Ang Pulong Sang Dios

Isaias 1

1Ini nga libro parte sa ginpahayag sang Dios kay Isaias nga anak ni Amoz. Ini parte sa Juda kag Jerusalem sadtong panahon nga naghari sa Juda si Uzia, dayon si Jotam, si Ahaz, kag si Hezekia.

Ang Makasasala nga Nasyon

Pamati, langit kag duta, kay nagsiling ang Ginoo, “Ginsagod ko kag ginpadako ang mga Israelinhon nga akon mga anak, pero nagbato sila sa akon. Bisan gani ang mga baka nakakilala sang ila agalon, ang mga asno nakatultol sang pasungan nga ginapakan-an sa ila sang ila agalon, pero ang Israel nga akon katawhan wala nakakilala sa akon.”

Makasasala sila nga nasyon, katawhan nga puno sang kalautan, kaliwat sang mga manughimo sang malaot kag manughalit. Ginsikway nila kag ginyaguta ang Ginoo, ang Balaan nga Dios sang Israel, kag nagtalikod sila sa iya.

Mga taga-Israel, ngaa nagapadayon kamo sa pagrebelde? Gusto pa bala ninyo nga silutan? Pareho kamo sa tawo nga ang iya ulo puro na lang pilas kag ang iya tagipusuon puno sang kasakit. Halin sa ulo hasta sa dapadapa wala gid sang bahin nga maayo, puro na lang pilas, lagob kag hubag. Wala ini nahugasan, ukon nabugkusan, ukon nabulong.

Nangin mamingaw ang inyo nga nasyon; ang inyo mga banwa nagkalasunog. Samtang nagatulok kamo, ginapanguha sang taga-iban nga lugar ang mga bunga sang mga tanom sa inyo mga uma. Ginalaglag nila ang inyo duta hasta nga indi na ini mapuslan. Wala sing may nabilin kundi ang Zion.[a] Pareho siya sa palasilungan sa talamnan sang ubas ukon sang payag-payag sa talamnan sang pipino nga amo lang ang nagatindog. Pareho man siya sang siyudad nga ginakibon sang mga kaaway. Kon ang Ginoo nga Makagagahom wala sing may ginbilin sa aton nga buhi, pareho na kuntani kita sa Sodom kag Gomora.

10 Kamo nga mga manugdumala kag mga katawhan sang Jerusalem, nga pareho sa mga taga- Sodom kag Gomora, pamatii ninyo ang pulong kag kasuguan sang Ginoo nga aton Dios. 11 Nagasiling siya, “Baliwala sa akon ang madamo ninyo nga mga halad. Natak-an na ako sang inyo mga halad nga ginasunog—ang mga karnero kag ang tambok sang mga sapat nga inyo ginpatambok. Wala ako nalipay sa dugo sang mga turo nga baka, mga karnero, kag mga kanding. 12 Sin-o bala ang nagsugo sa inyo nga dal-on ninyo ini tanan kon magsimba kamo sa akon? Sin-o bala ang nagsugo sa inyo nga maglapak sa akon templo? 13 Mag-untat na kamo sa pagdala sang mga halad nga wala sing pulos. Ginakangil-aran ko ang inyo insenso. Indi ko na maagwanta ang inyo mga pagtilipon kon Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan kag kon Adlaw nga Inugpahuway, kay bisan nagatipon kamo nagahimo kamo sang kalainan. 14 Ginakaugtan ko ang inyo mga Piesta sang Pag-umpisa sang Bulan kag iban pa ninyo nga mga piesta. Nangin pabug-at ini sa akon; indi ko ini maagwanta.

15 “Kon magpangamuyo kamo indi ako magsapak sa inyo. Indi ako mamati bisan makapila pa kamo magpangamuyo, tungod kay madamo kamo sang ginpamatay nga tawo. 16 Magpakatinlo kamo! Mag-untat na kamo sa paghimo sang malain sa akon atubangan. 17 Magtuon kamo sa paghimo sang maayo, kag paluntara ninyo ang hustisya. Sabdunga ninyo ang mga nagapamigos,[b] kag depensahi ninyo ang kinamatarong sang mga ilo kag mga balo nga babayi.”

