Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 19

1Mas maayo ang imol nga nagakabuhi sing matarong sang sa buang-buang nga butigon.

Indi maayo nga maukod ka nga wala ka sing may nahibaluan. Indi man maayo nga magpadasodaso ka kay dali ka makahimo sing sayop.

May mga tawo nga ginahalitan nila ang ila kaugalingon tungod sang ila kabuangan, kag ang Ginoo pa ang ila ginabasol.

Ang manggaranon madamo sing abyan, pero ang imol ginabayaan sang iya mga abyan.

Ang butigon nga saksi pagasilutan, kag ang bisan sin-o nga nagabutig indi makaluwas sa silot.

Madamo ang nagapakig-abyan sa mga kilala nga mga tawo agod ayuhan sila, kag ang tanan nagapakig-abyan sa mga mahinatagon.

Kon imol ka, wala ka ginasapak sang imo mga paryente, kag mas labi na gid sang imo mga abyan. Kon ginakinahanglan mo sila, indi mo sila makita.

Ang tawo nga nagatinguha nga magmaalamon nagakabalaka sa iya kaugalingon, kag ini nga tawo magauswag.

Ang butigon nga saksi pagasilutan, kag ang bisan sin-o nga nagabutig malaglag.

10 Indi bagay sa buang-buang nga tawo nga magkabuhi nga manggaranon, kag mas labi na gid nga indi bagay sa ulipon nga maggahom sa mga manugdumala.

11 Kon mapinasensyahon ka, nagapakita lang nga maalamon ka. Kag kon nagapatawad ka sa nakasala sa imo, makahatag ini sang kadungganan sa imo.

12 Ang kaakig sang hari pareho sa ngurob sang leon, pero ang iya kaayo pareho sa tun-og nga nagahatag sang tubig sa mga tanom.

13 Ang buang-buang nga anak makadala sang kalaglagan sa iya amay. Ang asawa nga permi lang nagabais sa iya bana makaulugot pareho sa nagatinulo nga atop.

14 Mapanubli sa ginikanan ang balay kag ang iban pa nga pagkabutang, pero ang Ginoo lang ang makahatag sang maalamon nga asawa.

15 Kon matamad ka kag sagi lang katulog, magutman ka.

16 Ang tawo nga nagatuman sa mga sugo sang Dios padayon nga magakabuhi, pero ang wala nagatuman mapatay.

17 Kon maghatag ka sa mga imol, pareho lang nga nagapahulam ka sa Ginoo, kay magabayad ang Ginoo sa imo.

18 Disiplinaha ang imo mga bata samtang may panahon pa. Kon wala mo sila ginadisiplina, ginaguba mo ang ila kabuhi.

19 Pabay-i nga manabat sa iya ginahimo ang tawo nga dali maakig, kay kon buligan mo siya, liwat-liwaton lang niya ang iya ginahimo.

20 Pamatii ang mga laygay sa imo kag batuna ang mga pagtadlong sa imo pamatasan agod sa ulihi mangin maalamon ka.

21 Madamo kita sang mga plano, pero ang kabubut-on sang Ginoo amo ang matuman.

22 Ang gusto naton sa tawo, maayo siya.[a] Mas maayo pa ang imol nga tawo sang sa butigon.

23 Tahura ang Ginoo kag magakabuhi ka sing malawig, kontento, kag malayo sa katalagman.

24 May mga tawo nga tama gid katamad nga bisan gani magkaon natamaran pa.

25 Dapat silutan ang mga nagapangyaguta agod ang pareho nila nga mga wala sing alam makatuon nga magmaalamon. Ang maalamon nga tawo nagamaalamon pa gid kon ginasaway siya.

26 Makahuluya kag talamayon ang anak nga nagapamintas sa iya amay kag nagatabog sa iya iloy.

27 Anak, kon indi ka magpamati sa mga pagtadlong sa imo pamatasan, ginasikway mo ang mga panudlo nga nagahatag sang kaalam.

28 Ang butigon nga saksi nagabaliwala sa hustisya, kag ang malaot nga tawo nanamian gid nga maghimo sang kalautan.

29 Sigurado gid nga pagasilutan ang mga buang-buang nga nagapangyaguta.

Notas al pie

  1. 19:22 Ang gusto naton… siya: ukon, Ang pagkadalok sa tawo makahuluya.

New Living Translation

Proverbs 19

1Better to be poor and honest
    than to be dishonest and a fool.

Enthusiasm without knowledge is no good;
    haste makes mistakes.

People ruin their lives by their own foolishness
    and then are angry at the Lord.

Wealth makes many “friends”;
    poverty drives them all away.

A false witness will not go unpunished,
    nor will a liar escape.

Many seek favors from a ruler;
    everyone is the friend of a person who gives gifts!

The relatives of the poor despise them;
    how much more will their friends avoid them!
Though the poor plead with them,
    their friends are gone.

To acquire wisdom is to love yourself;
    people who cherish understanding will prosper.

A false witness will not go unpunished,
    and a liar will be destroyed.

10 It isn’t right for a fool to live in luxury
    or for a slave to rule over princes!

11 Sensible people control their temper;
    they earn respect by overlooking wrongs.

12 The king’s anger is like a lion’s roar,
    but his favor is like dew on the grass.

13 A foolish child[a] is a calamity to a father;
    a quarrelsome wife is as annoying as constant dripping.

14 Fathers can give their sons an inheritance of houses and wealth,
    but only the Lord can give an understanding wife.

15 Lazy people sleep soundly,
    but idleness leaves them hungry.

16 Keep the commandments and keep your life;
    despising them leads to death.

17 If you help the poor, you are lending to the Lord
    and he will repay you!

18 Discipline your children while there is hope.
    Otherwise you will ruin their lives.

19 Hot-tempered people must pay the penalty.
    If you rescue them once, you will have to do it again.

20 Get all the advice and instruction you can,
    so you will be wise the rest of your life.

21 You can make many plans,
    but the Lord’s purpose will prevail.

22 Loyalty makes a person attractive.
    It is better to be poor than dishonest.

23 Fear of the Lord leads to life,
    bringing security and protection from harm.

24 Lazy people take food in their hand
    but don’t even lift it to their mouth.

25 If you punish a mocker, the simpleminded will learn a lesson;
    if you correct the wise, they will be all the wiser.

26 Children who mistreat their father or chase away their mother
    are an embarrassment and a public disgrace.

27 If you stop listening to instruction, my child,
    you will turn your back on knowledge.

28 A corrupt witness makes a mockery of justice;
    the mouth of the wicked gulps down evil.

29 Punishment is made for mockers,
    and the backs of fools are made to be beaten.

Notas al pie

  1. 19:13 Hebrew son; also in 19:27.