Ang Pulong Sang Dios

Isaias 37

Nagpalaygay si Haring Hezekia kay Isaias

1Sang pagkabati ni Haring Hezekia sa ginbalita sa iya, gin-gisi niya ang iya bayo kag nagsuksok sang sako sa pagpakita sang iya pagpangasubo, kag nagkadto siya sa templo sang Ginoo. Ginpakadto niya kay Isaias nga anak ni Amoz sila ni Eliakim nga administrador sang palasyo, si Shebna nga sekretaryo, kag ang mga nagapangulo nga mga pari. Tanan sila nagasuksok sang sako.

Pag-abot nila kay Isaias, nagsiling sila sa iya, “Amo ini ang ginasiling ni Hezekia: Nagaantos kita sa sini nga tion; ginasilutan[a] kag ginapakahuy-an kita. Pareho kita sa manugbata nga wala na sing kusog sa pagbun-a sang iya bata. Ginsugo sang hari sang Asiria ang iya kumander sa pagyaguta sa buhi nga Dios. Basi pa lang talupangdon sang Ginoo nga imo Dios ang ginsiling sang kumander kag silutan siya sa iya mga ginhambal. Gani magpangamuyo ka para sa aton nga nagkalabilin.”

Pagkatapos hambal sang mga opisyal nga ginpadala ni Haring Hezekia, nagsiling si Isaias sa ila, “Hambali ninyo ang inyo agalon nga si Haring Hezekia nga amo ini ang ginasiling sang Ginoo: Indi ka magkahadlok sa imo nabatian nga pagyaguta sa akon sang mga bata-bata sang hari sang Asiria. Pamati! Patalangon ko[b] ang hari sang Asiria. Makabati siya sang balita nga makapabalik sa iya sa iya nasyon. Kag didto ipapatay ko siya paagi sa espada.”

Nagpamahog Liwat ang Asiria

Karon, sang mabatian sang kumander sang mga soldado sang Asiria nga naghalin na sa Lakish ang ila hari kag nagpakig-away sa Libna, nagkadto siya didto. Nabalitaan ni Haring Senakerib sang Asiria nga si Haring Tirhaka sang Etiopia[c] nagapadulong sa pagpakig-away sa iya. Pagkabati niya sini, nagpadala siya sang mga mensahero kay Hezekia sa pagsiling sini: 10 “Indi ka magpatunto sa dios nga imo ginasaligan kon magsiling siya, ‘Ang Jerusalem indi pag-itugyan sa kamot sang hari sang Asiria.’ 11 Pamati! Ikaw mismo ang nakabati kon ano ang ginhimo sang mga hari sang Asiria sa halos tanan nga nasyon. Ginlaglag nila sila sing bug-os. Kag ikaw, nagahunahuna ka bala nga makaluwas ka? 12 Ginpanglaglag sang akon mga katigulangan ang mga banwa sang Gozan, Haran, Rezef, kag ang katawhan sang Eden nga ara sa Telasar. Naluwas bala sila sang ila mga dios? 13 May nahimo bala ang mga hari sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva.”

Ang Pangamuyo ni Hezekia

14 Pagkatapos basa ni Hezekia sa sulat nga ginhatag sa iya sang mga mensahero, nagkadto siya sa templo sang Ginoo kag ginhumlad ang sulat sa presensya sang Ginoo. 15 Dayon nagpangamuyo siya, 16 Ginoo nga Makagagahom, Dios sang Israel nga nagapungko sa trono sa tunga-tunga sang mga kerubin, ikaw lang ang Dios nga nagadumala sa tanan nga ginharian diri sa kalibutan. Ginhimo mo ang kalangitan kag ang kalibutan. 17 Ginoo, pamatii kag tan-awa ang nagakalatabo. Pamatii ang tanan nga ginsiling ni Senakerib sa pagyaguta sa imo, O buhi nga Dios. 18 Matuod, Ginoo, nga ginpanglaglag sang mga hari sang Asiria ang madamo nga mga nasyon, 19 pati ang ila sini mga dios-dios paagi sa paghaboy sini sa kalayo. Kay indi ini matuod nga mga dios kundi mga bato lang kag mga kahoy nga ginhimo sang tawo. 20 Gani karon, Ginoo nga amon Dios, luwasa kami sa kamot sang Asiria, agod ang tanan nga ginharian diri sa kalibutan makahibalo nga ikaw lang, Ginoo, ang Dios.”

