Ang Pulong Sang Dios

Lucas 1

Panguna

11-3 Talahuron nga Teofilus:

Madamo na ang mga nagsulat parte sa mga butang nga nagkalatabo sa aton. Ginsulat nila ang parte kay Jesus nga ginsaysay man sa aton sang mga tawo nga nagbantala sang Maayong Balita kag nakakita mismo sang mga nagkalatabo halin pa gid sang una. Gin-usisa ko gid ini tanan halin pa sang una, kag naisipan ko nga isulat man ang nagkalatabo kag isaysay sing maathag sa imo agod masiguro mo nga matuod gid ang mga butang nga ginsugid sa imo.

Nagpakita ang Anghel kay Zacarias

Sang si Herodes ang hari sa Judea, may pari didto nga ang iya ngalan si Zacarias nga halin sa linya sang pagkapari ni Abia. Ang iya asawa si Elizabet nga kaliwat man sang mga pari. Ining mag-asawa nagkabuhi sing matarong sa atubangan sang Dios. Ginasunod gid nila ang tanan nga mga sugo kag mga pagsulundan sang Ginoo. Pero wala sila sing bata, kay baw-as si Elizabet kag tigulang na sila.

Karon, nag-abot ang adlaw nga ang grupo nila ni Zacarias amo na ang magaalagad sa Dios didto sa templo. Naggabot-gabot ang mga pari suno sa ila kinabatasan, kag si Zacarias amo ang napilian nga magsunog sang insenso sa halaran. Gani nagsulod siya sa templo sang Ginoo. 10 Samtang nagasunog siya sang insenso didto sa sulod, madamo nga mga tawo sa guwa ang nagapangamuyo sa Dios. 11 Dayon nagpakita sa iya ang anghel sang Ginoo nga nagatindog sa tuo dampi sang halaran nga iya ginasunugan sang insenso. 12 Sang pagkakita ni Zacarias sa anghel nagulpihan siya kag hinadlukan. 13 Pero nagsiling ang anghel sa iya, “Zacarias, indi ka magkahadlok! Ginsabat sang Dios ang imo pangamuyo; si Elizabet nga imo asawa magabata sang lalaki. Ngalanan mo siya nga Juan. 14 Magamalipayon ka gid tungod sa iya, kag madamo ang magakalipay tungod sang pagkatawo niya. 15 Kay mangin gamhanan siya sa atubangan sang Ginoo. Indi siya dapat mag-inom sang bino ukon bisan ano nga ilimnon nga makahulubog. Halin pa sa tiyan sang iya iloy ang Espiritu Santo ara na sa iya. 16 Kag pabalikon niya ang madamo nga mga Israelinhon sa Ginoo nga ila Dios. 17 Magauna siya sa Ginoo agod nga ipreparar niya ang mga tawo para sa pag-abot sang Ginoo. Himuon niya ini sa bulig sang Espiritu Santo kag sa gahom nga pareho sang iya sadto ni Elias. Pabalikon niya ang kalulo sang mga ginikanan[a] sa ila mga kabataan, kag pabalikon man niya ang mga tawo nga wala nagatuman sa Dios sa matarong nga panghunahuna.”

18 Nagsiling si Zacarias sa anghel, “Paano ko masiguro nga matuman ang ginhambal mo, kay kami nga mag-asawa tigulang na?” 19 Nagsabat ang anghel, “Ako si Gabriel nga alagad sang Dios nga didto gid sa iya atubangan. Ginpadala niya ako para magsugid sa imo sining maayong balita. 20 Pero tungod nga wala ka nagpati sang akon ginsugid, magaapa ka hasta sa adlaw nga matuman ang akon ginhambal sa imo. Kag matuman gid ini kon mag-abot na ang adlaw nga gintalana sang Dios.”

21 Ang mga tawo sa guwa nagapadayon sa paghulat kay Zacarias. Natingala gid sila ngaa nga kadugay gid sa iya sa sulod sang templo. 22 Sang pagguwa na niya indi na siya makahambal kag nagasinyas na lang siya sa mga tawo. Naintiendihan nila nga may ginpakita sa iya ang Dios didto sa sulod sang templo. Halin sadto nangin apa siya.

