Hulubaton 11 – HLGN & NIRV

Ang Pulong Sang Dios

Hulubaton 11:1-31

1Ginakangil-aran sang Ginoo ang mga nagapangdaya sa pagkilo, pero ginakalipay niya ang mga wala nagapangdaya.

2Ang nagapabugal mahuy-an, pero ang nagapaubos mangin maalamon.

3Ang tawo nga matarong makahibalo kon ano ang iya himuon tungod nga husto ang iya nga pagkabuhi, pero ang maluibon nga tawo malaglag tungod nga indi husto ang iya nga pagkabuhi.

4Ang manggad indi makabulig kon silutan na sang Dios ang tawo sing kamatayon, pero ang matarong nga pagkabuhi makaluwas sa iya sa kamatayon.

5Ang matarong nga pagkabuhi sang tawo nga wala sing kasawayan makapahapos sang iya pagpangabuhi, pero ang malaot nga pagkabuhi sang malaot nga tawo amo ang makapalaglag sa iya.

6Ang matarong nga pagkabuhi sang tawo nga nagakabuhi sing husto makaluwas sa iya, pero ang malaot nga mga handom sang maluibon nga tawo makahalit sa iya mismo.

7Kon mapatay ang mga malaot, madula ang ila paglaom; ang ila mga ginahandom mangin wala sing pulos.

8Ginaluwas sang Dios sa kalisod ang mga matarong pero ang mga malaot iya wala.

9Ginahalitan sang mga indi diosnon ang ila isigkatawo paagi sa ila ginahambal.

Nagakaluwas ang mga matarong paagi sa ila kaalam.

10Nagahinugyaw sa kalipay ang mga pumuluyo sang isa ka siyudad kon nagauswag ang mga matarong kag amo man kon nagakalamatay ang mga malaot.

11Nagauswag ang siyudad paagi sa pagbendisyon sang mga matarong, pero nagakalaglag ini paagi sa pagpakalain sang mga malaot.

12Ang tawo nga wala sing pag-intiendi nagayaguta sa iya isigkatawo, pero ang tawo nga may pag-intiendi wala nagayaguta.

13Ang palakutsokutso nagapanugid sang sekreto, pero ang masaligan nga tawo makatago sang sekreto.

14Malaglag ang isa ka nasyon kon wala ini sing mga manuglaygay, pero kon may madamo ini nga mga manuglaygay, may kalig-on ini.

15Delikado kon magpromisa ka nga magbayad sang utang sang iban. Gani kon indi mo gusto magkaproblema indi ina paghimua.

16Ang mabuot nga babayi nagaani sang pagpadungog, pero ang mapintas nga tawo hasta lang sa pag-angkon sang manggad.

17Kon maayo ka sa iban, makapaayo ini sa imo, pero kon mapintas ka, makahalit ini sa imo.

18Ang malaot nga tawo indi makabaton sang matuod nga balos, pero ang nagahimo sang matarong makabaton sang matuod nga balos.

19Ang tawo nga nagahimo sang matarong padayon nga magakabuhi, pero ang nagahimo sang malaot mapatay.

20Ginakangil-aran sang Ginoo ang mga tawo nga tiko ang ila panghunahuna, pero ginakalipay niya ang mga tawo nga ang ila pagkabuhi wala sing kasawayan.

21Sigurado gid nga pagasilutan ang mga malaot, pero ang mga matarong iya indi.

22Ang katahom sang babayi nga indi maalamon pareho lang sang bulawan nga singsing sa sungad sang baboy.

23Ang mga ginahandom sang mga matarong makapaayo, pero ang mga ginahandom sang mga malaot makapaakig.

24May mga tawo nga mahinatagon pero nagadugang pa gid ang ila manggad; may ara man nga mga dalok pero nagaimol pa gani.

25Ang mahinatagon nga tawo magauswag. Ang tawo nga nagabulig sa iban pagabuligan man.

