Ang Pulong Sang Dios

Isaias 37

Nagpalaygay si Haring Hezekia kay Isaias

1Sang pagkabati ni Haring Hezekia sa ginbalita sa iya, gin-gisi niya ang iya bayo kag nagsuksok sang sako sa pagpakita sang iya pagpangasubo, kag nagkadto siya sa templo sang Ginoo. Ginpakadto niya kay Isaias nga anak ni Amoz sila ni Eliakim nga administrador sang palasyo, si Shebna nga sekretaryo, kag ang mga nagapangulo nga mga pari. Tanan sila nagasuksok sang sako.

Pag-abot nila kay Isaias, nagsiling sila sa iya, “Amo ini ang ginasiling ni Hezekia: Nagaantos kita sa sini nga tion; ginasilutan[a] kag ginapakahuy-an kita. Pareho kita sa manugbata nga wala na sing kusog sa pagbun-a sang iya bata. Ginsugo sang hari sang Asiria ang iya kumander sa pagyaguta sa buhi nga Dios. Basi pa lang talupangdon sang Ginoo nga imo Dios ang ginsiling sang kumander kag silutan siya sa iya mga ginhambal. Gani magpangamuyo ka para sa aton nga nagkalabilin.”

Pagkatapos hambal sang mga opisyal nga ginpadala ni Haring Hezekia, nagsiling si Isaias sa ila, “Hambali ninyo ang inyo agalon nga si Haring Hezekia nga amo ini ang ginasiling sang Ginoo: Indi ka magkahadlok sa imo nabatian nga pagyaguta sa akon sang mga bata-bata sang hari sang Asiria. Pamati! Patalangon ko[b] ang hari sang Asiria. Makabati siya sang balita nga makapabalik sa iya sa iya nasyon. Kag didto ipapatay ko siya paagi sa espada.”

Nagpamahog Liwat ang Asiria

Karon, sang mabatian sang kumander sang mga soldado sang Asiria nga naghalin na sa Lakish ang ila hari kag nagpakig-away sa Libna, nagkadto siya didto. Nabalitaan ni Haring Senakerib sang Asiria nga si Haring Tirhaka sang Etiopia[c] nagapadulong sa pagpakig-away sa iya. Pagkabati niya sini, nagpadala siya sang mga mensahero kay Hezekia sa pagsiling sini: 10 “Indi ka magpatunto sa dios nga imo ginasaligan kon magsiling siya, ‘Ang Jerusalem indi pag-itugyan sa kamot sang hari sang Asiria.’ 11 Pamati! Ikaw mismo ang nakabati kon ano ang ginhimo sang mga hari sang Asiria sa halos tanan nga nasyon. Ginlaglag nila sila sing bug-os. Kag ikaw, nagahunahuna ka bala nga makaluwas ka? 12 Ginpanglaglag sang akon mga katigulangan ang mga banwa sang Gozan, Haran, Rezef, kag ang katawhan sang Eden nga ara sa Telasar. Naluwas bala sila sang ila mga dios? 13 May nahimo bala ang mga hari sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva.”

Ang Pangamuyo ni Hezekia

14 Pagkatapos basa ni Hezekia sa sulat nga ginhatag sa iya sang mga mensahero, nagkadto siya sa templo sang Ginoo kag ginhumlad ang sulat sa presensya sang Ginoo. 15 Dayon nagpangamuyo siya, 16 Ginoo nga Makagagahom, Dios sang Israel nga nagapungko sa trono sa tunga-tunga sang mga kerubin, ikaw lang ang Dios nga nagadumala sa tanan nga ginharian diri sa kalibutan. Ginhimo mo ang kalangitan kag ang kalibutan. 17 Ginoo, pamatii kag tan-awa ang nagakalatabo. Pamatii ang tanan nga ginsiling ni Senakerib sa pagyaguta sa imo, O buhi nga Dios. 18 Matuod, Ginoo, nga ginpanglaglag sang mga hari sang Asiria ang madamo nga mga nasyon, 19 pati ang ila sini mga dios-dios paagi sa paghaboy sini sa kalayo. Kay indi ini matuod nga mga dios kundi mga bato lang kag mga kahoy nga ginhimo sang tawo. 20 Gani karon, Ginoo nga amon Dios, luwasa kami sa kamot sang Asiria, agod ang tanan nga ginharian diri sa kalibutan makahibalo nga ikaw lang, Ginoo, ang Dios.”