23 Pagkatapos sang iya turno sa pag-alagad sa templo, nagpauli siya. 24 Pagkaligad sang pila ka adlaw, nagbusong si Elizabet nga iya asawa. Sa sulod sang lima ka bulan wala gid siya nagguwa-guwa sa ila balay. 25 Nagsiling siya, “Ginkaluoyan gid man ako sang Ginoo, kay sa sini nga tion ginkuha niya ang akon kahuy-anan sa mga tawo bilang isa ka baw-as.”

Nagpakita ang Anghel kay Maria

26 Sang anom na ka bulan ang pagbusong ni Elizabet, ginsugo liwat sang Dios ang anghel nga si Gabriel nga magkadto sa Nazaret, nga isa sang mga banwa sa Galilea. 27 Ginpadala siya didto sa isa ka birhen nga ang ngalan si Maria. Si Maria kalaslon na kay Jose, nga isa sang mga kaliwat ni Haring David. 28 Pag-abot sang anghel kay Maria, nagsiling siya, “Maria, magkalipay ka, kay ang Ginoo kaupod mo kag ginpakamaayo niya ikaw.”[b] 29 Pagkabati sini ni Maria naglibog gid ang iya ulo, kag ginhunahuna niya kon ano bala ang kahulugan sini. 30 Gani nagsiling ang anghel sa iya, “Maria, indi ka magkahadlok, kay ginpakita sang Dios ang iya kaayo sa imo. 31 Magabusong ka kag magabata sang lalaki, kag ngalanan mo siya nga Jesus. 32 Mangin bantog siya kag kilalahon nga Anak sang Labing Mataas nga Dios. Ihatag sa iya sang Ginoong Dios ang ginharian sang iya katigulangan nga si David. 33 Magahari siya sa mga kaliwat ni Jacob hasta san-o; ang iya paghari wala sing katapusan.”

34 Nagsiling si Maria sa anghel, “Paano bala ang pagkahimo sini, kay birhen pa ako?”

35 Nagsabat ang anghel, “Magaabot sa imo ang Espiritu Santo, kag magalikop sa imo ang gahom sang Labing Mataas nga Dios. Gani ang balaan nga bata nga matawo sa imo kilalahon nga Anak sang Dios. 36 Tan-awa bala ang imo paryente nga si Elizabet. Nagsiling ang iban nga indi na siya makabata kay tigulang na gid siya. Pero karon anom na ka bulan ang iya ginabusong, 37 tungod kay sa Dios, ang tanan sarang mahimo.”

38 Gani nagsiling si Maria, “Alagad lang ako sang Ginoo. Kabay pa nga matuman sa akon ang imo ginsiling.” Dayon naghalin ang anghel.

Nagbisita si Maria kay Elizabet

39 Pagkatapos sang pila ka adlaw, naghimos si Maria kag nagdali-dali kadto sa isa ka banwa sa kabukiran sang Judea. 40 Nagsulod siya sa balay nila ni Zacarias kag nangamusta kay Elizabet. 41 Pagkabati ni Elizabet sang pagpangamusta ni Maria, naghulag sing mabaskog ang bata sa iya tiyan. Gin-gamhan si Elizabet sang Espiritu Santo, 42 kag sa mabaskog nga tingog naghambal siya, “Sa tanan nga babayi ikaw lang ang ginbendisyunan sang Dios sang pareho sini! Ginbendisyunan man niya ang imo ginabusong! 43 Dako gid ini nga kadungganan nakon tungod kay ginbisitahan ako sang iloy sang akon Ginoo. 44 Kay bisan mismo ang bata sa akon tiyan malipayon nga naghulag sing mabaskog sang mabatian ko ang imo pagpangamusta. 45 Bulahan gid ikaw nga nagtuo nga matuman sa imo ang ginhambal sang Ginoo!”

