Ang Pulong Sang Dios

Isaias 37

Nagpalaygay si Haring Hezekia kay Isaias

1Sang pagkabati ni Haring Hezekia sa ginbalita sa iya, gin-gisi niya ang iya bayo kag nagsuksok sang sako sa pagpakita sang iya pagpangasubo, kag nagkadto siya sa templo sang Ginoo. Ginpakadto niya kay Isaias nga anak ni Amoz sila ni Eliakim nga administrador sang palasyo, si Shebna nga sekretaryo, kag ang mga nagapangulo nga mga pari. Tanan sila nagasuksok sang sako.

Pag-abot nila kay Isaias, nagsiling sila sa iya, “Amo ini ang ginasiling ni Hezekia: Nagaantos kita sa sini nga tion; ginasilutan[a] kag ginapakahuy-an kita. Pareho kita sa manugbata nga wala na sing kusog sa pagbun-a sang iya bata. Ginsugo sang hari sang Asiria ang iya kumander sa pagyaguta sa buhi nga Dios. Basi pa lang talupangdon sang Ginoo nga imo Dios ang ginsiling sang kumander kag silutan siya sa iya mga ginhambal. Gani magpangamuyo ka para sa aton nga nagkalabilin.”

Pagkatapos hambal sang mga opisyal nga ginpadala ni Haring Hezekia, nagsiling si Isaias sa ila, “Hambali ninyo ang inyo agalon nga si Haring Hezekia nga amo ini ang ginasiling sang Ginoo: Indi ka magkahadlok sa imo nabatian nga pagyaguta sa akon sang mga bata-bata sang hari sang Asiria. Pamati! Patalangon ko[b] ang hari sang Asiria. Makabati siya sang balita nga makapabalik sa iya sa iya nasyon. Kag didto ipapatay ko siya paagi sa espada.”

Nagpamahog Liwat ang Asiria

Karon, sang mabatian sang kumander sang mga soldado sang Asiria nga naghalin na sa Lakish ang ila hari kag nagpakig-away sa Libna, nagkadto siya didto. Nabalitaan ni Haring Senakerib sang Asiria nga si Haring Tirhaka sang Etiopia[c] nagapadulong sa pagpakig-away sa iya. Pagkabati niya sini, nagpadala siya sang mga mensahero kay Hezekia sa pagsiling sini: 10 “Indi ka magpatunto sa dios nga imo ginasaligan kon magsiling siya, ‘Ang Jerusalem indi pag-itugyan sa kamot sang hari sang Asiria.’ 11 Pamati! Ikaw mismo ang nakabati kon ano ang ginhimo sang mga hari sang Asiria sa halos tanan nga nasyon. Ginlaglag nila sila sing bug-os. Kag ikaw, nagahunahuna ka bala nga makaluwas ka? 12 Ginpanglaglag sang akon mga katigulangan ang mga banwa sang Gozan, Haran, Rezef, kag ang katawhan sang Eden nga ara sa Telasar. Naluwas bala sila sang ila mga dios? 13 May nahimo bala ang mga hari sang Hamat, Arpad, Sefarvaim, Hena, kag Iva.”

Ang Pangamuyo ni Hezekia

14 Pagkatapos basa ni Hezekia sa sulat nga ginhatag sa iya sang mga mensahero, nagkadto siya sa templo sang Ginoo kag ginhumlad ang sulat sa presensya sang Ginoo. 15 Dayon nagpangamuyo siya, 16 Ginoo nga Makagagahom, Dios sang Israel nga nagapungko sa trono sa tunga-tunga sang mga kerubin, ikaw lang ang Dios nga nagadumala sa tanan nga ginharian diri sa kalibutan. Ginhimo mo ang kalangitan kag ang kalibutan. 17 Ginoo, pamatii kag tan-awa ang nagakalatabo. Pamatii ang tanan nga ginsiling ni Senakerib sa pagyaguta sa imo, O buhi nga Dios. 18 Matuod, Ginoo, nga ginpanglaglag sang mga hari sang Asiria ang madamo nga mga nasyon, 19 pati ang ila sini mga dios-dios paagi sa paghaboy sini sa kalayo. Kay indi ini matuod nga mga dios kundi mga bato lang kag mga kahoy nga ginhimo sang tawo. 20 Gani karon, Ginoo nga amon Dios, luwasa kami sa kamot sang Asiria, agod ang tanan nga ginharian diri sa kalibutan makahibalo nga ikaw lang, Ginoo, ang Dios.”

