Korean Living Bible

신명기 28:1-68

순종에 대한 축복

1“만일 여러분이 여러분의 하나님 여호와께 순종하고 내가 오늘 여러분에게 가르치는 여호와의 모든 명령을 충실히 지키면 여러 분의 하나님 여호와께서 여러분을 세계에서 가장 뛰어난 민족이 되게 하실 것입니다.

2만일 여러분이 여러분의 하나님 여호와께 순종하면 다음과 같은 복을 받게 될 것입니다.

3“여러분이 28:3 원문에는 ‘성읍에서도 … … 들에서도’가정에서도 복을 받고 일터에서도 복을 받을 것이며

4자손이 번성하고 농사가 잘 되고 가축이 증식하며

5먹을 것이 풍성할 것입니다.

6그리고 여러분이 하는 일마다 복을 받아 다 잘 될 것입니다.

7“여호와께서는 여러분을 치러 오는 여러분의 원수들을 여러분 앞에서 패하게 하실 것입니다. 그래서 그들이 여러분을 공격하려고 떼를 지어 쳐들어왔다가 사방 뿔뿔이 흩어져 달아날 것입니다.

8“여호와께서 여러분이 하는 모든 일에 복을 주셔서 여러분의 창고가 가득 차게 하실 것입니다. 이와 같이 여호와께서는 여러분에게 주실 땅에서 여러분을 축복하실 것입니다.

9“만일 여러분이 여러분의 하나님 여호와께 순종하고 그분이 명령하신 모든 것을 지키면 여호와께서 약속하신 대로 여러분을 그의 거룩한 백성이 되게 하실 것입니다.

10그러면 세상의 모든 민족이 여호와께서 여러분을 자기 백성으로 택한 것을 보고 여러분을 두려워할 것입니다.

11“여호와께서는 여러분에게 주겠다고 여러분의 조상들에게 약속하신 땅에서 여러분에게 많은 자녀와 수많은 가축과 풍성한 농작물을 주실 것이며

12또 하늘 문을 열어서 철따라 단비를 내려 곡식이 잘 되게 하시고 여러분이 하는 모든 일에 복을 주실 것입니다. 그러면 여러분이 많은 민족에게 빌려 주기는 해도 빌리지는 않을 것입니다.

13만일 여러분이 오늘 내가 여러분에게 가르치는 여호와의 모든 명령을 듣고 지키면 여호와께서 여러분을 머리가 되게 하고 꼬리가 되게 하지 않을 것이며 언제나 여러분을 높여 주실 것입니다.

14그러므로 여러분은 무슨 일이 있어도 오늘 내가 여러분에게 전하는 여호와의 명령을 떠나 다른 신을 섬기거나 경배해서는 안 됩니다.”

불순종에 대한 저주

15“그러나 만일 여러분이 여러분의 하나님 여호와께 순종하지 않고 오늘 내가 여러분에게 가르치는 그분의 모든 명령과 법을 지키지 않으면 다음과 같은 저주가 여러분에게 내릴 것입니다.

16“여러분이 가정에서도 저주를 받고 일터에서도 저주를 받을 것이며

17여러분이 먹을 음식에 저주가 내리고

18여러분의 자식과 농사와 가축이 저주를 받을 것입니다.

19그리고 여러분이 하는 일마다 저주를 받아 잘 되지 않을 것입니다.

20“만일 여러분이 악을 행하고 여호와를 저버리면 여호와께서 여러분이 하는 모든 일에 저주와 혼란과 재난을 일으켜 결국 여러분은 졸지에 망하게 될 것입니다.

21여호와께서는 여러분이 들어가 살 땅에서 완전히 멸망할 때까지 여러분에게 질병이 떠나지 않게 하실 것입니다.

22여호와께서 폐병과 열병과 전염병과 전쟁으로 여러분을 치고 뜨거운 바람을 일으켜 여러분의 곡식이 말라 죽게 하실 것이며 이 모든 재앙은 여러분이 전멸될 때까지 계속될 것입니다.

23그리고 하늘에서 비가 내리지 않아 여러분의 땅이 쇳덩이처럼 굳어질 것이며

24여호와께서 비 대신 먼지와 모래 폭풍을 일으켜 결국 여러분은 전멸되고 말 것입니다.