Ang Pagdayaw ni Maria sa Dios

46 Nagsiling si Maria,

“Nagadayaw gid ako sa Ginoo!
47 Kag nagakalipay ang akon espiritu sa Dios nga akon Manluluwas.
48 Kay gindumdom niya ako nga iya kubos[c] nga alagad.
Sugod subong, magasiling ang tanan nga henerasyon nga bulahan ako,
49 tungod sang makatilingala nga mga butang nga ginhimo sa akon sang gamhanan nga Dios.
Balaan siya nga Dios!
50 Nagakaluoy siya sa mga tawo nga nagatahod sa iya sa kada henerasyon.
51 Naghimo siya sang puwerte nga mga buhat paagi sa iya gahom.
Gintabog niya ang mga tawo nga mataas ang ila pagtan-aw sa ila kaugalingon.
52 Ginpukan niya ang gamhanan nga mga hari sa ila mga trono.
Kag ginbayaw niya ang mga kubos.
53 Ginbusog niya sang maayo nga mga butang ang mga ginagutom.
Pero ang mga manggaranon ginpahalin niya nga wala gid sing dala.
54-55 Ginbuligan niya kita nga mga kaliwat ni Israel, nga iya mga suluguon.
Kay wala niya pagkalimti ang iya promisa sa aton mga katigulangan—kay Abraham kag sa iya mga kaliwat—
nga kaluoyan niya sila sa wala sing katapusan!”

56 Kag nagtiner si Maria didto sa ila ni Elizabet sang mga tatlo ka bulan antes siya magpauli.

Ang Pagkatawo ni Juan nga Manugbautiso

57 Karon nag-abot na ang tion nga inugbata ni Elizabet, kag nagbata siya sang lalaki. 58 Pagkabati sang iya mga kaingod kag mga paryente nga dako ang kaluoy sang Ginoo sa iya, nagkalipay sila kaupod niya.

59 Sang walo na ka adlaw ang bata, nagtambong ang mga kaingod kag mga paryente sa pagtuli sa iya. Kuntani ngalanan nila siya nga Zacarias pareho sang iya amay, 60 pero indi komporme si Elizabet. Nagsiling siya, “Indi mahimo, dapat Juan ang ingalan sa iya.” 61 Nagsiling sila, “Pero wala gid kamo sang paryente nga pareho sina ang ngalan.” 62 Kag ginsinyasan nila ang amay kon ano ang iya gusto nga ingalan sa iya bata. 63 Nagsinyas siya nga hatagan siya sang sululatan. Dayon nagsulat siya, “Ngalanan siya nga Juan.” Natingala gid sila tanan. 64 Sa gilayon nakahambal si Zacarias kag nagdayaw siya sa Dios. 65 Ginkulbaan ang tanan nila nga mga kaingod sa balita parte sa tanan nga nagkalatabo, kag nangin bantog man ini sa tanan nga kabukiran sang Judea. 66 Ang tanan nga tawo nga nakabati sini nagpamalandong kag nagpamangkot, “Mangin ano ayhan ini nga bata kon magdako na siya?” Kay maathag nga ang gahom sang Ginoo ara sa iya.

Ang Tagna ni Zacarias

67 Gin-gamhan sang Espiritu Santo si Zacarias nga amay ni Juan kag amo ini ang iya ginhambal,

68 “Dayawon ta ang Ginoo nga Dios sang Israel!
Kay gindumdom kag ginhilway niya kita nga iya katawhan.
69 Ginpadala niya sa aton ang makagagahom nga manluluwas nga kaliwat sang iya alagad nga si David.
70 Amo man ini ang iya ginsiling sadto paagi sa iya pinili nga mga propeta.
71 Nagpromisa siya nga luwason niya kita sa aton mga kaaway
kag sa mga tawo nga nagadumot sa aton.
72 Nagsiling man siya nga kaluoyan niya ang aton mga katigulangan suno sa iya ginpromisa sa ila.
Kag indi gid niya pagkalimtan ang iya kasugtanan sa ila
73 nga ginsumpa niya sa aton katigulangan nga si Abraham.
74 Ina nga kasugtanan amo nga luwason gid niya kita sa aton mga kaaway
agod nga makasimba[d] kita nga wala sing kahadlok,
75 kag mangin balaan kag matarong kita sa iya atubangan sa adlaw-adlaw naton nga pagkabuhi.”
76 Dayon naghambal man si Zacarias sa iya bata,
“Ikaw Juan, pagatawgon ka nga propeta sang Labing Mataas nga Dios.
Kay magauna ka sa Ginoo agod ipreparar mo ang mga tawo para sa iya pag-abot.
77 Magatudlo ka sa iya katawhan nga maluwas sila. Patawaron sila sang Dios sa ila mga sala,
78 kay ang aton Dios maluluy-on kag mahigugmaon.
Ipadala niya ang manluluwas nga mangin pareho sa nagabutlak nga adlaw,
79 nga magasilak sa mga tawo nga ara sa kadudulman kag nahadlok sa kamatayon.
Magatudlo siya sa aton kon paano mangin maayo ang aton relasyon sa Dios kag sa aton isigkatawo.”

