Kurdi Sorani Standard

پەندەکانی سلێمان 1

پێشەکی: ئامانج و بابەت

1پەندەکانی سلێمانی کوڕی داود، پاشای ئیسرائیل،

بۆ زانینی دانایی و تەمبێکردن،
    بۆ پەیبردن بە وشەکانی تێگەیشتن،
بۆ وەرگرتنی تەمبێکردن و وریایی،
    ڕاستودروستی و دادپەروەری و ڕاستەڕێیی،
بۆ بەخشینی ژیری بە ساویلکە،
    بە لاویش زانیاری و سەلیقە[a].
دانا گوێی لێ دەگرێت و فێربوونی زیاد دەبێت،
    تێگەیشتووش ڕاوێژی باشی دەست دەکەوێت،
بۆ تێگەیشتنی پەند و نموونە،
    قسەی دانایان و مەتەڵەکانیان.

لەخواترسی سەرەتای زانیارییە،
    بەڵام گێلەکان سووکایەتی بە دانایی و تەمبێکردن دەکەن.

هاندان بۆ دەستگرتن بە دانایی

ئاگادارکردنەوە لە دژی فریودان

ڕۆڵە، گوێ لە تەمبێکردنی باوکت بگرە و
    فێرکردنی دایکت پشتگوێ مەخە،
چونکە تاجەگوڵینەی نیعمەتن بۆ سەرت،
    گەردانەن بۆ ملت.

10 ڕۆڵە، ئەگەر گوناهباران فریویان دایت،
    ڕازی مەبە.
11 ئەگەر گوتیان: «لەگەڵمان وەرە،
    بۆسە بۆ خوێنڕشتن بنێینەوە،
    بەبێ هۆ بۆ بێتاوانێک خۆمان مات بکەین،
12 وەک جیهانی مردووان بە زیندووێتی هەڵیانلووشین و
    بە ساغی وەک ئەوانەی لە گۆڕ دەنرێن.
13 هەموو گەنجینەیەکی بەهادار دەدۆزینەوە و
    ماڵمان پڕ دەکەین لە دەستکەوت.
14 پشکی خۆت هەڵبدە ناومان،
    بە هەموومان یەک کیسەمان دەبێت.»
15 ڕۆڵە، لەگەڵیان بە ڕێگادا مەڕۆ،
    پێیەکانت قەدەغە بکە لە ڕێڕەوەکانیان.
16 چونکە پێیەکانیان بەرەو خراپە ڕادەکەن،
    بۆ خوێنڕشتن پەلە دەکەن.
17 چونکە بێ سوودە دانانەوەی تۆڕ
    لەبەرچاوی هەموو باڵدارێک.
18 بۆ خوێنی خۆیان بۆسەیان ناوەتەوە،
    خۆیان ماتداوە بۆ گیانی خۆیان.
19 ئاوایە ڕێچکەی هەموو ئەوانەی بەدوای دەستکەوتی ناڕەواوەن،
    سەری خاوەنی دەخوات.

ئاگادرکردنەوە لە ڕەتکردنەوەی دانایی

20 دانایی لە کۆڵان هاوار دەکات،
    لە گۆڕەپانەکان دەنگ بەرز دەکاتەوە،
21 لە شەقامە قەرەباڵغەکاندا بانگ دەکات،
    لە دەروازەی شارەکاندا قسەی خۆی دەکات:

22 «هەتا کەی ئەی ساویلکەکان حەز لە ساویلکەیی دەکەن؟
    هەتا کەی گاڵتەجاڕان بە گاڵتەکردن دڵخۆش دەبن،
    گێلەکانیش ڕقیان لە زانیاری دەبێتەوە؟
23 کە سەرزەنشتم کردن بگەڕێنەوە،
    ئینجا ڕۆحی خۆمتان بەسەردا دەڕێژم،
    وشەکانی خۆمتان پێ دەناسێنم.
24 چونکە بانگهێشتم کردن، ڕەتتان کردەوە،
    دەستم درێژکرد، کەس گوێی پێنەدا،
25 هەموو ڕاوێژێکی منتان پشتگوێ خست،
    سەرزەنشتی منتان وەرنەگرت،
26 جا منیش لە کارەساتتان پێدەکەنم.
    گاڵتە دەکەم کە ترستان لێ نیشت،
27 کە ترستان وەک گەردەلوول لێ نیشت و
    وێرانیتان وەک ڕەشەبا هاتە سەر و
    تەنگانە و ناخۆشی بەسەرتانی دادا.

28 «ئینجا بانگم دەکەن، بەڵام من وەڵام نادەمەوە،
    بە پەرۆشییەوە بەدوامدا دەگەڕێن بەڵام نامدۆزنەوە.
29 لەبەر ئەوەی ڕقیان لە زانیاری بووەوە،
    لەخواترسییان هەڵنەبژارد،
30 لەبەر ئەوەی ڕاوێژی منیان وەرنەگرت،
    بە سووکییەوە تەماشای هەموو سەرزەنشتەکانی منیان کرد،
31 بۆیە لە بەری ڕێگای خۆیان دەخۆن،
    لە پیلانەکانیان تێر دەبن،
32 چونکە هەڵگەڕانەوەی ساویلکەکان دەیانکوژێت،
    بێباکی گێلەکان لەناویان دەبات.
33 بەڵام ئەوەی گوێ لە من بگرێت بە ئاسوودەیی نیشتەجێ دەبێت،
    لە ترسی خراپە دەحەسێتەوە.»