Ang Pagkalaglag ni Haring Senakerib sang Asiria

21 Dayon nagpadala si Isaias nga anak ni Amoz sang sini nga mensahi kay Hezekia: Amo ini ang ginasiling sang Ginoo, ang Dios sang Israel: Tungod kay nagpangamuyo ka parte kay Haring Senakerib sang Asiria, 22 amo ini ang ginasiling sang Ginoo kontra sa iya: “Ginakadlawan kag ginatamay ka sang mga pumuluyo sang Zion,[d] ang siyudad sang Jerusalem. Nagalungo-lungo sila sa pagyaguta sa imo samtang nagapalagyo ka. 23 Sin-o bala ang imo gin-insulto kag ginpasipalahan? Sin-o bala ang ginpataasan mo sang imo tingog kag ginpabugalan? Indi bala ako, ang Balaan nga Dios sang Israel? 24 Paagi sa imo mga alagad, ginyaguta mo ako. Nagsiling ka pa, ‘Paagi sa akon madamo nga mga karwahe nasaka ko ang mataas nga mga bukid, ang putokputokan sang mga bukid sang Lebanon. Ginpangtapas ko ang iya pinakamataas nga sedro kag pinakamaayo nga sipres.[e] Nakaabot ako sa putokputokan sini nga may madabong nga kakahuyan. 25 Nagpakutkot ako sang mga bubon sa iban nga mga lugar,[f] kag nag-inom halin sa sini nga mga bubon. Sa akon nga pag-agi, nagmala ang mga sapa sa Egipto.’

26 “Matuod nga ginpangguba mo ang napaderan nga mga banwa. Pero wala ka bala nakahibalo nga madugay ko na ini nga ginpat-od? Dugay ko na ini nga ginplano nga matabo, kag karon ginatuman ko na ini. 27 Ang mga pumuluyo sang mga banwa nga ginpangguba mo nadulaan sang kusog; nahadlok sila kag nahuy-an. Pareho sila sa mga hilamon sa latagon nga dali lang malaya ukon sa mga hilamon nga nagatubo sa atop sang balay, nga sang pag-ulhot nalaya dayon.

28 “Pero nahibaluan ko ang tanan parte sa imo, kon diin ka nagatiner, ukon diin ka nagahalin ukon nagakadto, kag kon ano ang imo kaakig sa akon. 29 Tungod kay nabatian ko ang imo kaakig sa akon kag ang imo pagpabugal, kaw-itan ko ang imo ilong kag busalan ang imo baba, kag guyuron pabalik sa imo ginhalinan, sa dalan nga imo gin-agyan.”

30 Dayon nagsiling si Isaias kay Hezekia, “Amo ini ang tanda nga proteksyunan sang Ginoo ang Jerusalem sa mga taga-Asiria: Karon nga tuig ang inyo kaunon amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo lang, kag sa sunod nga tuig amo ang mga bunga sang mga tanom nga nagtubo sa gintubuan man sadto. Pero sa ikatatlo nga tuig makatanom na kamo sang uyas kag makaani. Makatanom man kamo sang mga ubas kag makakaon sang bunga sini. 31 Sa liwat, ang mga nagkalabilin nga buhi sa Juda magauswag pareho sa tanom nga nagapanggamot sing madalom kag nagapamunga. 32 Kay may magakalabilin nga buhi nga magalalapta halin sa Jerusalem, sa Bukid sang Zion. Siguraduhon gid sang Ginoo nga Makagagahom nga matuman ini.