80 Karon, ang bata nga si Juan nagdako kag nangin mabaskog sa espiritu. Nag-estar siya sa kamingawan hasta sa adlaw nga nagsugod siya sa iya pagpanudlo sa mga Israelinhon.

Notas al pie

  1. 1:17 ginikanan: sa literal, amay.
  2. 1:28 Maria… ikaw: ukon, Kamusta ka na, Maria, ikaw nga ginpakamaayo sang Ginoo kag ginaupdan niya.
  3. 1:48 kubos: sa iban nga Bisaya, ubos; ukon, kabos.
  4. 1:74 makasimba: ukon, makaalagad.

Amplified Bible

Luke 1

Introduction

1Since [as is well known] many have undertaken to compile an orderly account of the things which have been fulfilled among us [by God], exactly as they were handed down to us by those [with personal experience] who from the beginning [of Christ’s ministry] were eyewitnesses and ministers of the word [that is, of the teaching concerning salvation through faith in Christ], it seemed fitting for [a]me as well, [and so I have decided] after having carefully searched out and investigated all the events accurately, from the very beginning, to write an orderly account for you, most excellent Theophilus; so that you may know the exact truth about the things you have been [b]taught [that is, the history and doctrine of the faith].

Birth of John the Baptist Foretold

In the days of Herod [the Great], king of Judea, there was a certain priest whose name was [c]Zacharias, of [d]the division of Abijah. His wife was [e]a descendant of Aaron [the first high priest of Israel], and her name was Elizabeth. They both were righteous (approved) in the sight of God, walking blamelessly in all the commandments and requirements of the Lord. But they were childless, because Elizabeth was barren, and they were both far advanced in years.

Now it happened while Zacharias was serving as priest before God in the appointed order of his priestly division, as was the custom of the priesthood, he was chosen by lot to enter [the sanctuary of] the temple of the Lord and [f]burn incense [on the altar of incense]. 10 And all the congregation was praying outside [in the court of the temple] at the hour of the incense offering. 11 And an angel of the Lord appeared to him, standing to the right of the altar of incense. 12 When Zacharias saw the angel, he was troubled and overcome with fear. 13 But the angel said to him, “Do not be afraid, Zacharias, because your petition [in prayer] was heard, and your wife Elizabeth will bear you a son, and you will name him [g]John. 14 You will have great joy and delight, and many will rejoice over his birth, 15 for he will be great and distinguished in the sight of the Lord; and will never drink wine or liquor, and he will be filled with and empowered to act by the Holy Spirit while still in his mother’s womb. 16 He will turn many of the sons of Israel back [from sin] to [love and serve] the Lord their God. 17 It is he who will go as a forerunner before Him in the spirit and power of Elijah, to turn the hearts of the fathers back to the children, and the disobedient to the attitude of the righteous [which is to seek and submit to the will of God]—in order to make ready a people [perfectly] prepared [spiritually and morally] for the Lord.”

18 And Zacharias said to the angel, “How will I be certain of this? For I am an old man and my wife is advanced in age.” 19 The angel replied and said to him, “I am Gabriel; I stand and minister in the [very] presence of God, and I have been sent [by Him] to speak to you and to bring you this good news. 20 [h]Listen carefully, you will be continually silent and unable to speak until the day when these things take place, because you did not believe what I told you; but my words will be fulfilled at their proper time.”

