The Message

Genesis 29

11-3 Jacob set out again on his way to the people of the east. He noticed a well out in an open field with three flocks of sheep bedded down around it. This was the common well from which the flocks were watered. The stone over the mouth of the well was huge. When all the flocks were gathered, the shepherds would roll the stone from the well and water the sheep; then they would return the stone, covering the well.

Jacob said, “Hello friends. Where are you from?”

They said, “We’re from Haran.”

Jacob asked, “Do you know Laban son of Nahor?”

“We do.”

“Are things well with him?” Jacob continued.

“Very well,” they said. “And here is his daughter Rachel coming with the flock.”

Jacob said, “There’s a lot of daylight still left; it isn’t time to round up the sheep yet, is it? So why not water the flocks and go back to grazing?”

“We can’t,” they said. “Not until all the shepherds get here. It takes all of us to roll the stone from the well. Not until then can we water the flocks.”

9-13 While Jacob was in conversation with them, Rachel came up with her father’s sheep. She was the shepherd. The moment Jacob spotted Rachel, daughter of Laban his mother’s brother, saw her arriving with his uncle Laban’s sheep, he went and single-handedly rolled the stone from the mouth of the well and watered the sheep of his uncle Laban. Then he kissed Rachel and broke into tears. He told Rachel that he was related to her father, that he was Rebekah’s son. She ran and told her father. When Laban heard the news—Jacob, his sister’s son!—he ran out to meet him, embraced and kissed him and brought him home. Jacob told Laban the story of everything that had happened.

14-15 Laban said, “You’re family! My flesh and blood!”

When Jacob had been with him for a month, Laban said, “Just because you’re my nephew, you shouldn’t work for me for nothing. Tell me what you want to be paid. What’s a fair wage?”

16-18 Now Laban had two daughters; Leah was the older and Rachel the younger. Leah had nice eyes, but Rachel was stunningly beautiful. And it was Rachel that Jacob loved.

So Jacob answered, “I will work for you seven years for your younger daughter Rachel.”

19 “It is far better,” said Laban, “that I give her to you than marry her to some outsider. Yes. Stay here with me.”

20 So Jacob worked seven years for Rachel. But it only seemed like a few days, he loved her so much.

21-24 Then Jacob said to Laban, “Give me my wife; I’ve completed what we agreed I’d do. I’m ready to consummate my marriage.” Laban invited everyone around and threw a big feast. At evening, though, he got his daughter Leah and brought her to the marriage bed, and Jacob slept with her. (Laban gave his maid Zilpah to his daughter Leah as her maid.)

25 Morning came: There was Leah in the marriage bed!

Jacob confronted Laban, “What have you done to me? Didn’t I work all this time for the hand of Rachel? Why did you cheat me?”

26-27 “We don’t do it that way in our country,” said Laban. “We don’t marry off the younger daughter before the older. Enjoy your week of honeymoon, and then we’ll give you the other one also. But it will cost you another seven years of work.”

28-30 Jacob agreed. When he’d completed the honeymoon week, Laban gave him his daughter Rachel to be his wife. (Laban gave his maid Bilhah to his daughter Rachel as her maid.) Jacob then slept with her. And he loved Rachel more than Leah. He worked for Laban another seven years.

31-32 When God realized that Leah was unloved, he opened her womb. But Rachel was barren. Leah became pregnant and had a son. She named him Reuben (Look-It’s-a-Boy!). “This is a sign,” she said, “that God has seen my misery; and a sign that now my husband will love me.”

33-35 She became pregnant again and had another son. “God heard,” she said, “that I was unloved and so he gave me this son also.” She named this one Simeon (God-Heard). She became pregnant yet again—another son. She said, “Now maybe my husband will connect with me—I’ve given him three sons!” That’s why she named him Levi (Connect). She became pregnant a final time and had a fourth son. She said, “This time I’ll praise God.” So she named him Judah (Praise-God). Then she stopped having children.