18 Nagasiling pa ang Ginoo, “Dali kamo, husayon naton ini. Bisan ano kahigko sang inyo mga sala, limpyuhan ko ina agod mangin matinlo kamo. 19 Kon magtuman lang kamo sa akon, pakamaayuhon ko gid kamo.[c] 20 Pero kon magsupak kamo kag magrebelde, sigurado gid nga magkalamatay kamo. Matabo gid ini, kay ako, ang Ginoo, ang nagasiling sini.”

Ang Makasasala nga Siyudad

21 Tan-awa bala ninyo ang siyudad sang Jerusalem. Sadto anay matutom, pero subong pareho na sa babayi nga nagabaligya sang iya lawas. Sang una matarong nga mga tawo ang nagaestar dira, pero subong mga manugpatay. 22 Jerusalem, sang una bilidhon ka pareho sa pilak, pero subong wala na sing pulos. Sadto anay pareho ka sang puro nga bino, pero subong nasimbugan na sang tubig. 23 Ang imo mga pangulo mga rebelde kag kaupod sang mga makawat. Gusto nila permi nga may lagay, kag nagapangayo sila sang mga regalo. Wala nila ginadepensahan ang kinamatarong sang mga ilo kag wala nila ginapamatian ang reklamo sang mga balo nga babayi.

24 Gani nagasiling ang Ginoo, ang Makagagahom nga Ginoo sang Israel: “Magatimalos ako sa inyo nga mga taga-Jerusalem, nga akon mga kaaway, agod indi na ako matublag sa inyo ginahimo. 25 Silutan ko kamo agod malimpyuhan kamo, pareho sa pilak nga ginapapuraw sa kalayo. 26 Hatagan ko kamo liwat sang mga pangulo kag mga manuglaygay nga pareho sang una. Kag sa ulihi ang inyo siyudad pagatawgon nga siyudad sang mga matarong kag matutom nga mga tawo.”

27 Paagi sa matarong nga paghukom sang Dios, luwason niya ang Jerusalem[d] kag ang mga pumuluyo sini nga nagahinulsol. 28 Pero pagalaglagon niya ang mga malinapason kag mga makasasala, nga nagasikway sa Ginoo.

29 Mahuy-an kamo nga mga taga-Jerusalem tungod sa inyo pagsimba sa mga kahoy nga terebinto kag sa mga pinili ninyo nga mga katamnan. 30 Mangin pareho kamo sa kahoy nga terebinto nga nagakalaya, kag sa katamnan nga wala mabunyagi. 31 Ang mga gamhanan sa inyo mangin pareho sa mamala nga kahoy nga madali lang masunog, kag ang ila malaot nga mga binuhatan mangin pareho sa igrab nga amo ang magasunog sa ila, kag wala sing may makapauntat sina nga kalayo.

Notas al pie

  1. 1:8 Zion: sa Hebreo, anak nga babayi sang Zion. Ang Zion amo man ang Jerusalem.
  2. 1:17 Sabdunga ninyo ang mga nagapamigos: ukon, Buligi ninyo ang mga ginapigos.
  3. 1:19 pakamaayuhon ko gid kamo: ukon, makakaon kamo sang pinakamaayo nga mga produkto sang duta.
  4. 1:27 Jerusalem: sa Hebreo, Zion.

The Message

Isaiah 1

Messages of Judgment

Quit Your Worship Charades

1The vision that Isaiah son of Amoz saw regarding Judah and Jerusalem during the times of the kings of Judah: Uzziah, Jotham, Ahaz, and Hezekiah.

2-4 Heaven and earth, you’re the jury.
    Listen to God’s case:
“I had children and raised them well,
    and they turned on me.
The ox knows who’s boss,
    the mule knows the hand that feeds him,
But not Israel.
    My people don’t know up from down.
Shame! Misguided God-dropouts,
    staggering under their guilt-baggage,
Gang of miscreants,
    band of vandals—
My people have walked out on me, their God,
    turned their backs on The Holy of Israel,
    walked off and never looked back.