25“여호와께서는 여러분을 원수 앞에서 패하게 하실 것입니다. 여러분은 그들을 공격하려고 한 길로 쳐들어갔다가 뿔뿔이 흩어져 일곱 길로 달아날 것입니다. 그러면 온 세상 사람들이 여러분이 당한 일을 보고 놀랄 것이며

26공중의 새와 들짐승이 여러분의 시체를 먹어도 그것을 쫓아 줄 사람이 아무도 없을 것입니다.

27여호와께서 이집트의 종기와 궤양과 괴혈병과 옴으로 여러분을 괴롭혀도 여러분을 치료해 줄 사람이 없을 것입니다.

28또 여호와께서 여러분을 미치게 하고 눈을 멀게 하며 두려움과 공포심을 일으켜

29여러분을 대낮에도 소경처럼 더듬게 하실 것입니다. 또 여러분이 하는 일마다 성공하지 못할 것이며 여러분이 계속 압박과 약탈을 당해도 여러분을 구해 줄 사람이 아무도 없을 것입니다.

30“여러분이 약혼을 해도 다른 사람이 여러분의 약혼녀와 결혼할 것이며 여러분이 집을 지어도 그 집에 살지 못하고 여러분이 포도원을 가꾸어도 포도는 다른 사람이 따먹을 것입니다.

31여러분의 소가 여러분 앞에서 도살당하여도 여러분은 고기 한 점 얻어먹지 못할 것이며 여러분의 당나귀가 여러분의 눈 앞에서 약탈당하여도 그것을 되찾을 수 없고 여러분의 양들이 원수들에게 끌려가도 여러분을 도와줄 사람이 아무도 없을 것입니다.

32여러분의 자녀들이 다른 민족에게 노예로 끌려가고 여러분이 그들을 애타게 그리워하여도 여러분에게는 그들을 구해 낼 힘이 없을 것입니다.

33여러분이 애써 지어 놓은 농산물을 외국 사람이 먹을 것이며 여러분은 계속 압박을 당하고 짓밟힐 것입니다.

34그래서 여러분은 여러분의 주변에서 일어나는 불행한 일들을 보고 미쳐 버릴 것입니다.

35여호와께서는 머리 끝에서 발바닥까지 여러분의 온 몸을 종기로 덮어 버릴 것입니다.

36“여호와께서 여러분과 여러분의 조상들이 알지 못하는 외국 땅으로 여러분과 여러분의 왕을 끌고 갈 것이며 거기서 여러분은 나무나 돌로 만든 다른 신들을 섬기게 될 것입니다.

37여호와께서 여러분을 세계 각처에 흩어 버리실 것이므로 여러분은 모든 민족들에게 놀람과 비웃음과 조소의 대상이 될 것입니다.

38“여러분이 많이 심어도 메뚜기가 여러분의 농작물을 먹어 추수할 것이 적을 것이며

39여러분이 포도를 심고 가꾸어도 벌레가 먹기 때문에 포도를 따지 못하고 포도주도 마시지 못할 것입니다.

40여러분이 곳곳에 감람나무를 심어도 열매가 익기도 전에 떨어져 여러분은 감람기름을 얻지 못할 것이며

41여러분이 자녀를 낳아도 그들이 포로로 끌려갈 것입니다.

42그리고 메뚜기떼가 여러분의 모든 나무와 농작물을 해칠 것입니다.

43“여러분 가운데 사는 외국인은 점점 강해지고 여러분은 점점 약해질 것입니다.

44그들은 여러분에게 빌려 주어도 여러분은 그들에게 빌려 줄 것이 없을 것이며 그들은 머리가 되고 여러분은 꼬리가 될 것입니다.

45“여러분이 여러분의 하나님 여호와께 순종하지 않고 그분의 모든 법과 규정을 지키지 않으므로 이 모든 저주가 언제나 여러분을 떠나지 않을 것이며 결국 여러분은 다 망하고 말 것입니다.

46이 모든 저주는 여러분과 여러분 자손에게 영원히 경고가 될 것입니다.

47-48모든 것이 풍족할 때 여러분이 여러분 의 하나님 여호와를 기쁘고 즐거운 마음으로 섬기지 않으면 여러분은 모든 것이 부족한 가운데 헐벗고 굶주리게 될 것이며 여호와께서 여러분을 치도록 보내신 여러분의 원수들을 섬기게 될 것입니다. 그리고 여호와께서 여러분을 완전히 멸망시킬 때까지 여러분이 원수들의 가혹한 탄압을 받게 하실 것입니다.

