The Message

Genesis 19

11-2 The two angels arrived at Sodom in the evening. Lot was sitting at the city gate. He saw them and got up to welcome them, bowing before them and said, “Please, my friends, come to my house and stay the night. Wash up. You can rise early and be on your way refreshed.”

They said, “No, we’ll sleep in the street.”

But he insisted, wouldn’t take no for an answer; and they relented and went home with him. Lot fixed a hot meal for them and they ate.

4-5 Before they went to bed men from all over the city of Sodom, young and old, descended on the house from all sides and boxed them in. They yelled to Lot, “Where are the men who are staying with you for the night? Bring them out so we can have our sport with them!”

6-8 Lot went out, barring the door behind him, and said, “Brothers, please, don’t be vile! Look, I have two daughters, virgins; let me bring them out; you can take your pleasure with them, but don’t touch these men—they’re my guests.”

They said, “Get lost! You drop in from nowhere and now you’re going to tell us how to run our lives. We’ll treat you worse than them!” And they charged past Lot to break down the door.

10-11 But the two men reached out and pulled Lot inside the house, locking the door. Then they struck blind the men who were trying to break down the door, both leaders and followers, leaving them groping in the dark.

12-13 The two men said to Lot, “Do you have any other family here? Sons, daughters—anybody in the city? Get them out of here, and now! We’re going to destroy this place. The outcries of victims here to God are deafening; we’ve been sent to blast this place into oblivion.”

14 Lot went out and warned the fiancés of his daughters, “Evacuate this place; God is about to destroy this city!” But his daughters’ would-be husbands treated it as a joke.

15 At break of day, the angels pushed Lot to get going, “Hurry. Get your wife and two daughters out of here before it’s too late and you’re caught in the punishment of the city.”

16-17 Lot was dragging his feet. The men grabbed Lot’s arm, and the arms of his wife and daughters—God was so merciful to them!—and dragged them to safety outside the city. When they had them outside, Lot was told, “Now run for your life! Don’t look back! Don’t stop anywhere on the plain—run for the hills or you’ll be swept away.”

18-20 But Lot protested, “No, masters, you can’t mean it! I know that you’ve taken a liking to me and have done me an immense favor in saving my life, but I can’t run for the mountains—who knows what terrible thing might happen to me in the mountains and leave me for dead. Look over there—that town is close enough to get to. It’s a small town, hardly anything to it. Let me escape there and save my life—it’s a mere wide place in the road.”

21-22 “All right, Lot. If you insist. I’ll let you have your way. And I won’t stamp out the town you’ve spotted. But hurry up. Run for it! I can’t do anything until you get there.” That’s why the town was called Zoar, that is, Smalltown.

23 The sun was high in the sky when Lot arrived at Zoar.

24-25 Then God rained brimstone and fire down on Sodom and Gomorrah—a river of lava from God out of the sky!—and destroyed these cities and the entire plain and everyone who lived in the cities and everything that grew from the ground.

26 But Lot’s wife looked back and turned into a pillar of salt.

27-28 Abraham got up early the next morning and went to the place he had so recently stood with God. He looked out over Sodom and Gomorrah, surveying the whole plain. All he could see was smoke belching from the Earth, like smoke from a furnace.

29 And that’s the story: When God destroyed the Cities of the Plain, he was mindful of Abraham and first got Lot out of there before he blasted those cities off the face of the Earth.

30 Lot left Zoar and went into the mountains to live with his two daughters; he was afraid to stay in Zoar. He lived in a cave with his daughters.

31-32 One day the older daughter said to the younger, “Our father is getting old and there’s not a man left in the country by whom we can get pregnant. Let’s get our father drunk with wine and lie with him. We’ll get children through our father—it’s our only chance to keep our family alive.”

33-35 They got their father drunk with wine that very night. The older daughter went and lay with him. He was oblivious, knowing nothing of what she did. The next morning the older said to the younger, “Last night I slept with my father. Tonight, it’s your turn. We’ll get him drunk again and then you sleep with him. We’ll both get a child through our father and keep our family alive.” So that night they got their father drunk again and the younger went in and slept with him. Again he was oblivious, knowing nothing of what she did.

36-38 Both daughters became pregnant by their father, Lot. The older daughter had a son and named him Moab, the ancestor of the present-day Moabites. The younger daughter had a son and named him Ben-Ammi, the ancestor of the present-day Ammonites.