Ang Pagkalaglag ni Haring Senakerib sang Asiria

21 Dayon nagpadala si Isaias nga anak ni Amoz sang sini nga mensahi kay Hezekia: Amo ini ang ginasiling sang Ginoo, ang Dios sang Israel: Tungod kay nagpangamuyo ka parte kay Haring Senakerib sang Asiria, 22 amo ini ang ginasiling sang Ginoo kontra sa iya: “Ginakadlawan kag ginatamay ka sang mga pumuluyo sang Zion,[d] ang siyudad sang Jerusalem. Nagalungo-lungo sila sa pagyaguta sa imo samtang nagapalagyo ka. 23 Sin-o bala ang imo gin-insulto kag ginpasipalahan? Sin-o bala ang ginpataasan mo sang imo tingog kag ginpabugalan? Indi bala ako, ang Balaan nga Dios sang Israel? 24 Paagi sa imo mga alagad, ginyaguta mo ako. Nagsiling ka pa, ‘Paagi sa akon madamo nga mga karwahe nasaka ko ang mataas nga mga bukid, ang putokputokan sang mga bukid sang Lebanon. Ginpangtapas ko ang iya pinakamataas nga sedro kag pinakamaayo nga sipres.[e] Nakaabot ako sa putokputokan sini nga may madabong nga kakahuyan. 25 Nagpakutkot ako sang mga bubon sa iban nga mga lugar,[f] kag nag-inom halin sa sini nga mga bubon. Sa akon nga pag-agi, nagmala ang mga sapa sa Egipto.’

26 “Matuod nga ginpangguba mo ang napaderan nga mga banwa. Pero wala ka bala nakahibalo nga madugay ko na ini nga ginpat-od? Dugay ko na ini nga ginplano nga matabo, kag karon ginatuman ko na ini. 27 Ang mga pumuluyo sang mga banwa nga ginpangguba mo nadulaan sang kusog; nahadlok sila kag nahuy-an. Pareho sila sa mga hilamon sa latagon nga dali lang malaya ukon sa mga hilamon nga nagatubo sa atop sang balay, nga sang pag-ulhot nalaya dayon.

28 “Pero nahibaluan ko ang tanan parte sa imo, kon diin ka nagatiner, ukon diin ka nagahalin ukon nagakadto, kag kon ano ang imo kaakig sa akon. 29 Tungod kay nabatian ko ang imo kaakig sa akon kag ang imo pagpabugal, kaw-itan ko ang imo ilong kag busalan ang imo baba, kag guyuron pabalik sa imo ginhalinan, sa dalan nga imo gin-agyan.”

30 Dayon nagsiling si Isaias kay Hezekia, “Amo ini ang tanda nga proteksyunan sang Ginoo ang Jerusalem sa mga taga-Asiria: Karon nga tuig ang inyo kaunon amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo lang, kag sa sunod nga tuig amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo sa gintubuan man sadto. Pero sa ikatatlo nga tuig makatanom na kamo sang uyas kag makaani. Makatanom man kamo sang mga ubas kag makakaon sang bunga sini. 31 Sa liwat, ang mga nagkalabilin nga buhi sa Juda magauswag pareho sa tanom nga nagapanggamot sing madalom kag nagapamunga. 32 Kay may magakalabilin nga buhi nga magalalapta halin sa Jerusalem, sa Bukid sang Zion. Siguraduhon gid sang Ginoo nga Makagagahom nga matuman ini.

33 “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo parte sa hari sang Asiria: Indi siya makasulod sa siyudad sang Jerusalem ukon makapana sini. Indi siya makapalapit nga may taming ukon makapalibot sa mga pader sang siyudad sa pagkibon sini. 34 Magabalik siya sa iya ginhalinan, sa dalan nga iya gin-agyan. Ako, ang Ginoo, nagasiling nga indi gid siya makasulod sa sini nga siyudad. 35 Protektaran kag luwason ko ini nga siyudad para sa akon kadungganan kag tungod sa akon promisa kay David nga akon alagad.”

