyo pag-anha ang bata? Pero wala gid kamo nagpamati sa akon. Gani ginasukot na kita subong sang iya kamatayon.” 23Wala sila nakahibalo nga maintiendihan ni Jose ang ila ginahambal tungod kay kon magpakighambal siya sa ila may manugsaysay siya. 24Naghalin anay si Jose sa ila kag naghibi. Pero sang ulihi nagbalik siya kag nagpakigsugilanon sa ila. Ginpain niya si Simeon sa ila kag ginpagapos sa ila atubangan.

Nagbalik sa Canaan ang mga Utod ni Jose

25Dayon nagsugo si Jose nga pun-on sang pagkaon ang mga sako sang iya mga utod kag ibalik sa ila mga sako ang ila bayad, kag pabalunan sila sang ila mga kinahanglanon sa ila pagpanglakaton. Natuman ang tanan nga ginsugo ni Jose. 26Ginkarga dayon sang mga utod ni Jose ang ila mga sako sa ila mga asno kag naglakat.

27Sang nagpalipas sila sang kagab-ihon sa isa ka lugar, may isa sa ila nga nagbukas sang iya sako agod pakan-on ang iya asno. Pagbukas niya, nakita niya didto ang kuwarta nga iya ginbayad. 28Nagsinggit siya sa iya mga utod, “Gin-uli ang akon ginbayad! Ari diri sa akon sako.” Nagpalangluya sila tanan kag kinulbaan.42:28 Kinulbaan sila kay basi pasibangdan sila nga gintago nila ang kuwarta kag wala sila nagbayad. Nagpinamangkutanay sila, “Ano bala ining ginhimo sang Dios sa aton?”

29Pag-abot nila sa Canaan, ginsugid nila sa ila amay nga si Jacob ang tanan nga natabo sa ila. 30Siling nila kay Jacob, “Ginhambalan kami sing masakit sang gobernador sang Egipto kag ginpasibangdan nga mga espiya kuno kami. 31Pero ginsabat namon siya nga indi kami mga espiya kag nagasugid kami sing matuod. 32Nagsiling man kami nga dose kami ka mag-ulutod kag isa lang ang amon amay. Ginsugid man namon sa iya nga ang isa namon ka utod patay na kag ang amon nga kamanghuran ari diri sa imo sa Canaan. 33Pero amo ini ang iya ginsiling sa amon, ‘Testingan ko kamo kon matuod ang inyo ginasiling. Magpabilin diri ang isa sa inyo kag magpauli kamo nga may dala nga pagkaon para sa inyo mga pamilya nga ginagutom. 34Pero dal-on ninyo diri sa akon ang inyo kamanghuran agod mahibaluan ko nga nagasugid kamo sing matuod kag indi kamo mga espiya. Pagkatapos ibalik ko sa inyo ang inyo utod nga si Simeon, kag tugutan ko kamo nga magpakadto-pakari diri sa Egipto.’ ”

35Sang ginbubo na nila ang unod sang ila mga sako, nakita nila didto sa ila mga sako ang kuwarta nga ila ginbayad. Pagkakita nila sini kag sang ila amay, kinulbaan sila tanan.

36Nagsiling si Jacob sa ila, “Gusto bala ninyo nga madulaan ako sang mga kabataan? Wala na si Jose, wala na si Simeon kag karon gusto naman ninyo nga kuhaon si Benjamin. Ako iya ang nagaantos.” 37Nagsiling si Reuben, “Tay, ako ang bahala kay Benjamin. Patya ang duha ko ka anak nga lalaki kon indi ko siya mabalik sa imo.” 38Pero nagsabat si Jacob, “Indi ko pagpaupdon sa inyo ang akon anak. Patay na ang iya utod kag siya na lang isa ang nabilin. Basi malain pa ang matabo sa iya sa dalan, kag sa katigulangon ko nga ini mapatay na lang ako nga nagapangasubo.”