Spreuken 30 – HTB & KSS

Het Boek

Spreuken 30:1-33

1Dit zijn de woorden van Agur, de zoon van Jake—het zijn woorden van God. De strijder zegt: ‘God, ik heb zoveel moeite gedaan, ik kan niet meer!

2Ik schiet tegenover iedereen tekort en het ontbreekt mij aan verstand.

3Ik heb geen wijsheid verkregen en begrijp ook niets van alles wat heilig is.’

4Wie ging er naar de hemel en kwam weer terug? Wie houdt de wind stevig vast? Wie heeft al het water in een mantel gebonden? Wie gaf de aarde haar vorm en omtrek? Hoe heet Hij en hoe heet zijn Zoon? Zeg het mij als u het weet.

5Gods woorden zijn puur en zuiver, Hij beschermt ieder die op Hem vertrouwt.

6Voeg niets aan zijn woorden toe, want dan straft Hij u, omdat u een leugenaar bent.

7God, ik heb twee dingen aan U gevraagd en geef mij die alstublieft voordat ik sterf:

8houd ongeloof en leugens bij mij weg, geef mij armoe noch rijkdom, maar alleen wat ik nodig heb.

9Want als ik verzadigd zou zijn, zou ik U misschien verloochenen door te zeggen: ‘Wie is de Here?’ En als ik arm was, zou ik misschien gaan stelen en daardoor uw naam oneer aandoen.

10Klaag een knecht niet aan bij zijn meester, anders vervloekt hij u misschien en beschouwt God u als schuldig.

11Er zijn mensen die hun ouders vervloeken,

12mensen die zichzelf goed vinden, maar in werkelijkheid zondig zijn,

13mensen die hooghartig om zich heen kijken en anderen verachten,

14mensen die hun tanden als zwaarden en hun kiezen als messen gebruiken, om daarmee de noodlijdenden en de armen te vermalen.

15De bloedzuiger heeft twee dochters: ze zijn onverzadigbaar en willen steeds meer. Drie dingen zijn absoluut niet te verzadigen, voor de volgende vier dingen is het nooit genoeg:

16het graf, een onvruchtbare baarmoeder, de aarde die nooit genoeg water heeft, en het vuur. Geen van die vier zegt ooit: ‘Nu is het genoeg.’

17Het oog waaruit minachting voor een vader spreekt of dat opstandig kijkt naar een moeder, wordt uitgepikt door de raven bij de beek, wordt voedsel voor de jonge adelaars.

18Veel dingen zijn voor mij onbegrijpelijk, de volgende vier kan ik niet bevatten:

19een adelaar die hoog aan de hemel zweeft, een slang die moeiteloos over een gladde rots kruipt, een schip dat veilig door de golven vaart en wat gebeurt tussen een man en zijn jonge vrouw.

20En minstens zo onbegrijpelijk is het gedrag van een vrouw die overspel pleegt: zij zondigt, kleedt zich weer aan en zegt: ‘Ik heb niets verkeerds gedaan.’

21Mensen hebben een afschuw van veel dingen en de volgende vier dingen zijn onverdraaglijk:

22een knecht die macht krijgt, een dwaas die in weelde leeft,

23een verbitterde vrouw die toch trouwt en een dienares die de plaats van haar meesteres inneemt.

24De volgende vier zijn weliswaar klein, maar hebben van God grote wijsheid gekregen:

25de mieren hebben weliswaar geen verstand, maar zijn toch zo verstandig in de zomer hun voedsel te verzamelen,

26klipdassen mogen dan redeloze dieren zijn, maar hebben wel hun hol in de rotsen,

27hoewel sprinkhanen geen leider hebben, trekken zij op in geordende groepen,

28de hagedis is met de hand te pakken, maar leeft zelfs in koninklijke paleizen.

29Er zijn veel indrukwekkende dingen op aarde, de volgende vier bijvoorbeeld:

30een oude leeuw, een bejaarde koning der dieren die voor niemand aan de kant gaat,

31een soepel rennende windhond, een trotse bok en een onoverwinnelijke koning.

32Hebt u in uw woede dwaas gehandeld of hebt u kwaad in de zin, zwijg dan en voer uw plan niet uit!

33Want door melk te karnen ontstaat boter, door te hard op de neus te drukken ontstaat een bloedneus en door woede op te wekken ontstaat ruzie.

Kurdi Sorani Standard

پەندەکانی سلێمان 30:1-33

قسەی ئاگور

1قسەکانی ئاگوری کوڕی یاقە ئەم سروشە لەخۆ دەگرێت.

ئەم پیاوە بە ئیتیێلی30‏:1 ئیتیێل: بڕوانە نەحەمیا 11‏:7‏.‏ ڕاگەیاند:

ئەی خودایە، من شەکەتم،

بەڵام دەتوانم بەسەریدا زاڵ بم.

2«من لە هەموو مرۆڤێک دەبەنگترم،

تێگەیشتنی مرۆڤانەم نییە.

3فێری دانایی نەبووم و

ناسینی خودای پیرۆزم نییە.

4کێ بەرزبووەوە بۆ ئاسمان و هاتە خوارەوە؟

کێ بای لەناو هەردوو لەپی خۆی کۆکردەوە؟

کێ ئاوی لەناو جلدا پێچایەوە؟

کێ هەموو لایەکی زەوی دامەزراند؟

ناوی چییە؟ ناوی کوڕەکەی چییە؟

ئەگەر دەیزانیت پێم بڵێ!