Ang Pulong Sang Dios

Genesis 19

Ang Pagkamakasasala sang mga Tawo sa Sodom

1Nag-abot atong duha ka anghel sa Sodom sang sirom na. Nagapungko sadto si Lot sa puwertahan sang banwa. Pagkakita ni Lot sa ila, nagtindog siya sa pagsugata sa ila. Dayon nagluhod siya sa ila atubangan bilang pagtahod kag nagsiling, “Kon mahimo hapit anay kamo sa akon balay. Makapanghinaw kamo didto sang inyo mga tiil kag makatulog karon nga gab-i. Kag buwas sa kaagahon makapadayon kamo sa inyo pagpanglakaton.” Pero nagsabat sila, “Indi lang, didto lang kami matulog sa plasa karon nga gab-i.” Pero ginpilit gid sila ni Lot, gani nag-upod na lang sila sa iya balay. Nagpreparar si Lot sang mga pagkaon kag ilimnon. Nagpaluto man siya sang tinapay nga wala sing inugpahabok. Kag sang handa na, nagpanihapon sila.

Sang manugtulog na sila, nag-abot ang tanan nga bataon kag tigulang nga mga lalaki halin sa tanan nga bahin sang siyudad sang Sodom, kag ginlibutan nila ang balay ni Lot. Gintawag nila si Lot kag ginpamangkot, “Diin na bala ang imo bisita nga mga lalaki nga nag-abot sini lang nga gab-i? Paguwaa sila diri kay luyag namon nga magpakighilawas sa ila.”

Nagguwa si Lot sa balay agod atubangon sila. Sang pagguwa niya ginsira niya dayon ang puwertahan. Nagsiling siya sa ila, “Mga abyan, nagapangabay ako nga indi ninyo paghimua inang ginahunahuna ninyo nga malain. Kon gusto ninyo, may duha ako ka anak nga dalaga pa. Ihatag ko sila sa inyo kag pagusto kamo kon ano ang inyo himuon sa ila. Pero indi lang ninyo pag-anha ining duha ka tawo, kay mga bisita ko sila kag dapat ko sila nga protektaran.” Pero nagsiling ang mga tawo, “Estranghero ka lang diri pero daw si sin-o ka gid nga magpasilabot sa amon. Halin dira! Basi kon sobra pa ang amon himuon sa imo sang sa ila.” Dayon gintikwang nila si Lot. Mapalapit na kuntani sila sa puwertahan agod gub-on ini, 10 pero gin-abrihan ini sang duha ka anghel nga didto sa sulod kag ginbutong nila si Lot pasulod kag ginsiradhan ang puwertahan. 11 Dayon ginbulag nila ang mga tawo sa guwa agod indi na sila makatultol sang puwertahan.

Ginpapalagyo si Lot sa Sodom

12 Nagsiling ang duha ka anghel kay Lot, “Kon may mga anak ka pa, ukon mga umagad nga lalaki, ukon mga paryente sa sini nga banwa, dal-a sila tanan kag magpalagyo kamo, 13 tungod kay laglagon namon ini nga banwa. Nabatian sang Ginoo ang mga reklamo kontra sa sining malaot nga mga tawo. Gani ginpadala niya kami sa paglaglag sang sini nga banwa.”

14 Dayon ginkadtuan ni Lot ang mga mangin umagad[a] niya nga mga lalaki kag ginsilingan, “Magdali-dali kamo halin diri kay pagalaglagon sang Ginoo ang ini nga banwa.” Pero wala sila nagpati kay abi nila nagalango-lango lang si Lot.

15 Sang nagapamanagbanag na, ginpadali-dali si Lot sang mga anghel nga maghalin sa banwa. Siling nila, “Dasiga! Dal-a ang imo asawa kag duha ka anak nga babayi nga ari diri kag maghalin kamo dayon, kay basi madalahig kamo kon laglagon na ini nga banwa.” 16 Indi pa kuntani maghalin si Lot. Pero tungod kay naluoy ang Ginoo sa ila, gin-uyatan sila sang mga anghel sa kamot kag gindala paguwa sa banwa.

