Ang Pulong Sang Dios

Roma 11

Ang Kaluoy sang Dios sa mga Judio

1Ti ano, ginsikway na bala sang Dios ang iya katawhan nga mga Israelinhon? Wala gid. Kay ako mismo isa ka Israelinhon, kaliwat ni Abraham, kag sakop sang tribo ni Benjamin. Wala ginsikway sang Dios ang iya katawhan nga ginpili na niya sang una pa. Nadumduman bala ninyo ang ginasiling sang Kasulatan parte kay Elias? Indi bala nagreklamo siya sa Dios parte sa ginahimo sang Israel? Siling niya, “Ginoo, ginpamatay nila ang imo mga propeta, kag gin-guba nila ang imo mga halaran. Ako na lang isa ang nabilin kag ginatinguhaan man nila ako nga patyon.”[a] Pero ano bala ang sabat sang Ginoo sa iya? “May ginbilin ako nga 7,000 ka Israelinhon nga wala nagluhod sa imahen ni Baal.”[b] [c] Amo man ini subong sa aton panahon. May nabilin pa nga mga Israelinhon nga nagatuo sa Dios, kay ginpili niya sila tungod sa iya bugay. Ang pagpili sa ila indi tungod sa ila maayo nga binuhatan kundi suno sa bugay sang Dios; kay kon ginabasi sa maayo nga binuhatan, indi na ina matawag nga bugay.

Karon, makasiling kita nga ang mga Israelinhon wala nakabaton sang ila ginahandom nga mangin matarong. Ang ginpili lang sang Dios amo ang nakabaton sang ila ginahandom, pero ang iban ginpatig-a ang ila ulo. Amo ini ang ginsiling sang Kasulatan parte sa ila, “Daw sa ginpatulog sila sang Dios sing mahamuok, kag hasta subong indi nila maintiendihan ang ila nakita kag nabatian.”[d] Nagsiling man si David parte sa ila, “Kabay pa nga ang ila mga punsyon[e] magadala sa ila sang kalaglagan, kasandaran, kag silot. 10 Kabay pa nga mabulagan sila. Kag kabay pa nga indi pagkuhaon ang mabug-at nga ila ginapas-an agod magbuluktot sila permi.”[f]

11 Nasandad ang mga Judio kay wala sila nagtuo kay Cristo. Ti, ano karon? Nagakahulugan bala nga padayon na gid ang ila pagkahulog? Indi! Kundi tungod sa ila paglapas, nahatagan sing kahigayunan ang mga indi Judio nga maluwas. Kag sa sini mahisa ang mga Judio. 12 Karon, kon ang paglapas kag ang kakulangan sang mga Judio nagdala sang madamo nga pagpakamaayo sa mga tawo sa bug-os nga kalibutan, daw ano pa gid nga mga pagpakamaayo ang mangin resulta kon makompleto ang mga Judio nga dapat magtuo sa iya.

Ang Kaluwasan sang mga Indi Judio

13 Karon, nagahambal ako sa inyo nga mga indi Judio. Ginhimo ako sang Dios nga apostol para sa inyo agod ibalita ko sa inyo ang parte kay Cristo. Kag ginakabig ko nga importante ini nga buluhaton nga ginhatag sa akon, 14 kay basi kon paagi sini mapahisa ko sa inyo ang akon mga kapareho nga mga Judio, agod ang iban sa ila magtuo man kag maluwas. 15 Kay kon ang pagsikway sang Dios sa mga Judio nangin kabangdanan nga ang iban nga mga tawo sa kalibutan nakapalapit sa Dios, daw ano pa gid ang mangin resulta kon ang mga Judio batunon liwat sang Dios. Mangin pareho sila sa mga patay nga nabanhaw.

16 Ang halimbawa sang mga Judio pareho sini: kon ang bahin sang tinapay nahalad sa Dios, ang bilog nga tinapay iya man sang Dios. Kag kon ang gamot sang kahoy iya sang Dios, ang mga sanga sang kahoy iya man sang Dios.[g] 17 Ang mga Judio pareho sang mga sanga sang kahoy nga olibo nga ginpang-utod. Kag kamo nga mga indi Judio pareho sang mga sanga sang talunon nga olibo nga ginsugpon sa ginpang-utdan nga mga sanga. Gani nakaambit kamo sang mga kaayuhan nga ginhatag sang Dios sa mga Judio. 18 Pero indi kamo maghunahuna nga mas maayo pa kamo sang sa mga sanga nga ginpang-utod. Dumduma ninyo nga kamo mga sanga lang. Indi kamo ang nagabuhi sa gamot, kundi ang gamot amo ang nagabuhi sa inyo.