36 Dayon nagkadto ang anghel sang Ginoo sa kampo sang mga taga-Asiria kag ginpatay niya ang 185,000 ka soldado. Pagkaaga, pagbugtaw sang mga nagkalabilin nga buhi, nakita nila ang madamo nga mga bangkay. 37 Tungod sini, nagpauli si Senakerib sa Nineve kag didto nagtiner.

38 Isa ka adlaw, samtang nagasimba si Senakerib sa templo sang iya dios nga si Nisroc, ginpatay siya paagi sa espada sang iya duha ka anak nga lalaki nga sila ni Adramelec kag Sharezer, kag dayon nagpalagyo sila sa Ararat. Ang isa niya ka anak nga si Esarhadon amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Notas al pie

  1. 37:3 ginasilutan: ukon, ginainsultuhan.
  2. 37:7 Patalangon ko: sa literal, Pasudlan ko sang espiritu.
  3. 37:9 Etiopia: sa Hebreo, Cush.
  4. 37:22 mga pumuluyo sang Zion: sa literal, birhen nga anak nga babayi sang Zion.
  5. 37:24 sedro… sipres: mga klase ini sang mga kahoy.
  6. 37:25 sa iban nga mga lugar: Ara ini sa Dead Sea Scrolls, pero wala sa Masoretic Text.

New Living Translation

Isaiah 37

Hezekiah Seeks the Lord’s Help

1When King Hezekiah heard their report, he tore his clothes and put on burlap and went into the Temple of the Lord. And he sent Eliakim the palace administrator, Shebna the court secretary, and the leading priests, all dressed in burlap, to the prophet Isaiah son of Amoz. They told him, “This is what King Hezekiah says: Today is a day of trouble, insults, and disgrace. It is like when a child is ready to be born, but the mother has no strength to deliver the baby. But perhaps the Lord your God has heard the Assyrian chief of staff,[a] sent by the king to defy the living God, and will punish him for his words. Oh, pray for those of us who are left!”

After King Hezekiah’s officials delivered the king’s message to Isaiah, the prophet replied, “Say to your master, ‘This is what the Lord says: Do not be disturbed by this blasphemous speech against me from the Assyrian king’s messengers. Listen! I myself will move against him,[b] and the king will receive a message that he is needed at home. So he will return to his land, where I will have him killed with a sword.’”

Meanwhile, the Assyrian chief of staff left Jerusalem and went to consult the king of Assyria, who had left Lachish and was attacking Libnah.

Soon afterward King Sennacherib received word that King Tirhakah of Ethiopia[c] was leading an army to fight against him. Before leaving to meet the attack, he sent messengers back to Hezekiah in Jerusalem with this message:

10 “This message is for King Hezekiah of Judah. Don’t let your God, in whom you trust, deceive you with promises that Jerusalem will not be captured by the king of Assyria. 11 You know perfectly well what the kings of Assyria have done wherever they have gone. They have completely destroyed everyone who stood in their way! Why should you be any different? 12 Have the gods of other nations rescued them—such nations as Gozan, Haran, Rezeph, and the people of Eden who were in Tel-assar? My predecessors destroyed them all! 13 What happened to the king of Hamath and the king of Arpad? What happened to the kings of Sepharvaim, Hena, and Ivvah?”

14 After Hezekiah received the letter from the messengers and read it, he went up to the Lord’s Temple and spread it out before the Lord. 15 And Hezekiah prayed this prayer before the Lord: 16 “O Lord of Heaven’s Armies, God of Israel, you are enthroned between the mighty cherubim! You alone are God of all the kingdoms of the earth. You alone created the heavens and the earth. 17 Bend down, O Lord, and listen! Open your eyes, O Lord, and see! Listen to Sennacherib’s words of defiance against the living God.