Ang Pulong Sang Dios

Genesis 29

Nakaabot si Jacob sa Balay ni Laban

1Nagpadayon si Jacob sa iya pagpanglakaton hasta nga nakaabot siya sa duta sang mga taga-sidlangan. Didto may nakita siya sa latagon nga isa ka bubon nga sa tupad sini may nagaluko nga tatlo ka panong sang mga karnero, kay didto nagakuha ang mga tawo sang tubig nga ipainom sa mga karnero. Ini nga bubon ginatakpan sang dako nga bato. Ginahulat anay sang mga manugbantay sang karnero nga makatipon ang tanan nga karnero antes nila paligiron ang takop nga bato. Pagkatapos nila painom sang mga karnero, ginauli nila ang bato.

Karon, nagpamangkot si Jacob sa mga manugbantay sang karnero, “Mga abyan, taga-diin kamo?” Nagsabat sila, “Taga-Haran.” Nagpamangkot liwat si Jacob, “Kilala bala ninyo si Laban nga apo ni Nahor?” Nagsabat sila, “Huo, kilala namon.” Nagpadayon sa pagpamangkot si Jacob, “Ti, kamusta siya?” Nagsabat sila, “Maayo man. Tan-awa, ara ang iya anak nga si Raquel nga nagapakadto diri upod sang mga karnero.” Nagsiling si Jacob sa ila, “Tungod kay temprano pa man kag indi pa tion sa pagtipon sang mga karnero, maayo siguro nga paimnon ninyo sila kag pahalbon liwat.” Nagsabat sila, “Indi namon ina mahimo kon indi anay matipon ang tanan nga karnero. Kon diri na gani ang tanan, amo na ina ang pagpaligid namon sa takop nga bato agod paimnon sila.”

Nagahambal pa si Jacob sa ila sang mag-abot si Raquel dala ang mga karnero sang iya amay, tungod kay siya ang nagabantay sini. 10 Pagkakita ni Jacob kay Raquel nga anak sang iya tiyo nga si Laban, kaupod sang mga karnero ni Laban, nagkadto siya sa bubon kag ginpaligid niya ang bato kag ginpainom ang mga karnero sang iya tiyo nga si Laban. 11 Pagkatapos ginhalukan niya si Raquel kag naghibi siya sa kalipay. 12 Nagsiling siya kay Raquel, “Bata ako ni Rebeka, gani hinablos ako ni tatay mo.” Nagdalagan pauli si Raquel kag ginsugiran ang iya amay. 13 Pagkabati ni Laban nga ara si Jacob nga iya hinablos kay Rebeka, nagdali-dali siya sa pagsugata sa iya. Ginhakos niya si Jacob kag ginhalukan kag gindala sa ila balay. Kag didto ginsugid ni Jacob kay Laban ang tanan nga nagkalatabo. 14 Nagsiling si Laban sa iya, “Matuod gid nga magkadugo kita.”

Nagserbisyo si Jacob kay Laban Tungod kay Raquel kag kay Lea

Pagkaligad sang isa ka bulan nga pagtiner ni Jacob sa ila ni Laban, 15 nagsiling si Laban sa iya, “Indi maayo nga mag-obra ka para sa akon nga wala sing suhol tungod lang kay hinablos ko ikaw. Sugiri ako kon ano ang gusto mo nga isuhol ko sa imo.”

16 May duha ka anak si Laban nga dalaga. Si Lea ang magulang kag si Raquel ang manghod. 17 Manami[a] ang mata ni Lea, pero mas guwapa kag manami sang lawas si Raquel. 18 Tungod kay naluyag si Jacob kay Raquel, nagsiling siya kay Laban, “Magaserbisyo ako sa imo sing pito ka tuig kon ipaasawa mo sa akon si Raquel.” 19 Nagsabat si Laban, “Mas maayo pa nga sa imo ko siya ipaasawa sang sa iban nga lalaki. Pabilin ka lang diri.” 20 Gani nagserbisyo si Jacob kay Laban sing pito ka tuig agod lang mapangasawa niya si Raquel. Tungod sa iya paghigugma kay Raquel daw pila lang ka adlaw sa iya ang pito ka tuig.