19 Basi kon may magsiling sa inyo, “Ngaa ginpang-utod sila kag kami ang ginsugpon kon indi kami mas maayo sang sa ila?” 20 Ginpang-utod sila tungod nga wala sila nagtuo kay Cristo kag kamo ang ginsugpon tungod nga nagtuo kamo. Gani indi kamo magpabugal, kundi mag-andam kamo. 21 Tungod kay kon ginapang-utod sang Dios ang natural nga mga sanga nga amo ang mga Judio, mahapos ang pagpang-utod sa inyo, kay kamo mga ginsugpon lang nga mga sanga. 22 Diri makita ang kaayo sang Dios kag ang iya pagkaestrikto. Estrikto siya sa mga tawo nga indi magtuo sa iya, pero maayo siya sa inyo, kon nagapabilin kamo sa iya kaayo. Pero kon indi, pang-utdon man niya kamo. 23 Kag kon indi na magpatig-a ang mga Judio kundi magtuo man, isugpon niya liwat sila sa puno, kay sarang ina mahimo sang Dios. 24 Kay kamo nga mga indi Judio pareho sang mga sanga sang talunon nga olibo nga ginpang-utod kag ginpangsugpon sa natural nga olibo nga amo ang mga Judio, bisan pa nga indi ini kinaandan nga paagi. Pero mas mahapos para sa Dios nga ibalik ang natural nga mga sanga sa iya ginhalinan nga puno.

Ang Kaluoy sang Dios para sa Tanan

25 Mga utod ko kay Cristo, gusto ko nga mahibaluan ninyo ining tinago nga kamatuoran, agod indi kamo magpabugal nga daw si sin-o gid kamo. Ang pagpatig-a sang mga Judio umalagi lang kag hasta gid lang sa tion nga makompleto na ang mga indi Judio nga dapat magtuo sa iya. 26 Pagkatapos sini maluwas ang bug-os nga Israel, pareho sang ginasiling sang Kasulatan,

“Magahalin sa Zion ang Manluluwas;
kuhaon niya ang tanan nga kalautan sa mga kaliwat ni Jacob.
27 Kag amo ini ang akon kasugtanan sa ila:
patawaron ko ang ila mga sala.”[h]

28 Tungod kay ginsikway sang mga Judio ang Maayong Balita, nangin kaaway sila sang Dios, agod kamo nga mga indi Judio mahatagan sang kahigayunan nga maluwas. Pero tungod nga mga pinili sila sang Dios, ginahigugma niya sila. Kay ginpromisa niya ini sang una sa ila mga katigulangan nga palanggaon niya ang ila mga kaliwat. 29 Kag wala nagabaylo ang Dios sang iya hunahuna parte sa mga tawo nga iya ginapili kag ginapakamaayo. 30 Sang una, kamo nga mga indi Judio wala nagtuman sa Dios. Pero karon, tungod nga ang mga Judio wala nagtuman sa iya, ginakaluoyan kamo sang Dios. 31 Kag amo man ang matabo sa ila, nga bisan subong wala sila nagatuman sa Dios, kaluoyan man niya sila tungod nga ginakaluoyan niya kamo. 32 Kay gintugutan sang Dios nga ang tanan nga tawo mangin ulipon sang ila mga sala agod ipakita niya sa tanan ang iya kaluoy.

Pagpasalamat sa mga Kaayo sang Dios

33 Makatilingala gid ang kaayo sang Dios! Indi ta matungkad ang iya kaalam kag ang iya nahibaluan! Sin-o bala ang makaintiendi sang iya hunahuna kag sang iya mga pamaagi? 34 Pareho sang ginasiling sa Kasulatan,

“Sin-o bala ang nakahibalo sang hunahuna sang Ginoo?
Sin-o bala ang makatudlo sa iya kon ano ang iya dapat himuon?[i]
35 Wala kita sing may ihatag sa iya
agod nga may bayaran siya sa aton.”[j]

36 Kay ang tanan nga butang nagahalin sa Dios, kag ginhimo ini paagi sa iya kag para sa iya. Dayawon siya sa wala sing katapusan! Amen.

Notas al pie

  1. 11:3 1 Har. 19:10, 14.
  2. 11:4 Baal: Tan-awa ang Lista sang mga Pulong sa likod.
  3. 11:4 1 Har. 19:18.
  4. 11:8 Deu. 29:4; Isa. 29:10.
  5. 11:9 ila mga punsyon: siguro ang buot silingon, ang mga punsyon sa ila nga paghalad sa templo ukon mga piesta. Sa literal, lamisa.
  6. 11:10 Salmo 69:22-23.
  7. 11:16 Ang buot silingon ni Pablo sa bersikulo 16, kon si Abraham iya sang Dios, ang iya mga kaliwat iya man sang Dios.
  8. 11:27 Isa. 59:20-21; Jer. 31:33-34.
  9. 11:34 Isa. 40:13.
  10. 11:35 Job 41:11.