33 “Amo ini ang ginasiling sang Ginoo parte sa hari sang Asiria: Indi siya makasulod sa siyudad sang Jerusalem ukon makapana sini. Indi siya makapalapit nga may taming ukon makapalibot sa mga pader sang siyudad sa pagkibon sini. 34 Magabalik siya sa iya ginhalinan, sa dalan nga iya gin-agyan. Ako, ang Ginoo, nagasiling nga indi gid siya makasulod sa sini nga siyudad. 35 Protektaran kag luwason ko ini nga siyudad para sa akon kadungganan kag tungod sa akon promisa kay David nga akon alagad.”

36 Dayon nagkadto ang anghel sang Ginoo sa kampo sang mga taga-Asiria kag ginpatay niya ang 185,000 ka soldado. Pagkaaga, pagbugtaw sang mga nagkalabilin nga buhi, nakita nila ang madamo nga mga bangkay. 37 Tungod sini, nagpauli si Senakerib sa Nineve kag didto nagtiner.

38 Isa ka adlaw, samtang nagasimba si Senakerib sa templo sang iya dios nga si Nisroc, ginpatay siya paagi sa espada sang iya duha ka anak nga lalaki nga sila ni Adramelec kag Sharezer, kag dayon nagpalagyo sila sa Ararat. Ang isa niya ka anak nga si Esarhadon amo ang nagbulos sa iya bilang hari.

Notas al pie

  1. 37:3 ginasilutan: ukon, ginainsultuhan.
  2. 37:7 Patalangon ko: sa literal, Pasudlan ko sang espiritu.
  3. 37:9 Etiopia: sa Hebreo, Cush.
  4. 37:22 mga pumuluyo sang Zion: sa literal, birhen nga anak nga babayi sang Zion.
  5. 37:24 sedro… sipres: mga klase ini sang mga kahoy.
  6. 37:25 sa iban nga mga lugar: Ara ini sa Dead Sea Scrolls, pero wala sa Masoretic Text.

The Message

Isaiah 37

The Only God There Is

11-2 When King Hezekiah heard the report, he also tore his clothes and dressed in rough, penitential burlap gunnysacks, and went into the sanctuary of God. He sent Eliakim the palace administrator, Shebna the secretary, and the senior priests, all of them also dressed in penitential burlap, to the prophet Isaiah son of Amoz.

3-4 They said to him, “Hezekiah says, ‘This is a black day. We’re in crisis. We’re like pregnant women without even the strength to have a baby! Do you think your God heard what the Rabshekah said, sent by his master the king of Assyria to mock the living God? And do you think your God will do anything about it? Pray for us, Isaiah. Pray for those of us left here holding the fort!’”

5-7 Then King Hezekiah’s servants came to Isaiah. Isaiah said, “Tell your master this, ‘God’s Message: Don’t be upset by what you’ve heard, all those words the servants of the Assyrian king have used to mock me. I personally will take care of him. I’ll arrange it so that he’ll get a rumor of bad news back home and rush home to take care of it. And he’ll die there. Killed—a violent death.’”

The Rabshekah left and found the king of Assyria fighting against Libnah. (He had gotten word that the king had left Lachish.)

9-13 Just then the Assyrian king received an intelligence report on King Tirhakah of Ethiopia: “He is on his way to make war on you.”

On hearing that, he sent messengers to Hezekiah with instructions to deliver this message: “Don’t let your God, on whom you so naively lean, deceive you, promising that Jerusalem won’t fall to the king of Assyria. Use your head! Look around at what the kings of Assyria have done all over the world—one country after another devastated! And do you think you’re going to get off? Have any of the gods of any of these countries ever stepped in and saved them, even one of these nations my predecessors destroyed—Gozan, Haran, Rezeph, and the people of Eden who lived in Telassar? Look around. Do you see anything left of the king of Hamath, the king of Arpad, the king of the city of Sepharvaim, the king of Hena, the king of Ivvah?”