5-9 “Why bother even trying to do anything with you
    when you just keep to your bullheaded ways?
You keep beating your heads against brick walls.
    Everything within you protests against you.
From the bottom of your feet to the top of your head,
    nothing’s working right.
Wounds and bruises and running sores—
    untended, unwashed, unbandaged.
Your country is laid waste,
    your cities burned down.
Your land is destroyed by outsiders while you watch,
    reduced to rubble by barbarians.
Daughter Zion is deserted—
    like a tumbledown shack on a dead-end street,
Like a tarpaper shanty on the wrong side of the tracks,
    like a sinking ship abandoned by the rats.
If God-of-the-Angel-Armies hadn’t left us a few survivors,
    we’d be as desolate as Sodom, doomed just like Gomorrah.

10 “Listen to my Message,
    you Sodom-schooled leaders.
Receive God’s revelation,
    you Gomorrah-schooled people.

11-12 “Why this frenzy of sacrifices?”
    God’s asking.
“Don’t you think I’ve had my fill of burnt sacrifices,
    rams and plump grain-fed calves?
Don’t you think I’ve had my fill
    of blood from bulls, lambs, and goats?
When you come before me,
    whoever gave you the idea of acting like this,
Running here and there, doing this and that—
    all this sheer commotion in the place provided for worship?

13-17 “Quit your worship charades.
    I can’t stand your trivial religious games:
Monthly conferences, weekly Sabbaths, special meetings—
    meetings, meetings, meetings—I can’t stand one more!
Meetings for this, meetings for that. I hate them!
    You’ve worn me out!
I’m sick of your religion, religion, religion,
    while you go right on sinning.
When you put on your next prayer-performance,
    I’ll be looking the other way.
No matter how long or loud or often you pray,
    I’ll not be listening.
And do you know why? Because you’ve been tearing
    people to pieces, and your hands are bloody.
Go home and wash up.
    Clean up your act.
Sweep your lives clean of your evildoings
    so I don’t have to look at them any longer.
Say no to wrong.
    Learn to do good.
Work for justice.
    Help the down-and-out.
Stand up for the homeless.
    Go to bat for the defenseless.

Let’s Argue This Out

18-20 “Come. Sit down. Let’s argue this out.”
    This is God’s Message:
“If your sins are blood-red,
    they’ll be snow-white.
If they’re red like crimson,
    they’ll be like wool.
If you’ll willingly obey,
    you’ll feast like kings.
But if you’re willful and stubborn,
    you’ll die like dogs.”
That’s right. God says so.

Those Who Walk Out on God

21-23 Oh! Can you believe it? The chaste city
    has become a whore!
She was once all justice,
    everyone living as good neighbors,
And now they’re all
    at one another’s throats.
Your coins are all counterfeits.
    Your wine is watered down.
Your leaders are turncoats
    who keep company with crooks.
They sell themselves to the highest bidder
    and grab anything not nailed down.
They never stand up for the homeless,
    never stick up for the defenseless.

24-31 This Decree, therefore, of the Master, God-of-the-Angel-Armies,
    the Strong One of Israel:
“This is it! I’ll get my oppressors off my back.
    I’ll get back at my enemies.
I’ll give you the back of my hand,
    purge the junk from your life, clean you up.
I’ll set honest judges and wise counselors among you
    just like it was back in the beginning.
Then you’ll be renamed
    City-That-Treats-People-Right, the True-Blue City.”
God’s right ways will put Zion right again.
    God’s right actions will restore her penitents.
But it’s curtains for rebels and God-traitors,
    a dead end for those who walk out on God.
“Your dalliances in those oak grove shrines
    will leave you looking mighty foolish,
All that fooling around in god and goddess gardens
    that you thought was the latest thing.
You’ll end up like an oak tree
    with all its leaves falling off,
Like an unwatered garden,
    withered and brown.
‘The Big Man’ will turn out to be dead bark and twigs,
    and his ‘work,’ the spark that starts the fire
That exposes man and work both
    as nothing but cinders and smoke.”