Ang Pagkalaglag ni Haring Senakerib sang Asiria

21 Dayon nagpadala si Isaias nga anak ni Amoz sang sini nga mensahi kay Hezekia: Amo ini ang ginasiling sang Ginoo, ang Dios sang Israel: Tungod kay nagpangamuyo ka parte kay Haring Senakerib sang Asiria, 22 amo ini ang ginasiling sang Ginoo kontra sa iya: “Ginakadlawan kag ginatamay ka sang mga pumuluyo sang Zion,[d] ang siyudad sang Jerusalem. Nagalungo-lungo sila sa pagyaguta sa imo samtang nagapalagyo ka. 23 Sin-o bala ang imo gin-insulto kag ginpasipalahan? Sin-o bala ang ginpataasan mo sang imo tingog kag ginpabugalan? Indi bala ako, ang Balaan nga Dios sang Israel? 24 Paagi sa imo mga alagad, ginyaguta mo ako. Nagsiling ka pa, ‘Paagi sa akon madamo nga mga karwahe nasaka ko ang mataas nga mga bukid, ang putokputokan sang mga bukid sang Lebanon. Ginpangtapas ko ang iya pinakamataas nga sedro kag pinakamaayo nga sipres.[e] Nakaabot ako sa putokputokan sini nga may madabong nga kakahuyan. 25 Nagpakutkot ako sang mga bubon sa iban nga mga lugar,[f] kag nag-inom halin sa sini nga mga bubon. Sa akon nga pag-agi, nagmala ang mga sapa sa Egipto.’

26 “Matuod nga ginpangguba mo ang napaderan nga mga banwa. Pero wala ka bala nakahibalo nga madugay ko na ini nga ginpat-od? Dugay ko na ini nga ginplano nga matabo, kag karon ginatuman ko na ini. 27 Ang mga pumuluyo sang mga banwa nga ginpangguba mo nadulaan sang kusog; nahadlok sila kag nahuy-an. Pareho sila sa mga hilamon sa latagon nga dali lang malaya ukon sa mga hilamon nga nagatubo sa atop sang balay, nga sang pag-ulhot nalaya dayon.

28 “Pero nahibaluan ko ang tanan parte sa imo, kon diin ka nagatiner, ukon diin ka nagahalin ukon nagakadto, kag kon ano ang imo kaakig sa akon. 29 Tungod kay nabatian ko ang imo kaakig sa akon kag ang imo pagpabugal, kaw-itan ko ang imo ilong kag busalan ang imo baba, kag guyuron pabalik sa imo ginhalinan, sa dalan nga imo gin-agyan.”

30 Dayon nagsiling si Isaias kay Hezekia, “Amo ini ang tanda nga proteksyunan sang Ginoo ang Jerusalem sa mga taga-Asiria: Karon nga tuig ang inyo kaunon amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo lang, kag sa sunod nga tuig amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo sa gintubuan man sadto. Pero sa ikatatlo nga tuig makatanom na kamo sang uyas kag makaani. Makatanom man kamo sang mga ubas kag makakaon sang bunga sini. 31 Sa liwat, ang mga nagkalabilin nga buhi sa Juda magauswag pareho sa tanom nga nagapanggamot sing madalom kag nagapamunga. 32 Kay may magakalabilin nga buhi nga magalalapta halin sa Jerusalem, sa Bukid sang Zion. Siguraduhon gid sang Ginoo nga Makagagahom nga matuman ini.