New American Standard Bible

Romans 11

Israel Is Not Cast Away

1I say then, God has not rejected His people, has He? May it never be! For I too am an Israelite, [a]a descendant of Abraham, of the tribe of Benjamin. God has not rejected His people whom He foreknew. Or do you not know what the Scripture says in the passage about Elijah, how he pleads with God against Israel? “Lord, they have killed Your prophets, they have torn down Your altars, and I alone am left, and they are seeking my life.” But what [b]is the divine response to him? “I have kept for Myself seven thousand men who have not bowed the knee to Baal.” In the same way then, there has also come to be at the present time a remnant according to God’s [c]gracious choice. But if it is by grace, it is no longer [d]on the basis of works, otherwise grace is no longer grace.

What then? What Israel is seeking, it has not obtained, but [e]those who were chosen obtained it, and the rest were hardened; just as it is written,

God gave them a spirit of stupor,
Eyes to see not and ears to hear not,
Down to this very day.”

And David says,

Let their table become a snare and a trap,
And a stumbling block and a retribution to them.
10 Let their eyes be darkened to see not,
And bend their backs forever.”

11 I say then, they did not stumble so as to fall, did they? May it never be! But by their transgression salvation has come to the Gentiles, to make them jealous. 12 Now if their transgression is riches for the world and their failure is riches for the Gentiles, how much more will their [f]fulfillment be! 13 But I am speaking to you who are Gentiles. Inasmuch then as I am an apostle of Gentiles, I magnify my ministry, 14 if somehow I might move to jealousy my [g]fellow countrymen and save some of them. 15 For if their rejection is the reconciliation of the world, what will their acceptance be but life from the dead? 16 If the first piece of dough is holy, the lump is also; and if the root is holy, the branches are too.

17 But if some of the branches were broken off, and you, being a wild olive, were grafted in among them and became partaker with them of the [h]rich root of the olive tree, 18 do not be arrogant toward the branches; but if you are arrogant, remember that it is not you who supports the root, but the root supports you. 19 You will say then, “Branches were broken off so that I might be grafted in.” 20 Quite right, they were broken off for their unbelief, but you stand by your faith. Do not be conceited, but fear; 21 for if God did not spare the natural branches, He will not spare you, either. 22 Behold then the kindness and severity of God; to those who fell, severity, but to you, God’s kindness, if you continue in His kindness; otherwise you also will be cut off. 23 And they also, if they do not continue in their unbelief, will be grafted in, for God is able to graft them in again. 24 For if you were cut off from what is by nature a wild olive tree, and were grafted contrary to nature into a cultivated olive tree, how much more will these who are the natural branches be grafted into their own olive tree?

25 For I do not want you, brethren, to be uninformed of this mystery—so that you will not be wise in your own estimation—that a partial hardening has happened to Israel until the fullness of the Gentiles has come in; 26 and so all Israel will be saved; just as it is written,

The Deliverer will come from Zion,
He will remove ungodliness from Jacob.”
27 This is [i]My covenant with them,
When I take away their sins.”

28 [j]From the standpoint of the gospel they are enemies for your sake, but [k]from the standpoint of God’s choice they are beloved for the sake of the fathers; 29 for the gifts and the calling of God are irrevocable. 30 For just as you once were disobedient to God, but now have been shown mercy because of their disobedience, 31 so these also now have been disobedient, that because of the mercy shown to you they also may now be shown mercy. 32 For God has shut up all in disobedience so that He may show mercy to all.

33 Oh, the depth of the riches [l]both of the wisdom and knowledge of God! How unsearchable are His judgments and unfathomable His ways! 34 For who has known the mind of the Lord, or who became His counselor? 35 Or who has first given to Him [m]that it might be paid back to him again? 36 For from Him and through Him and to Him are all things. To Him be the glory [n]forever. Amen.

Notas al pie

  1. Romans 11:1 Lit of the seed of Abraham
  2. Romans 11:4 Lit says
  3. Romans 11:5 Lit choice of grace
  4. Romans 11:6 Lit out of
  5. Romans 11:7 Lit the election
  6. Romans 11:12 Or fullness
  7. Romans 11:14 Lit flesh
  8. Romans 11:17 Lit root of the fatness
  9. Romans 11:27 Lit the covenant from Me
  10. Romans 11:28 Lit According to the gospel
  11. Romans 11:28 Lit according to the election
  12. Romans 11:33 Or and the wisdom
  13. Romans 11:35 Lit and it will be paid back
  14. Romans 11:36 Lit to the ages