14 Hezekiah took the letter from the hands of the messengers and read it. Then he went into the sanctuary of God and spread the letter out before God.

15-20 Then Hezekiah prayed to God: “God-of-the-Angel-Armies, enthroned over the cherubim-angels, you are God, the only God there is, God of all kingdoms on earth. You made heaven and earth. Listen, O God, and hear. Look, O God, and see. Mark all these words of Sennacherib that he sent to mock the living God. It’s quite true, O God, that the kings of Assyria have devastated all the nations and their lands. They’ve thrown their gods into the trash and burned them—no great achievement since they were no-gods anyway, gods made in workshops, carved from wood and chiseled from rock. An end to the no-gods! But now step in, O God, our God. Save us from him. Let all the kingdoms of earth know that you and you alone are God.”

21-25 Then Isaiah son of Amoz sent this word to Hezekiah: “God’s Message, the God of Israel: Because you brought King Sennacherib of Assyria to me in prayer, here is my answer, God’s answer:

“‘She has no use for you, Sennacherib, nothing but contempt,
    this virgin daughter Zion.
She spits at you and turns on her heel,
    this daughter Jerusalem.

“‘Who do you think you’ve been mocking and reviling
    all these years?
Who do you think you’ve been jeering
    and treating with such utter contempt
All these years?
    The Holy of Israel!
You’ve used your servants to mock the Master.
    You’ve bragged, “With my fleet of chariots
I’ve gone to the highest mountain ranges,
    penetrated the far reaches of Lebanon,
Chopped down its giant cedars,
    its finest cypresses.
I conquered its highest peak,
    explored its deepest forest.
I dug wells
    and drank my fill.
I emptied the famous rivers of Egypt
    with one kick of my foot.

26-27 “‘Haven’t you gotten the news
    that I’ve been behind this all along?
This is a longstanding plan of mine
    and I’m just now making it happen,
using you to devastate strong cities,
    turning them into piles of rubble
and leaving their citizens helpless,
    bewildered, and confused,
drooping like unwatered plants,
    stunted like withered seedlings.

28-29 “‘I know all about your pretentious poses,
    your officious comings and goings,
    and, yes, the tantrums you throw against me.
Because of all your wild raging against me,
    your unbridled arrogance that I keep hearing of,
I’ll put my hook in your nose
    and my bit in your mouth.
I’ll show you who’s boss. I’ll turn you around
    and take you back to where you came from.

30-32 “‘And this, Hezekiah, will be your confirming sign: This year’s crops will be slim pickings, and next year it won’t be much better. But in three years, farming will be back to normal, with regular sowing and reaping, planting and harvesting. What’s left of the people of Judah will put down roots and make a new start. The people left in Jerusalem will get moving again. Mount Zion survivors will take hold again. The zeal of God-of-the-Angel-Armies will do all this.’

33-35 “Finally, this is God’s verdict on the king of Assyria:

“‘Don’t worry, he won’t enter this city,
    won’t let loose a single arrow,
Won’t brandish so much as one shield,
    let alone build a siege ramp against it.
He’ll go back the same way he came.
    He won’t set a foot in this city.
        God’s Decree.
I’ve got my hand on this city
    to save it,
Save it for my very own sake,
    but also for the sake of my David dynasty.’”

36-38 Then the Angel of God arrived and struck the Assyrian camp—185,000 Assyrians died. By the time the sun came up, they were all dead—an army of corpses! Sennacherib, king of Assyria, got out of there fast, back home to Nineveh. As he was worshiping in the sanctuary of his god Nisroch, he was murdered by his sons Adrammelech and Sharezer. They escaped to the land of Ararat. His son Esar-haddon became the next king.