Kurdi Sorani Standard

پەندەکانی سلێمان 1

پێشەکی: ئامانج و بابەت

1پەندەکانی سلێمانی کوڕی داود، پاشای ئیسرائیل،

بۆ زانینی دانایی و تەمبێکردن،
    بۆ پەیبردن بە وشەکانی تێگەیشتن،
بۆ وەرگرتنی تەمبێکردن و وریایی،
    ڕاستودروستی و دادپەروەری و ڕاستەڕێیی،
بۆ بەخشینی ژیری بە ساویلکە،
    بە لاویش زانیاری و سەلیقە[a].
دانا گوێی لێ دەگرێت و فێربوونی زیاد دەبێت،
    تێگەیشتووش ڕاوێژی باشی دەست دەکەوێت،
بۆ تێگەیشتنی پەند و نموونە،
    قسەی دانایان و مەتەڵەکانیان.

لەخواترسی سەرەتای زانیارییە،
    بەڵام گێلەکان سووکایەتی بە دانایی و تەمبێکردن دەکەن.

هاندان بۆ دەستگرتن بە دانایی

ئاگادارکردنەوە لە دژی فریودان

ڕۆڵە، گوێ لە تەمبێکردنی باوکت بگرە و
    فێرکردنی دایکت پشتگوێ مەخە،
چونکە تاجەگوڵینەی نیعمەتن بۆ سەرت،
    گەردانەن بۆ ملت.

10 ڕۆڵە، ئەگەر گوناهباران فریویان دایت،
    ڕازی مەبە.
11 ئەگەر گوتیان: «لەگەڵمان وەرە،
    بۆسە بۆ خوێنڕشتن بنێینەوە،
    بەبێ هۆ بۆ بێتاوانێک خۆمان مات بکەین،
12 وەک جیهانی مردووان بە زیندووێتی هەڵیانلووشین و
    بە ساغی وەک ئەوانەی لە گۆڕ دەنرێن.
13 هەموو گەنجینەیەکی بەهادار دەدۆزینەوە و
    ماڵمان پڕ دەکەین لە دەستکەوت.
14 پشکی خۆت هەڵبدە ناومان،
    بە هەموومان یەک کیسەمان دەبێت.»
15 ڕۆڵە، لەگەڵیان بە ڕێگادا مەڕۆ،
    پێیەکانت قەدەغە بکە لە ڕێڕەوەکانیان.
16 چونکە پێیەکانیان بەرەو خراپە ڕادەکەن،
    بۆ خوێنڕشتن پەلە دەکەن.
17 چونکە بێ سوودە دانانەوەی تۆڕ
    لەبەرچاوی هەموو باڵدارێک.
18 بۆ خوێنی خۆیان بۆسەیان ناوەتەوە،
    خۆیان ماتداوە بۆ گیانی خۆیان.
19 ئاوایە ڕێچکەی هەموو ئەوانەی بەدوای دەستکەوتی ناڕەواوەن،
    سەری خاوەنی دەخوات.

ئاگادرکردنەوە لە ڕەتکردنەوەی دانایی

20 دانایی لە کۆڵان هاوار دەکات،
    لە گۆڕەپانەکان دەنگ بەرز دەکاتەوە،
21 لە شەقامە قەرەباڵغەکاندا بانگ دەکات،
    لە دەروازەی شارەکاندا قسەی خۆی دەکات:

22 «هەتا کەی ئەی ساویلکەکان حەز لە ساویلکەیی دەکەن؟
    هەتا کەی گاڵتەجاڕان بە گاڵتەکردن دڵخۆش دەبن،
    گێلەکانیش ڕقیان لە زانیاری دەبێتەوە؟
23 کە سەرزەنشتم کردن بگەڕێنەوە،
    ئینجا ڕۆحی خۆمتان بەسەردا دەڕێژم،
    وشەکانی خۆمتان پێ دەناسێنم.
24 چونکە بانگهێشتم کردن، ڕەتتان کردەوە،
    دەستم درێژکرد، کەس گوێی پێنەدا،
25 هەموو ڕاوێژێکی منتان پشتگوێ خست،
    سەرزەنشتی منتان وەرنەگرت،
26 جا منیش لە کارەساتتان پێدەکەنم.
    گاڵتە دەکەم کە ترستان لێ نیشت،
27 کە ترستان وەک گەردەلوول لێ نیشت و
    وێرانیتان وەک ڕەشەبا هاتە سەر و
    تەنگانە و ناخۆشی بەسەرتانی دادا.