Notas al pie

  1. 1‏:4 سەلیقە: کارکردن بە لێکدانەوە و ئارامی. هەروەها ڕازگری و پاراستنی نهێنی.‏

La Bible du Semeur

Proverbes 1

Introduction

1Proverbes de Salomon[a], fils de David, roi d’Israël. Ils ont pour but d’enseigner aux hommes la sagesse et de les éduquer, pour qu’ils comprennent les paroles prononcées avec intelligence, et qu’ils reçoivent une éducation réfléchie en vue d’être justes, de vivre selon le droit et dans la droiture. Ces proverbes donneront aux gens sans expérience[b] le bon sens et aux jeunes de la connaissance et du jugement. Que le sage écoute et il enrichira son savoir, et l’homme avisé acquerra l’art de bien se conduire. Ces proverbes sont destinés à faire comprendre les maximes et les paraboles et à pénétrer les propos des sages et leurs paroles énigmatiques.

La clé de la sagesse

C’est par la crainte de l’Eternel que commence la connaissance[c],
mépriser la sagesse et l’éducation, c’est être un insensé.

La vie selon la Sagesse

Se garder de mauvaises fréquentations

Mon fils, sois attentif à l’éducation que tu reçois de ton père
et ne néglige pas l’instruction de ta mère,
car elles seront comme une belle couronne sur ta tête
et comme des colliers à ton cou.
10 Mon fils, si des gens malfaisants veulent t’entraîner,
ne leur cède pas.
11 S’ils te disent : « Viens avec nous,
dressons une embuscade pour tuer quelqu’un,
tendons, sans raison, un piège à l’innocent :
12 nous l’engloutirons tout vif comme le séjour des morts,
il disparaîtra tout entier comme ceux qui descendent dans la tombe.
13 Nous ferons main basse sur un tas de biens précieux,
nous remplirons nos maisons de butin.
14 Tu en auras ta part avec nous,
nous ferons tous bourse commune »,
15 mon fils, ne te mets pas en route avec ces gens-là,
évite d’emprunter les mêmes chemins qu’eux,
16 car ils se précipitent vers le mal,
ils ont hâte de répandre le sang.
17 Mais il est vain de vouloir tendre un filet
pendant que tous les oiseaux t’observent[d].
18 En vérité, c’est au péril de leur propre vie que ces gens-là dressent des embûches,
c’est à eux-mêmes qu’ils tendent des pièges.
19 C’est à cela qu’aboutiront tous ceux qui cherchent à s’enrichir par des voies malhonnêtes :
un gain mal acquis fait périr celui qui le détient.

Les appels de la sagesse

20 La Sagesse crie bien haut dans les rues,
sa voix résonne sur les places publiques.
21 Dominant le tumulte, elle appelle.
Près des portes de la ville[e], elle fait entendre ses paroles, disant :
22 Gens sans expérience, jusques à quand vous complairez-vous dans votre inexpérience ?
Et vous, moqueurs, jusqu’à quand prendrez-vous plaisir à vous moquer ?
Et vous, insensés, jusqu’à quand détesterez-vous la connaissance ?
23 Ecoutez mes avertissements,
voici : je répandrai sur vous mon Esprit
et je vous ferai connaître mes paroles.
24 J’ai appelé et vous m’avez résisté,
j’ai tendu la main et personne n’y a prêté attention.
25 Vous avez rejeté tous mes conseils
et vous n’avez pas voulu de mes avertissements.
26 C’est pourquoi, lorsque le malheur fondra sur vous, je rirai,
quand la terreur vous saisira, je me moquerai.
27 Quand l’épouvante, comme une tempête, viendra sur vous,
que le malheur fondra sur vous comme un ouragan,
et que la détresse et l’angoisse vous assailliront,
28 alors ils m’appelleront, mais je ne répondrai pas.
Ils me chercheront, mais ne me trouveront pas[f].
29 Puisqu’ils ont détesté la connaissance
et qu’ils n’ont pas choisi de craindre l’Eternel,
30 qu’ils n’ont pas voulu de mes conseils
et qu’ils ont dédaigné tous mes avertissements,
31 eh bien, ils récolteront les fruits de leur conduite
et ils se repaîtront jusqu’à ce qu’ils en aient plus qu’assez de leurs propres projets.
32 Car la présomption des gens inexpérimentés causera leur mort,
et l’assurance des insensés les perdra.
33 Mais celui qui m’écoute habitera en sécurité,
il vivra tranquille, sans avoir à redouter le malheur.

Notas al pie

  1. 1.1 Pour les noms proverbes et Salomon, voir l’introduction.
  2. 1.4 gens sans expérience : expression qui traduit un mot hébreu rendu aussi, dans les Proverbes, par stupides.
  3. 1.7 Voir 9.10 ; 15.33 ; 31.30 ; Jb 28.28 ; Ps 111.10.
  4. 1.17 L’oiseau aperçoit le filet et s’envole. Le jeune homme averti fait comme lui et évite les pièges qui se retournent en fin de compte contre ceux qui les tendent (v. 18).
  5. 1.21 Les juges siégeaient aux portes de la ville (31.23 ; Rt 4.11 ; Jb 29.7), les marchés se tenaient sur les places attenantes (2 R 7.1).
  6. 1.28 Voir Jr 11.11 ; Mi 3.4.