26Ginapakamalaot sang mga tawo ang nagatago sang iya baligya agod ibaligya ini kon magtaas na ang presyo, pero ginadayaw sang mga tawo ang wala nagatago.

27Ang tawo nga nagahandom sang maayo pakitaan sang kaayo, pero ang tawo nga nagapangita sing gamo makita niya ini.

28Mapaslawan ang tawo nga nagasalig sa manggad, pero ang matarong magauswag pareho sa nagalambo nga tanom.

29Ang mga buang-buang nga nagadala sang gamo sa ila panimalay wala gid sing may mapanubli sa ulihi. Mangin ulipon lang sila sang mga maalamon.

30Ang mga binuhatan sang matarong nga tawo makabulig sa iban nga mag-ayo kag maglawig ang ila kabuhi.11:30 makabulig… kabuhi: sa literal, kahoy nga nagahatag sang kabuhi. Kag madala niya ang mga tawo sa iya kaalam.11:30 Kag… kaalam: Indi klaro ang buot silingon sang Hebreo sini.

31Kon ang mga matarong sa kalibutan nagabaton sang balos sa ila mga ginahimo, labi na gid nga balusan ang mga malaot kag mga makasasala.

New International Reader’s Version

Proverbs 11:1-31

1The Lord hates it when people use scales to cheat others.

But he is delighted when people use honest weights.

2When pride comes, shame follows.

But wisdom comes to those who are not proud.

3Those who do what is right are guided by their honest lives.

But those who aren’t faithful are destroyed by their lies.

4Wealth isn’t worth anything when God judges you.

But doing what is right saves you from death.

5The ways of honest people are made straight because they do what is right.

But those who do what is wrong are brought down by their own sins.

6Godly people are saved by doing what is right.

But those who aren’t faithful are trapped by evil longings.

7Hopes placed in human beings will die with them.

Everything their power promised comes to nothing.

8Those who do right are saved from trouble.

But trouble comes on those who do wrong.

9With their words ungodly people destroy their neighbors.

But those who do what is right escape because of their knowledge.

10When those who do right succeed, their city is glad.

When those who do wrong die, people shout for joy.

11The blessing of honest people builds up a city.

But the words of sinners destroy it.

12Whoever makes fun of their neighbor has no sense.

But the one who has understanding controls their tongue.

13Those who talk about others will tell secrets.

But those who can be trusted keep the secrets of others.

14Without guidance a nation falls.

But many good advisers can bring victory to a nation.

15Whoever promises to pay for what someone else owes will certainly suffer.

But a person who doesn’t agree to pay someone else’s bill is safe.

16A woman who has a kind heart gains honor.

But men who are not kind gain only wealth.

17Those who are kind benefit themselves.

But mean people bring ruin on themselves.

18An evil person really earns nothing.

But the one who plants what is right will certainly be rewarded.

19Surely right living leads to life.

But whoever runs after evil finds death.

20The Lord hates those whose hearts are twisted.

But he is pleased with those who live without blame.

21You can be sure that sinners will be punished.

And you can also be sure that godly people will go free.

22A beautiful woman who has no sense

is like a gold ring in a pig’s nose.

23What godly people long for ends only in what is good.

But what sinners hope for ends only in God’s anger.

24One person gives freely but gets even richer.

Another person doesn’t give what they should but gets even poorer.

25Anyone who gives a lot will succeed.

Anyone who renews others will be renewed.

26People ask for bad things to happen to those who store up grain for themselves.

But people ask for God’s blessing on those who are willing to sell.

27Anyone who looks for what is good will be blessed.

But bad things will happen to a person who plans to do evil.

28Those who trust in their riches will fall.

But those who do right will be as healthy as a green leaf.

29Those who bring ruin on their families will receive nothing but wind.

And foolish people will serve wise people.

30The fruit that godly people bear is like a tree of life.

And those who are wise save lives.

31Godly people get what they should get on earth.

So ungodly people and sinners will certainly get what they should get!