33 “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo parte sa hari sang Asiria: Indi siya makasulod sa siyudad sang Jerusalem ukon makapana sini. Indi siya makapalapit nga may taming ukon makapalibot sa mga pader sang siyudad sa pagkibon sini. 34 Magabalik siya sa iya ginhalinan, sa dalan nga iya gin-agyan. Ako, ang Ginoo, nagasiling nga indi gid siya makasulod sa sini nga siyudad. 35 Protektaran kag luwason ko ini nga siyudad para sa akon kadungganan kag tungod sa akon promisa kay David nga akon alagad.”

36 Dayon nagkadto ang anghel sang Ginoo sa kampo sang mga taga-Asiria kag ginpatay niya ang 185,000 ka soldado. Pagkaaga, pagbugtaw sang mga nagkalabilin nga buhi, nakita nila ang madamo nga mga bangkay. 37 Tungod sini, nagpauli si Senakerib sa Nineve kag didto nagtiner.

38 Isa ka adlaw, samtang nagasimba si Senakerib sa templo sang iya dios nga si Nisroc, ginpatay siya paagi sa espada sang iya duha ka anak nga lalaki nga sila ni Adramelec kag Sharezer, kag dayon nagpalagyo sila sa Ararat. Ang isa niya ka anak nga si Esarhadon amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Notas al pie

  1. 37:3 ginasilutan: ukon, ginainsultuhan.
  2. 37:7 Patalangon ko: sa literal, Pasudlan ko sang espiritu.
  3. 37:9 Etiopia: sa Hebreo, Cush.
  4. 37:22 mga pumuluyo sang Zion: sa literal, birhen nga anak nga babayi sang Zion.
  5. 37:24 sedro… sipres: mga klase ini sang mga kahoy.
  6. 37:25 sa iban nga mga lugar: Ara ini sa Dead Sea Scrolls, pero wala sa Masoretic Text.

New International Reader's Version

Isaiah 37

Isaiah Prophesies That Jerusalem Will Be Saved

1When King Hezekiah heard what the field commander had said, he tore his clothes. He put on the rough clothing people wear when they’re sad. Then he went into the Lord’s temple. Hezekiah sent Eliakim, who was in charge of the palace, to Isaiah the prophet, the son of Amoz. He also sent the leading priests and Shebna the secretary to him. All of them were wearing rough clothing. They told Isaiah, “Hezekiah says, ‘Today we’re in great trouble. The Lord is warning us. He’s bringing shame on us. Sometimes babies come to the moment when they should be born. But their mothers aren’t strong enough to give birth to them. Today we are like those mothers. We aren’t strong enough to save ourselves. Perhaps the Lord your God will hear everything the field commander has said. His master, the king of Assyria, has sent him to make fun of the living God. Maybe the Lord your God will punish him for what he has heard him say. So pray for the remaining people who are still alive here.’ ”

King Hezekiah’s officials came to Isaiah. Then he said to them, “Tell your master, ‘The Lord says, “Do not be afraid of what you have heard. The officers who are under the king of Assyria have spoken evil things against me. Listen! I will send him news from his own country. It will make him want to return home. There I will have him cut down by a sword.” ’ ”

The field commander heard that the king of Assyria had left Lachish. So the commander pulled his troops back from Jerusalem. He went to join the king. He found out that the king was fighting against Libnah.

During that time Sennacherib received a report. He was told that Tirhakah was marching out to fight against him. Tirhakah was the king of Cush. When Sennacherib heard the report, he sent messengers again to Hezekiah with a letter. It said, 10 “Tell Hezekiah, the king of Judah, ‘Don’t let the god you depend on trick you. He says, “Jerusalem will not be handed over to the king of Assyria.” But don’t believe him. 11 I’m sure you have heard about what the kings of Assyria have done to all the other countries. They have destroyed them completely. So do you think you will be saved? 12 The kings who ruled before me destroyed many nations. Did the gods of those nations save them? Did the gods of Gozan, Harran or Rezeph save them? What about the gods of the people of Eden who were in Tel Assar? 13 Where is the king of Hamath? Where is the king of Arpad? Where are the kings of Lair, Sepharvaim, Hena and Ivvah?’ ”

Hezekiah Prays to the Lord

14 When Hezekiah received the letter from the messengers, he read it. Then he went up to the Lord’s temple. There he spread the letter out in front of the Lord. 15 Hezekiah prayed to the Lord. He said, 16 Lord who rules over all, you are the God of Israel. You sit on your throne between the cherubim. You alone are God over all the kingdoms on earth. You have made heaven and earth. 17 Listen, Lord. Hear us. Open your eyes, Lord. Look at the trouble we’re in. Listen to what Sennacherib is saying. You are the living God. And he dares to make fun of you!