21 Pagkaligad sang pito ka tuig, nagsiling si Jacob kay Laban, “Natapos na ang akon pagserbisyo sa imo, gani ihatag na sa akon si Raquel agod mag-upod na kami.” 22 Nagsugot si Laban, gani naghiwat siya sang punsyon kag gin-imbitar niya ang tanan nga tawo sa sina nga lugar. 23 Pero pagkagab-i, imbes nga si Raquel ang dal-on ni Laban kay Jacob, si Lea ang iya gindala. Kag naghulid si Jacob kay Lea. 24 (Ginhatag ni Laban kay Lea ang iya suluguon nga babayi nga si Zilpa agod mangin suluguon ni Lea.)

25 Pagkaaga, nahibaluan ni Jacob nga si Lea gali ang iya kahulid. Gani ginkadtuan niya si Laban kag ginsilingan, “Ngaa ginhimo mo ini sa akon? Nagserbisyo ako sa imo agod mapangasawa ko si Raquel. Karon ngaa nga gintunto mo ako?” 26 Nagsabat si Laban, “Indi ina kinabatasan diri sa amon lugar nga ipaasawa ang manghod una sa magulang. 27 Hulata lang nga matapos ang isa ka semana nga pagsaulog sining kasal kay ipaasawa ko dayon sa imo si Raquel, ina kon magserbisyo ka liwat sa akon sing pito pa gid ka tuig.”

28 Nagsugot si Jacob sa ginsiling ni Laban. Pagkatapos sang isa ka semana nga pagsaulog sang kasal nila ni Lea, ginpaasawa ni Laban sa iya si Raquel. 29 (Ginhatag ni Laban kay Raquel ang iya suluguon nga babayi nga si Bilha agod mangin suluguon ni Raquel.) 30 Gani naghulid man si Jacob kay Raquel. Mas palangga niya si Raquel sang sa kay Lea. Nagserbisyo si Jacob kay Laban sing pito pa gid ka tuig.

Ang mga Anak ni Jacob

31 Nakita sang Ginoo nga indi palangga ni Jacob si Lea, gani ginbuot niya nga makapamata si Lea, pero si Raquel iya indi. 32 Nagbusong si Lea kag nagbata sing lalaki kag gin-ngalanan niya nga Reuben,[b] kay siling niya, “Nakita sang Ginoo ang akon kalisod, kag karon sigurado nga higugmaon na ako sang akon bana.” 33 Nagbusong siya liwat kag nagbata sing isa naman ka lalaki. Nagsiling siya, “Ginhatagan liwat ako sang Ginoo sing isa ka anak nga lalaki kay nakabati siya nga wala ako ginahigugma sang akon bana.” Gani gin-ngalanan niya ang bata nga Simeon.[c] 34 Nagbusong liwat si Lea kag nagbata sing isa pa gid ka lalaki. Nagsiling siya, “Karon mangin malapit na sa akon ang akon bana kay tatlo na ang amon anak nga lalaki.” Gani gin-ngalanan niya ang bata nga Levi.[d] 35 Nagbusong pa gid liwat si Lea kag nagbata sing isa naman ka lalaki. Nagsiling siya, “Karon dayawon ko ang Ginoo.” Gani gin-ngalanan niya ang bata nga Juda.[e] Halin sadto, wala na siya nakapamata.

Notas al pie

  1. 29:17 Manami: ukon, Huloy.
  2. 29:32 Reuben: posible ang buot silingon sa Hebreo, nakita niya ang akon kalisod.
  3. 29:33 Simeon: posible ang buot silingon sa Hebreo, nakabati siya.
  4. 29:34 Levi: posible ang buot silingon sa Hebreo, ginpalapit.
  5. 29:35 Juda: posible ang buot silingon sa Hebreo, dayawon siya.