17 Sang didto na sila sa guwa, nagsiling ang Ginoo,[b] “Dalagan kamo! Indi gid kamo magbulobalikid ukon magpundo sa bisan diin sa sini nga kapatagan. Dalagan kamo sa bukid agod indi kamo mapatay.” 18 Pero nagsabat si Lot, “Ginoo[c] ko, indi na ako pagpadalagana sa bukid. 19 Ginkaluoyan mo ako kag ginpakita mo ang imo kaayo sa akon sa pagluwas sang akon kabuhi. Pero layo katama ang bukid; basi maabtan ako sang kalalat-an kag mapatay ako antes makaabot didto. 20 Tan-awa bala inang gamay nga banwa sa unhan. Siguro maabot ko ina kay malapit man lang. Puwede bala ako makapalagyo sa sina nga gamay nga banwa agod maluwas ako?” 21 Nagsabat ang Ginoo,[d] “Huo, sugot ako sa imo pangabay; indi ko paglaglagon ina nga banwa. 22 Sige, dalagan na kamo didto, kay indi ko mahimo ang akon himuon hasta indi pa kamo makaabot didto.”

Ato nga banwa gintawag nga Zoar[e] tungod kay gamay ato nga banwa.

Ang Paglaglag sang Sodom kag Gomora

23 Nagabutlak gid ang adlaw sang pag-abot nila ni Lot sa Zoar. 24 Dayon ginpaulanan sang Ginoo sang nagadabdab nga asupre ang Sodom kag Gomora. 25 Ginlaglag sang Ginoo ang duha ka banwa kag ang bug-os nga kapatagan. Nagkalamatay ang tanan nga nagaestar didto pati ang tanan nga tanom. 26 Nagbalikid ang asawa ni Lot, gani nahimo siya nga haligi nga asin.

27 Aga pa gid sang madason nga adlaw, nagdali-dali kadto si Abraham sa lugar nga sa diin nagpakighambal siya sa Ginoo. 28 Gintan-aw niya ang Sodom kag Gomora kag ang bug-os nga kapatagan. Nakita niya ang aso nga nagatub-ok halin sa duta nga daw pareho sa aso nga nagahalin sa isa ka dako nga hurnohan.

29 Gani gindumdom sang Dios si Abraham, kay sang paglaglag sang Dios sang mga banwa sa kapatagan nga sa diin nag-estar si Lot, ginpapalagyo niya anay si Lot agod indi siya maano.

Ang Ginhalinan sang mga Moabnon kag Ammonhon

30 Tungod kay nahadlok si Lot mag-estar sa Zoar, nagsaylo siya kag ang iya duha ka anak nga dalaga sa bukid kag didto nag-estar sa kuweba. 31 Sang isa ka adlaw, nagsiling ang magulang nga anak sa iya manghod, “Tigulang na ang aton amay kag wala gid diri sing lalaki nga aton mapamana agod makapamata kita pareho sa ginahimo sa bisan diin. 32 Maayo pa nga paimnon naton si tatay sang bino hasta nga mahubog siya, dayon maghulid kita sa iya agod nga makabata kita paagi sa iya.” 33 Gani sadto nga gab-i, ginhubog nila ang ila amay. Dayon nagpakighilawas ang magulang nga anak sa iya amay. Pero tungod sa sobra nga kahubog ni Lot wala gid siya kahibalo kon ano ang nagkalatabo.

34 Pagkasunod nga adlaw, nagsiling ang magulang sa iya manghod, “Naghulid na ako kagab-i sa aton amay. Kag karon sa gab-i paimnon ta naman siya sang bino hasta nga mahubog siya, kag ikaw naman ang maghulid sa iya agod kita nga duha makabata paagi sa iya.” 35 Gani sadto gid nga gab-i, ginhubog naman nila ang ila amay kag ang manghod naman ang nagpakighilawas sa iya. Sa sobra niya nga kahubog wala siya gihapon kahibalo kon ano ang nagkalatabo.

36 Sa sadto nga paagi, nagbusong ang duha ka anak ni Lot paagi mismo sa iya. 37 Sang ulihi, nagbata ang magulang sing lalaki kag gin-ngalanan niya nga Moab.[f] Siya ang ginhalinan sang katawhan subong nga mga Moabnon. 38 Nagbata man ang manghod sing lalaki kag gin-ngalanan niya nga Ben Ami.[g] Siya ang ginhalinan sang katawhan subong nga mga Ammonhon.

Notas al pie

  1. 19:14 mga mangin umagad: ukon, mga umagad.
  2. 19:17 Ginoo: sa Hebreo, siya.
  3. 19:18 Ginoo: ukon, Sir.
  4. 19:21 Ginoo: sa Hebreo, siya.
  5. 19:22 Zoar: buot silingon sa Hebreo, gamay.
  6. 19:37 Moab: posible ang buot silingon sa Hebreo, halin sa akon amay.
  7. 19:38 Ben Ami: buot silingon sa Hebreo, anak sang malapit ko nga paryente.