5«هەموو وشەیەکی خودا بێگەردە،

قەڵغانە بۆ ئەوانەی پەنای بۆ دەبەن.

6هیچ شتێک بۆ وشەکانی زیاد مەکە،

نەوەک سەرزەنشتت بکات و بە درۆزن دەربچیت.

7«ئەی یەزدان، دوو شتم لێ داوا کردیت،

لێمی قەدەغە مەکە پێش مردنم:

8شتی پووچ و قسەی درۆم لێ دووربخەوە،

هەژاری یان دەوڵەمەندیم مەدەرێ،

بەڵام نانی پێویستی خۆم پێ بدە،

9نەوەک تێر بم و نکۆڵیت لێبکەم و

بڵێم: ”یەزدان کێیە؟“

یان نەوەک هەژار بم و دزی بکەم و

ناوی خودای خۆم بێ ڕێز بکەم.

10«بوختان بە خزمەتکار مەکە لەلای گەورەکەی،

نەوەک نەفرەتت لێ بکات و تاوانبار بیت.

11«نەوەیەک هەیە نەفرەت لە باوکی دەکات و

دایکی پیرۆز ناکات.

12نەوەیەک هەیە لە ڕوانگەی خۆی پاکە،

بەڵام خۆی نەشوشتووەتەوە لە پیسوپۆخڵییەکەی.

13نەوەیەک هەیە چەند چاو لە هەوراز و

بەرز دەڕوانێت.

14نەوەیەک هەیە ددانەکانی شمشێرن و

کاکیلەکانی چەقۆن،

بۆ خواردنی کڵۆڵەکان لەسەر زەوی و

نەدارەکان لەنێو خەڵکی.

15«زەروو30‏:15 زەروو یان زێروو، جۆرە کرمێکی مشەخۆرە، هەروەها لە چارەسەرکردنی نەخۆشی بۆ مژینی خوێن بەکاردێت.‏ دوو کچی هەیە،

هاوار دەکەن: ”بێنە، بێنە!“

«سێ شت هەن تێر نابن،

چوارەمیش ناڵێت، ”بەسە!“:

16جیهانی مردووان و منداڵدانی نەزۆک و

زەوییەک تێر ئاو نەبێت و

ئاگرێک هەرگیز نەڵێت: ”بەسە!“

17«ئەو چاوەی گاڵتە بە باوکی بکات و

سووکایەتی بە گوێڕایەڵی بکات بۆ دایک،

قەلەڕەشەکانی دۆڵ هەڵیدەکۆڵن و

بێچووە سیسارکە کەچەڵ دەیخۆن.

18«سێ شت هەن زۆر سەیرن بۆ من،

چوارەمیش تێناگەم:

19ڕێگای هەڵۆ لە ئاسمان،

ڕێگای مار لەسەر بەرد،

ڕێگای کەشتی لەناو جەرگەی دەریا و

ڕێگای پیاویش لەگەڵ کچ.

20«ئەمە هەڵسوکەوتی ژنی داوێنپیسە:

دەخوات30‏:20 مەبەست لێی جووت دەبێت.‏ و دەمی دەسڕێتەوە و

دەڵێت: ”خراپەم نەکردووە!“

21«زەوی لەژێر سێ شتدا دەلەرزێت و

لەژێر چوارەمیش ناتوانێت بەرگە بگرێت،

22خزمەتکارێک کە بووبێتە پاشا،

گێلێک کە تێر نان بێت،

23ئافرەتێک بێ ناز بێت و مێرد بکات،

کەنیزەیەک ببێت بە میراتگری خاتوونەکەی.

24«چوار شت هەن لەسەر زەوی بچووکن

بەڵام لە دانایان داناترن:

25مێروولەکان بوونەوەرێکی بێهێزن،

بەڵام لە هاویندا خواردنی خۆیان ئەمبار دەکەن.

26گۆڕهەڵکەنەکان گیانلەبەرێکی بێ توانان،

بەڵام لەناو بەرد لانەکانیان دروستدەکەن.

27کوللەکان پاشایان نییە،

بەڵام هەموویان پۆل پۆل دەجوڵێن.

28مارمێلکە بەدەست دەگیردرێت،

بەڵام لە کۆشکی پاشادا دەبینرێت.

29«سێ شت هەن هەنگاویان سەنگینە و

چوارەمیش ڕۆیشتنی سەنگینە:

30شێر کە پاڵەوانی هەموو گیاندارەکانە،

لە ڕووی هیچ شتێک ناگەڕێتەوە،

31کەڵەشێری بە فیز، تەگە،

پاشایەکیش لە سەرکردایەتی لەشکرەکەی.

32«ئەگەر گێلایەتیت کرد بە خۆهەڵکێشانت،

یان پیلانی خراپت نایەوە،

دەستت بخەرە سەر دەمت!

33چونکە وەک چۆن شیر بهەژێنیت کەرەی لێ دەردەچێت و

لووت بهەژێنیت خوێنی لێ دێت،

تووڕەییش بهەژێنیت ناکۆکی لێ پێدا دەبێت.»