21 The people [outside in the court] were waiting for Zacharias, and were wondering about his long delay in the temple. 22 But when he did come out, he was unable to speak to them. They realized that he had seen a vision in the temple; and he kept making signs to them, and remained mute. 23 When his time of priestly service was finished, he returned to his home.

24 Now after this his wife Elizabeth became pregnant, and for five months she secluded herself completely, saying, 25 “This is how the Lord has dealt with me in the days when He looked with favor on me, to take away my [i]disgrace among men.”

Jesus’ Birth Foretold

26 Now in the sixth month [of Elizabeth’s pregnancy] the angel Gabriel was sent from God to a city in Galilee called Nazareth, 27 to a virgin [j]betrothed to a man whose name was Joseph, a descendant of the house of David; and the virgin’s name was Mary. 28 And coming to her, the angel said, “Greetings, favored one! The Lord is with you.” 29 But she was greatly perplexed at what he said, and kept carefully considering what kind of greeting this was. 30 The angel said to her, “Do not be afraid, Mary, for you have found favor with God. 31 Listen carefully: you will conceive in your womb and give birth to a son, and you shall name Him Jesus. 32 He will be great and eminent and will be called the Son of the Most High; and the Lord God will give Him the throne of His father David; 33 and He will reign over the house of Jacob (Israel) forever, and of His kingdom there shall be no end.” 34 Mary said to the angel, “How will this be, since I am a virgin and have no intimacy with any man?” 35 Then the angel replied to her, “The Holy Spirit will come upon you, and the power of the Most High will overshadow you [like a cloud]; for that reason the holy (pure, sinless) Child shall be called the Son of God. 36 And listen, even your relative Elizabeth has also conceived a son in her old age; and she who was called barren is now in her sixth month. 37 For with God nothing [is or ever] shall be impossible.” 38 Then Mary said, “[k]Behold, I am the servant of the Lord; may it be done to me according to your word.” And the angel left her.

Mary Visits Elizabeth

39 Now at this time Mary arose and hurried to the hill country, to a city of Judah (Judea), 40 and she entered the house of Zacharias and greeted Elizabeth. 41 When Elizabeth heard Mary’s greeting, her baby leaped in her womb; and Elizabeth was filled with the Holy Spirit and empowered by Him. 42 And she exclaimed loudly, “Blessed [worthy to be praised] are you among women, and blessed is the fruit of your womb! 43 And how has it happened to me, that the mother of my Lord would come to me? 44 For behold, when the sound of your greeting reached my ears, the baby in my womb leaped for joy. 45 And blessed [spiritually fortunate and favored by God] is she who believed and confidently trusted that there would be a fulfillment of the things that were spoken to her [by the angel sent] from the Lord.”

The Magnificat

46 And Mary said,

“My soul magnifies and exalts the Lord,
47 
And my spirit has rejoiced in God my Savior.
48 
“For He has looked [with loving care] on the humble state of His maidservant;
For behold, from now on all generations will count me blessed and happy and favored by God!
49 
“For He who is mighty has done great things for me;
And holy is His name [to be worshiped in His purity, majesty, and glory].
50 
And His mercy is upon generation after generation
Toward those who [stand in great awe of God and] fear Him.
51 
“He has done mighty deeds with His [powerful] arm;
He has scattered those who were proud in the thoughts of their heart.
52 
“He has brought down rulers from their thrones,
And exalted those who were humble.
53 
He has filled the hungry with good things;
And sent the rich away empty-handed.
54 
“He has helped His servant Israel,
In remembrance of His mercy,
55 
Just as He promised to our fathers,
To Abraham and to his descendants forever.”

56 And Mary stayed with Elizabeth for about three months, and then returned to her home.

John Is Born

57 Now the time had come for Elizabeth to give birth, and she gave birth to a son. 58 Her neighbors and relatives heard that the Lord had shown His great mercy toward her, and they were rejoicing with her.