18 Lord, it’s true that the kings of Assyria have completely destroyed many nations and their lands. 19 They have thrown the statues of the gods of those nations into the fire. And they have destroyed them. That’s because they weren’t really gods at all. They were nothing but statues made out of wood and stone. They were made by human hands. 20 Lord our God, save us from the power of Sennacherib. Then all the kingdoms of the earth will know that you are the only God.”

Sennacherib Falls From Power

21 Isaiah sent a message to Hezekiah. Isaiah said, “The Lord is the God of Israel. He says, ‘You have prayed to me about Sennacherib, the king of Assyria. 22 So here is the message the Lord has spoken against him. The Lord is telling him,

“ ‘ “You will not win the battle over Zion.
    Its people hate you and make fun of you.
The people of Jerusalem lift up their heads proudly
    as you run away.
23 Who have you laughed at?
    Who have you spoken evil things against?
    Who have you raised your voice against?
Who have you looked at so proudly?
    You have done it against me.
    I am the Holy One of Israel!
24 Through your messengers
    you have laughed at me again and again.
And you have said,
    ‘I have many chariots.
With them I have climbed to the tops of the mountains.
    I’ve climbed the highest mountains in Lebanon.
I’ve cut down its tallest cedar trees.
    I’ve cut down the best of its juniper trees.
I’ve reached its farthest mountains.
    I’ve reached its finest forests.
25 I’ve dug wells in other lands.
    I’ve drunk the water from them.
I’ve walked through all the streams of Egypt.
    I’ve dried up every one of them.’

26 “ ‘ “But I, the Lord, say, ‘Haven’t you heard what I have done?
    Long ago I arranged for you to do this.
In days of old I planned it.
    Now I have made it happen.
You have turned cities with high walls
    into piles of stone.
27 Their people do not have any power left.
    They are troubled and put to shame.
They are like plants in the field.
    They are like new green plants.
They are like grass that grows on a roof.
    It dries up before it is completely grown.

28 “ ‘ “ ‘But I know where you are.
    I know when you come and go.
    I know how very angry you are with me.
29 You roar against me and brag.
    And I have heard your bragging.
So I will put my hook in your nose.
    I will put my bit in your mouth.
And I will make you go home
    by the same way you came.’ ” ’ ”

30 The Lord said, “Hezekiah, here is a sign for you.

“This year you will eat what grows by itself.
    Next year you will eat what grows from that.
But in the third year you will plant your crops and gather them in.
    You will plant your grapevines and eat their fruit.
31 The people of the kingdom of Judah who are still alive will be like plants.
    Once more they will put down roots and produce fruit.
32 Out of Jerusalem will come the people who remain.
    Out of Mount Zion will come those who are still left alive.
My great love will make sure that happens.
    I rule over all.

33 “Here is a message from me about the king of Assyria. I say,

“ ‘He will not enter this city.
    He will not even shoot an arrow at it.
He will not come near it with a shield.
    He will not build a ramp in order to climb over its walls.
34 By the way that he came he will go home.
    He will not enter this city,’
    announces the Lord.
35 ‘I will guard this city and save it.
    I will do it for myself.
    And I will do it for my servant David.’ ”

36 Then the angel of the Lord went into the camp of the Assyrians. He put to death 185,000 soldiers there. The people of Jerusalem got up the next morning. They looked out and saw all the dead bodies. 37 So Sennacherib, the king of Assyria, took the army tents down. Then he left. He returned to Nineveh and stayed there.

38 One day Sennacherib was worshiping in the temple of his god Nisrok. His sons Adrammelek and Sharezer killed him with their swords. Then they escaped to the land of Ararat. Esarhaddon became the next king after his father Sennacherib.