18 “It is true, Lord, that the kings of Assyria have destroyed all these nations. 19 And they have thrown the gods of these nations into the fire and burned them. But of course the Assyrians could destroy them! They were not gods at all—only idols of wood and stone shaped by human hands. 20 Now, O Lord our God, rescue us from his power; then all the kingdoms of the earth will know that you alone, O Lord, are God.[d]

Isaiah Predicts Judah’s Deliverance

21 Then Isaiah son of Amoz sent this message to Hezekiah: “This is what the Lord, the God of Israel, says: Because you prayed about King Sennacherib of Assyria, 22 the Lord has spoken this word against him:

“The virgin daughter of Zion
    despises you and laughs at you.
The daughter of Jerusalem
    shakes her head in derision as you flee.

23 “Whom have you been defying and ridiculing?
    Against whom did you raise your voice?
At whom did you look with such haughty eyes?
    It was the Holy One of Israel!
24 By your messengers you have defied the Lord.
    You have said, ‘With my many chariots
I have conquered the highest mountains—
    yes, the remotest peaks of Lebanon.
I have cut down its tallest cedars
    and its finest cypress trees.
I have reached its farthest heights
    and explored its deepest forests.
25 I have dug wells in many foreign lands[e]
    and refreshed myself with their water.
With the sole of my foot,
    I stopped up all the rivers of Egypt!’

26 “But have you not heard?
    I decided this long ago.
Long ago I planned it,
    and now I am making it happen.
I planned for you to crush fortified cities
    into heaps of rubble.
27 That is why their people have so little power
    and are so frightened and confused.
They are as weak as grass,
    as easily trampled as tender green shoots.
They are like grass sprouting on a housetop,
    scorched[f] before it can grow lush and tall.

28 “But I know you well—
    where you stay
and when you come and go.
    I know the way you have raged against me.
29 And because of your raging against me
    and your arrogance, which I have heard for myself,
I will put my hook in your nose
    and my bit in your mouth.
I will make you return
    by the same road on which you came.”

30 Then Isaiah said to Hezekiah, “Here is the proof that what I say is true:

“This year you will eat only what grows up by itself,
    and next year you will eat what springs up from that.
But in the third year you will plant crops and harvest them;
    you will tend vineyards and eat their fruit.
31 And you who are left in Judah,
    who have escaped the ravages of the siege,
will put roots down in your own soil
    and grow up and flourish.
32 For a remnant of my people will spread out from Jerusalem,
    a group of survivors from Mount Zion.
The passionate commitment of the Lord of Heaven’s Armies
    will make this happen!

33 “And this is what the Lord says about the king of Assyria:

“‘His armies will not enter Jerusalem.
    They will not even shoot an arrow at it.
They will not march outside its gates with their shields
    nor build banks of earth against its walls.
34 The king will return to his own country
    by the same road on which he came.
He will not enter this city,’
    says the Lord.
35 ‘For my own honor and for the sake of my servant David,
    I will defend this city and protect it.’”

36 That night the angel of the Lord went out to the Assyrian camp and killed 185,000 Assyrian soldiers. When the surviving Assyrians[g] woke up the next morning, they found corpses everywhere. 37 Then King Sennacherib of Assyria broke camp and returned to his own land. He went home to his capital of Nineveh and stayed there.

38 One day while he was worshiping in the temple of his god Nisroch, his sons Adrammelech and Sharezer killed him with their swords. They then escaped to the land of Ararat, and another son, Esarhaddon, became the next king of Assyria.

Notas al pie

  1. 37:4 Or the rabshakeh; also in 37:8.
  2. 37:7 Hebrew I will put a spirit in him.
  3. 37:9 Hebrew of Cush.
  4. 37:20 As in Dead Sea Scrolls (see also 2 Kgs 19:19); Masoretic Text reads you alone are the Lord.
  5. 37:25 As in Dead Sea Scrolls (see also 2 Kgs 19:24); Masoretic Text lacks in many foreign lands.
  6. 37:27 As in Dead Sea Scrolls and some Greek manuscripts (see also 2 Kgs 19:26); most Hebrew manuscripts read like a terraced field.
  7. 37:36 Hebrew When they.