59 It happened that on the eighth day they came to circumcise the child [as required by the Law], and they intended to name him Zacharias, after his father; 60 but his mother answered, “No indeed; instead he will be called John.” 61 And they said to her, “None of your relatives is called by that name.” 62 Then they made signs to his father, as to what he wanted him called. 63 And he asked for a writing tablet and wrote as follows, “His name is John.” And they were all astonished. 64 At once Zacharias’ mouth was opened and his tongue freed, and he began speaking, praising and blessing and thanking God. 65 Then fear came on all their neighbors; and all these things were discussed throughout the hill country of Judea. 66 All who heard these things kept them in mind, saying, “What then will this little boy turn out to be?” For the hand of the Lord was certainly with him [to bring about his birth].

Zacharias’ Prophecy

67 Now Zacharias his father was filled with the Holy Spirit and empowered by Him, and he prophesied, saying,

68 
“Blessed (praised, glorified) be the Lord, the God of Israel,
Because He has visited us and brought redemption to His people,
69 
And He has raised up a [l]horn of salvation [a mighty and valiant Savior] for us
In the house of David His servant—
70 
Just as He promised by the mouth of His holy prophets from the most ancient times—
71 
Salvation from our enemies,
And from the hand of all who hate us;
72 
To show mercy [as He promised] to our fathers,
And to remember His holy covenant [the promised blessing],
73 
The oath which He swore to Abraham our father,
74 
To grant us that we, being rescued from the hand of our enemies,
Might serve Him without fear,
75 
In holiness [being set apart] and righteousness [being upright] before Him all our days.
76 
“And you, child, will be called a prophet of the Most High;
For you will go on before the Lord (the Messiah) to prepare His ways;
77 
To give His people the knowledge of salvation
By the forgiveness of their sins,
78 
Because of the tender mercy of our God,
With which the Sunrise (the Messiah) from on high will dawn and visit us,
79 
To shine upon those who sit in darkness and in the shadow of death,
To guide our feet [in a straight line] into the way of peace and serenity.”

80 The child continued to grow and to become strong in spirit, and he lived in the deserts until the day of his public appearance to Israel [as John the Baptist, the forerunner of the Messiah].

Notas al pie

  1. Luke 1:3 Luke may have been a Gentile. If so, he is the only Gentile author whose work is included in the NT. In addition to The Gospel of Luke, he wrote The Acts of the Apostles, and is thought by some scholars to have been the author of The Letter to the Hebrews.
  2. Luke 1:4 Or orally instructed.
  3. Luke 1:5 I.e. Zechariah. The spelling is different because a Greek word cannot end with an “h,” and in place of “ah” the common Greek ending “-as” was substituted.
  4. Luke 1:5 King David organized the priests into 24 groups or divisions, each headed by a president. A division served twice a year for a week at a time (1 Chr 24:1-19).
  5. Luke 1:5 Lit from the daughters of.
  6. Luke 1:9 I.e. normally a once-in-a-lifetime privilege for a priest.
  7. Luke 1:13 John the Baptist is considered the last of the Old Testament prophets. His mother, Elizabeth, and Mary the mother of Jesus, were related (1:36), and Mary may have been with Elizabeth at the time John was born (1:56). John the Baptist is not to be confused with John the Apostle who, along with his brother James, was among the twelve disciples of Jesus. John and James were the sons of Zebedee and Salome. John the Apostle authored the Gospel of John, three brief letters (1 John, 2 John, 3 John), and Revelation.
  8. Luke 1:20 Lit behold.
  9. Luke 1:25 At this time childlessness was a social stigma.
  10. Luke 1:27 The first stage of marriage (called shiddukin in Hebrew) in Jewish tradition and law, usually lasting for a year before the wedding night; unlike an engagement, it was legally binding and required a divorce to nullify it. The woman remained with her parents during the betrothal year and was referred to as a “wife” even though the marriage was not consummated during this period of time.
  11. Luke 1:38 Mary’s response was significantly different from Zacharias’ (v 18). Zacharias would not take Gabriel’s word, and instead wanted some kind of miraculous sign as proof.
  12. Luke 1:69 In the OT a symbol of strength.