49“여호와께서는 땅 끝에서 한 민족을 일으켜 여러분을 독수리처럼 덮치게 하실 것입니다. 그들은 여러분이 그 언어를 알지 못하는 민족이며

50포악하고 무자비하여 노인을 알아보지 못하며 어린 아이를 불쌍히 여기지 않는 민족입니다.

51그들은 여러분의 곡식과 포도주와 감람기름과 소와 양을 하나도 남기지 않고 모조리 먹어 결국 여러분을 망하게 할 것입니다.

52그들은 여러분의 하나님 여호와께서 여러분에게 주시는 땅의 모든 성을 포위하여 여러분을 보호해 줄 것으로 믿고 있는 높고 견고한 성벽들을 헐어 버릴 것입니다.

53여러분은 원수들에게 포위되어 식량난을 겪다가 여러분의 하나님 여호와께서 주신 여러분의 자식까지 잡아먹게 될 것입니다.

54심지어 유순하고 인정 많은 남자들도 살아 남은 자기 형제와 사랑하는 아내와 자녀에게 몰인정하여

55그가 먹던 자기 자녀의 고기를 아무에게도 주지 않을 것입니다. 이것은 여러분의 성이 모두 원수들에게 포위되어 그것밖에는 먹을 것이 없으므로 그가 굶어 죽게 되었기 때문입니다.

56-57그리고 발바닥으로 땅을 밟아 보지 않은 가장 유순하고 인정 많은 여자까지도 무정하고 악독해져서 자기 몸에서 나온 갓난아이를 몰래 먹으며 사랑하는 남편과 자기 자녀에게 나누어 주지 않을 것입니다. 이것은 여러분의 성이 모두 원수들에게 포위되어 그것밖에는 먹을 것이 없으므로 그녀가 굶어 죽게 되었기 때문입니다.

58“만일 여러분이 이 책에 기록된 여호와의 모든 말씀을 충실히 지키지 않고 여러분의 하나님 여호와의 영광스럽고 두려운 이름을 높이지 않으면

59여호와께서 여러분과 여러분의 자녀들에게 무서운 재앙과 질병을 끊임없이 보내실 것입니다.

60여호와께서는 여러분이 무서워하던 이집트의 모든 질병을 끌어다가 여러분을 괴롭힐 것이며

61또 이 책에 기록되지 않은 모든 질병과 재앙까지 여러분에게 내려 여러분이 멸망할 때까지 여러분을 벌하실 것입니다.

62비록 여러분이 하늘의 별처럼 많을지라도 여러분의 하나님 여호와께 순종하지 않았으므로 여러분 중에 살아 남는 자가 얼마 되지 않을 것입니다.

63여러분을 잘 되게 하고 여러분을 번성하게 하는 일을 기뻐하시던 여호와께서 이제는 여러분을 파멸하고 멸망시키는 일을 기뻐하실 것입니다. 그래서 여러분은 앞으로 들어가 살 그 땅에서 뿌리째 뽑히고 말 것입니다.

64“여호와께서 여러분을 땅 이 끝에서부터 저 끝까지 온 세계에 흩어 버리실 것이며 여러분은 거기서 여러분이나 여러분의 조상들이 알지 못한 신, 곧 나무나 돌로 만든 다른 신들을 섬기게 될 것입니다.

65여러분이 거기서는 편히 쉬지 못할 것입니다. 여호와께서 여러분에게 지치고 피곤하며 불안하고 절망적인 마음을 주셔서

66여러분이 항상 생명의 위협을 느끼며 밤낮 두려워하고 언제 어떻게 될지 알지 못하는 가운데 불안 속에서 살게 될 것입니다.

67여러분은 주변에서 일어나는 모든 두려운 일을 보고 아침에는 ‘저녁이 되었으면!’, 저녁에는 ‘아침이 되었으면!’ 하고 말할 것입니다.

68나는 여러분이 다시는 이집트로 돌아갈 필요가 없을 것이라고 말했으나 여호와께서는 여러분을 배에 실어 그 곳으로 돌려보내실 것입니다. 여러분이 거기서 여러분의 원수들에게 자신을 종으로 팔려고 해도 여러분을 사려고 하는 사람이 아무도 없을 것입니다.”