28 «ئینجا بانگم دەکەن، بەڵام من وەڵام نادەمەوە،
    بە پەرۆشییەوە بەدوامدا دەگەڕێن بەڵام نامدۆزنەوە.
29 لەبەر ئەوەی ڕقیان لە زانیاری بووەوە،
    لەخواترسییان هەڵنەبژارد،
30 لەبەر ئەوەی ڕاوێژی منیان وەرنەگرت،
    بە سووکییەوە تەماشای هەموو سەرزەنشتەکانی منیان کرد،
31 بۆیە لە بەری ڕێگای خۆیان دەخۆن،
    لە پیلانەکانیان تێر دەبن،
32 چونکە هەڵگەڕانەوەی ساویلکەکان دەیانکوژێت،
    بێباکی گێلەکان لەناویان دەبات.
33 بەڵام ئەوەی گوێ لە من بگرێت بە ئاسوودەیی نیشتەجێ دەبێت،
    لە ترسی خراپە دەحەسێتەوە.»

Notas al pie

  1. 1‏:4 سەلیقە: کارکردن بە لێکدانەوە و ئارامی. هەروەها ڕازگری و پاراستنی نهێنی.‏

The Message

Proverbs 1

Wise Sayings of Solomon

A Manual for Living

11-6 These are the wise sayings of Solomon,
    David’s son, Israel’s king—
Written down so we’ll know how to live well and right,
    to understand what life means and where it’s going;
A manual for living,
    for learning what’s right and just and fair;
To teach the inexperienced the ropes
    and give our young people a grasp on reality.
There’s something here also for seasoned men and women,
    still a thing or two for the experienced to learn—
Fresh wisdom to probe and penetrate,
    the rhymes and reasons of wise men and women.

Start with God

Start with God—the first step in learning is bowing down to God;
    only fools thumb their noses at such wisdom and learning.

8-19 Pay close attention, friend, to what your father tells you;
    never forget what you learned at your mother’s knee.
Wear their counsel like flowers in your hair,
    like rings on your fingers.
Dear friend, if bad companions tempt you,
    don’t go along with them.
If they say—“Let’s go out and raise some hell.
    Let’s beat up some old man, mug some old woman.
Let’s pick them clean
    and get them ready for their funerals.
We’ll load up on top-quality loot.
    We’ll haul it home by the truckload.
Join us for the time of your life!
    With us, it’s share and share alike!”—
Oh, friend, don’t give them a second look;
    don’t listen to them for a minute.
They’re racing to a very bad end,
    hurrying to ruin everything they lay hands on.
Nobody robs a bank
    with everyone watching,
Yet that’s what these people are doing—
    they’re doing themselves in.
When you grab all you can get, that’s what happens:
    the more you get, the less you are.

Lady Wisdom

20-21 Lady Wisdom goes out in the street and shouts.
    At the town center she makes her speech.
In the middle of the traffic she takes her stand.
    At the busiest corner she calls out:

22-24 “Simpletons! How long will you wallow in ignorance?
    Cynics! How long will you feed your cynicism?
Idiots! How long will you refuse to learn?
    About face! I can revise your life.
Look, I’m ready to pour out my spirit on you;
    I’m ready to tell you all I know.
As it is, I’ve called, but you’ve turned a deaf ear;
    I’ve reached out to you, but you’ve ignored me.

25-28 “Since you laugh at my counsel
    and make a joke of my advice,
How can I take you seriously?
    I’ll turn the tables and joke about your troubles!
What if the roof falls in,
    and your whole life goes to pieces?
What if catastrophe strikes and there’s nothing
    to show for your life but rubble and ashes?
You’ll need me then. You’ll call for me, but don’t expect
        an answer.
    No matter how hard you look, you won’t find me.

29-33 “Because you hated Knowledge
    and had nothing to do with the Fear-of-God,
Because you wouldn’t take my advice
    and brushed aside all my offers to train you,
Well, you’ve made your bed—now lie in it;
    you wanted your own way—now, how do you like it?
Don’t you see what happens, you simpletons, you idiots?
    Carelessness kills; complacency is murder.
First pay attention to me, and then relax.
    Now you can take it easy—you’re in good hands.”