Tagalog Contemporary Bible

Deuteronomio 28:1-68

Ang Pagpapala sa Pagsunod

(Lev. 26:3-13; Deu. 7:11-24)

1“Kung lubos ninyong susundin ang Panginoon na inyong Dios at gagawin ang lahat ng utos niya na ibinibigay ko sa inyo ngayon, gagawin niya kayong nakakahigit sa lahat ng bansa rito sa mundo. 2Kung susundin ninyo ang Panginoon na inyong Dios, mapapasainyo ang lahat ng pagpapalang ito:

3“Pagpapalain niya ang mga lungsod at mga bukid ninyo. 4Pagpapalain niya kayo ng maraming anak, masaganang ani at maraming hayop. 5Pagpapalain niya kayo ng masaganang ani at pagkain. 6Pagpapalain niya ang lahat ng ginagawa ninyo. 7Ipapatalo ng Panginoon sa inyo ang mga kaaway na sasalakay sa inyo. Sama-sama silang sasalakay sa inyo pero magkakanya-kanya sila sa pagtakas. 8Pagpapalain ng Panginoon na inyong Dios ang lahat ng ginagawa ninyo at pupunuin niya ng ani ang mga bodega ninyo. Pagpapalain niya kayo sa lupaing ibinibigay niya sa inyo. 9Ayon sa ipinangako ng Panginoon na inyong Dios, gagawin niya kayo na pinili niyang mamamayan, kung susundin ninyo ang kanyang mga utos at mamumuhay ng ayon sa kanyang pamamaraan. 10At sa ganoon ay malalaman ng lahat ng tao sa mundo na pinili kayo ng Panginoon, at matatakot sila sa inyo. 11Pagpapalain kayo ng Panginoon doon sa lupaing ipinangako niya sa inyong mga ninuno na ibibigay sa inyo. Pararamihin niya ang inyong mga anak, mga hayop at ang inyong ani. 12Padadalhan kayo ng Panginoon ng ulan sa tamang panahon mula sa taguan ng kayamanan niya sa langit, at pagpapalain niya ang lahat ng ginagawa ninyo. Magpapautang kayo sa maraming bansa, pero kayo ay hindi mangungutang. 13Gagawin kayo ng Panginoon na pinuno ng mga bansa, at hindi tagasunod lang. Lagi kayong nasa itaas at hindi sa ilalim kung susundin ninyong mabuti ang mga utos ng Panginoon na inyong Dios na ibinibigay ko sa inyo ngayon. 14Kaya huwag ninyong susuwayin ang alinman sa iniuutos ko sa inyo sa araw na ito, at huwag kayong susunod sa ibang mga dios at maglilingkod sa kanila.

Ang mga Sumpa sa Hindi Pagsunod

(Lev. 26:14-46)

15“Ngunit kung hindi kayo susunod sa Panginoon na inyong Dios at hindi susunding mabuti ang lahat ng utos niya at tuntunin na ibinibigay ko sa inyo ngayon, mararanasan ninyo ang lahat ng sumpang ito: 16Susumpain ng Panginoon ang inyong mga lungsod at bukid. 17Susumpain niya ang inyong mga ani at pagkain. 18Susumpain niya kayo sa pamamagitan ng pagbibigay sa inyo ng kaunting anak, ani, at hayop. 19Susumpain niya ang lahat ng gagawin ninyo. 20Maguguluhan at malilito kayo sa lahat ng gagawin ninyo hanggang sa malipol kayo at tuluyang mawala, dahil sa masama ninyong ginagawa sa pamamagitan ng pagsuway sa kanya.28:20 kanya: sa Hebreo, akin. 21Padadalhan kayo ng Panginoon ng mga salot hanggang sa mamatay kayo roon sa lupain na titirhan at aangkinin ninyo. 22Pahihirapan kayo ng Panginoon sa sakit na hindi gumagaling, lagnat, pamamaga, mainit na hangin, mahabang tagtuyot,28:22 mahabang tagtuyot: sa Hebreo, espada. at peste sa mga halaman hanggang sa mamatay kayo. 23Magiging parang tanso ang langit na hindi magbibigay ng ulan at ang lupa ay matutuyo at magiging kasintigas ng bakal. 24Sa halip na tubig ang ibigay ng Panginoon sa inyo bilang ulan, alikabok ang ibibigay niya. Pauulanin niya ng alikabok hanggang sa mamatay kayo.

25“Ipapatalo kayo ng Panginoon sa inyong mga kaaway. Sama-sama kayong sasalakay sa kanila, pero magkakanya-kanya kayo sa pagtakas. Magiging kasuklam-suklam kayo sa lahat ng kaharian sa mundo. 26Kakainin ng mga ibon at mababangis na hayop ang mga bangkay ninyo, at walang magtataboy sa kanila. 27Pahihirapan kayo ng Panginoon sa mga bukol na ipinadala niya sa mga Egipcio. Patutubuan niya kayo ng tumor, pangangati at galis na hindi gumagaling. 28Gagawin kayong baliw ng Panginoon, bubulagin at lilituhin. 29Mangangapa kayo kahit na araw tulad ng isang bulag. Hindi kayo uunlad sa lahat ng ginagawa ninyo. Palagi kayong aapihin at pagnanakawan, at walang tutulong sa inyo.

30“Aagawin28:30 Aagawin: o, pagsasamantalahan. ng ibang lalaki ang babaeng magiging asawa ninyo. Magpapatayo kayo ng mga bahay pero hindi kayo ang titira rito. Magtatanim kayo ng ubas pero hindi kayo ang makikinabang sa mga bunga nito. 31Kakatayin ang baka ninyo sa inyong harapan, pero hindi ninyo ito makakain. Pipiliting kunin sa inyo ang inyong mga asno, at hindi na ito ibabalik sa inyo. Ibibigay ang inyong mga tupa sa inyong mga kaaway, at walang tutulong sa inyo upang mabawi ito. 32Habang nakatingin kayo, bibihagin ang mga anak ninyo ng mga taga-ibang bansa, at araw-araw kayong aasang babalik sila, pero wala kayong magagawa. 33Kakainin ng mga taong hindi ninyo nakikilala ang pinaghirapan ninyo, at palagi kayong aapihin at pahihirapan. 34At kapag nakita ninyo itong lahat, mababaliw kayo. 35Patutubuan kayo ng Panginoon ng mga bukol na hindi gumagaling mula sa sakong hanggang sa ulo ninyo.

36“Kayo at ang pinili ninyong hari ay ipapabihag ng Panginoon sa bansang hindi ninyo kilala maging ng inyong mga ninuno. Doon, sasamba kayo sa ibang mga dios na gawa sa kahoy at bato. 37Kasusuklaman kayo, hahamakin, at kukutyain ng mga naninirahan sa mga bansa kung saan kayo binihag.

38“Marami ang itatanim ninyo pero kakaunti lang ang inyong aanihin, dahil kakainin ito ng mga balang. 39Magtatanim kayo ng ubas at aalagaan ninyo ito, pero hindi kayo makakapamitas ng bunga nito o makakainom ng katas mula rito, dahil kakainin ito ng mga uod. 40Magtatanim kayo ng maraming olibo kahit saan sa inyong lugar, pero wala kayong makukuhang langis mula rito, dahil malalaglag ang mga bunga nito. 41Magkakaanak kayo pero, mawawala sila sa inyo dahil bibihagin sila. 42Kakainin ng maraming insekto ang lahat ng inyong puno at pananim.

43“Unti-unting magiging makapangyarihan ang mga dayuhang naninirahang kasama ninyo habang kayo naman ay unti-unting manghihina. 44Papautangin nila kayo pero hindi kayo makapagpapautang sa kanila. Sila ang mamumuno sa inyo at kayo ang susunod sa kanila. 45Mangyayari ang lahat ng sumpang ito sa inyo hanggang sa mamatay kayo, kung hindi ninyo susundin ang Panginoon na inyong Dios at ang kanyang mga utos at mga tuntunin na ibinigay niya sa inyo. 46Magiging babala sa inyo at sa inyong mga salinlahi ang mga sumpang ito magpakailanman. 47Dahil hindi kayo naglingkod nang may kaligayahan at kagalakan sa Panginoon na inyong Dios sa panahon ng inyong kasaganaan, 48ibibigay niya kayo sa mga kaaway na ipinadala niya sa inyo at maglilingkod kayo sa kanila. Gugutumin kayo, uuhawin, kukulangin ng damit at mawawalan ng lahat ng bagay. Pahihirapan niya kayo na parang kinabitan ng pamatok na bakal sa leeg hanggang sa mamatay kayo.

49“Ipapasalakay kayo ng Panginoon sa isang bansa na mula sa malayong lugar, sa dulo ng mundo, na hindi ninyo maintindihan ang salita. Sasalakayin nila kayo katulad ng pagsila ng agila sa mga kaaway. 50Mababangis sila at walang awa sa matanda man o bata. 51Kakainin nila ang mga hayop at mga ani ninyo hanggang sa mamatay kayo. Wala silang ititirang trigo, bagong katas ng ubas, langis o hayop hanggang sa malipol kayo. 52Sasalakayin nila ang lahat ng lungsod na ibinibigay ng Panginoon na inyong Dios sa inyo hanggang sa gumuho ang nagtataasang pader nito na pinagtitiwalaan ninyo.

53“Sa panahong pinapalibutan kayo ng mga kaaway, kakainin ninyo ang inyong mga anak na ibinigay sa inyo ng Panginoon na inyong Dios dahil sa sobrang gutom. 54Kahit na ang mahinahon at napakabait na tao sa inyo ay hindi na maaawa sa kanyang kapatid, sa minamahal niyang asawa at sa natira niyang anak. 55Hindi niya sila bibigyan ng kinakain niyang laman ng kanyang anak dahil natatakot siyang maubusan ng pagkain. Ganyan ang mangyayari sa inyo sa panahon na papalibutan ng inyong mga kaaway ang lahat ng lungsod ninyo. 56Kahit na ang mahinhin at napakabait na babae ay magiging mabangis sa kanyang minamahal na asawaʼt mga anak. 57Itatago niya ang kanyang anak na kapapanganak pa lang at ang inunan nito para kainin nang lihim, dahil natatakot siyang walang makain habang pinapalibutan ng inyong mga kaaway ang mga lungsod.

58“Kung hindi ninyo susunding mabuti ang lahat ng mga utos na nakasulat sa aklat na ito, at hindi igagalang ang kahanga-hanga at kamangha-manghang pangalan ng Panginoon na inyong Dios, 59padadalhan niya kayo at ang inyong mga lahi ng malulubhang karamdaman na sobrang sakit at wala nang lunas para rito. 60Ipapalasap niya sa inyo ang nakakatakot na mga karamdaman na ipinadala niya sa Egipto, at mananatili ito sa inyo. 61Ipapalasap din sa inyo ng Panginoon ang lahat ng uri ng karamdaman na hindi naisulat sa aklat ng kasunduan, hanggang sa mamatay kayo. 62Kahit na kasindami kayo ng bituin sa langit, kakaunti lang ang matitira sa inyo dahil hindi kayo sumunod sa Panginoon na inyong Dios. 63Gaya ng kasiyahan ng Panginoon sa pagpapaunlad at pagpaparami sa inyo, ikasisiya rin niya ang pagwasak at pagpatay sa inyo, hanggang sa mawala kayo sa lupaing titirhan at aangkinin ninyo.

64“Pangangalatin kayo ng Panginoon sa lahat ng bansa sa bawat sulok ng mundo. At dooʼy sasamba kayo sa ibang mga dios na gawa sa kahoy at bato, na hindi ninyo nakikilala o ng inyong mga ninuno. 65Wala kayong kapayapaan doon at wala rin kayong lugar na mapagpapahingahan. Hindi kayo bibigyan ng Panginoon ng kapanatagan at mawawalan kayo ng pag-asa, at palaging mamumuhay sa kabiguan. 66Laging manganganib ang inyong buhay; araw at gabi kayoʼy matatakot, at walang katiyakan ang inyong buhay. 67Dahil sa takot ninyo sa mga bagay na nakikita ninyo sa paligid, sasabihin ninyo kapag umaga, ‘Sana, gabi na.’ At kapag gabi naman, sasabihin ninyong, ‘Sana, umaga na.’ 68Pababalikin kayo ng Panginoon sa Egipto sakay ng barko, kahit na sinabi ko sa inyo na hindi na kayo dapat bumalik doon. Ipagbibili ninyo roon ang inyong mga sarili sa inyong mga kaaway bilang mga alipin, pero walang bibili sa inyo.”